Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania paracetamolu, substancji czynnej leku Efferalgan Forte (1 g), opierają się na badaniach rakotwórczości, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje z dostępnych badań przedklinicznych.¹

Badania rakotwórczości

Przeprowadzono długoterminowe badania rakotwórczości na gryzoniach, podczas których podawano paracetamol w różnych stężeniach. W dwuletnich badaniach na szczurach i myszach zastosowano stężenia wynoszące 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm. Wyniki tych badań wykazały, że:²

• Brak działania rakotwórczego u samców szczurów
• Brak działania rakotwórczego u samic i samców myszy
• Niejednoznaczne oznaki działania rakotwórczego u samic szczurów, manifestujące się zwiększonym występowaniem białaczki z komórek jednojądrzastych

Porównawcze dane literaturowe wykazały, że potencjalne działanie rakotwórcze paracetamolu obserwowano wyłącznie w starszych badaniach, w których stosowano bardzo wysokie, cytotoksyczne dawki. Natomiast przy dawkach nietoksycznych dla wątroby, badania na zwierzętach nie wykazały działania rakotwórczego.³

Genotoksyczność

Dane literaturowe dotyczące genotoksyczności paracetamolu wskazują, że efekty genotoksyczne występują wyłącznie przy dawkach przekraczających zalecane limity terapeutyczne. Efekty te przejawiają się poważnym toksycznym działaniem na:⁴

• Wątrobę – manifestujące się uszkodzeniem hepatocytów
• Szpik kostny – objawiające się zaburzeniami hematopoezy

Co istotne, poziom progowy dla działania genotoksycznego nie został osiągnięty przy stosowaniu dawek terapeutycznych paracetamolu. Oznacza to, że przy dawkach zalecanych w praktyce klinicznej nie występuje ryzyko działania genotoksycznego.⁵

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Należy podkreślić, że konwencjonalne badania kliniczne zgodne z aktualnie obowiązującymi standardami, dotyczące oceny toksycznego wpływu paracetamolu na rozród i rozwój potomstwa, nie są dostępne. W związku z tym, pełna ocena bezpieczeństwa stosowania paracetamolu w kontekście reprodukcji wymaga dalszych, nowoczesnych badań.⁶

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że paracetamol w dawkach terapeutycznych nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego. Potencjalne ryzyko toksyczności pojawia się dopiero przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane w terapii, które prowadzą do poważnego uszkodzenia wątroby i szpiku kostnego.⁷