Dawkowanie i sposób podawania
Biseptol 480 400 mg + 80 mg

Dawkowanie i sposób podawania leku Biseptol

Biseptol (kotrimoksazol) jest dostępny w trzech dawkach: Biseptol 120 (100 mg + 20 mg), Biseptol 480 (400 mg + 80 mg) oraz Biseptol 960 (800 mg + 160 mg). Dawkowanie leku zależy od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz jego stanu klinicznego. Należy pamiętać, że u dzieci poniżej 6 lat nie zaleca się stosowania tabletek ze względu na ryzyko zachłyśnięcia – dla tej grupy wiekowej dostępne są preparaty w postaci zawiesiny.¹

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

W przypadku zakażeń dróg moczowych, zakażeń przewodu pokarmowego pałeczkami Shigella oraz zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat standardowo podaje się doustnie 960 mg kotrimoksazolu (co odpowiada 8 tabletkom Biseptol 120 lub 2 tabletkom Biseptol 480 lub 1 tabletce Biseptol 960) 2 razy na dobę. Czas trwania terapii jest zróżnicowany w zależności od rodzaju zakażenia:²

• Zakażenia dróg moczowych – zazwyczaj 10-14 dni
• Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli – przez 14 dni
• Zakażenie przewodu pokarmowego pałeczkami Shigella – przez 5 dni

W leczeniu niepowikłanego, ostrego zapalenia dróg moczowych można zastosować dawkę pojedynczą wynoszącą 1920 mg do 2880 mg kotrimoksazolu (odpowiednio 4 do 6 tabletek Biseptol 480 lub 2 do 3 tabletek Biseptol 960) przyjmowanych jednorazowo, najlepiej wieczorem po kolacji lub przed snem.³

W przypadku biegunki podróżnych u dorosłych wywołanej przez enteropatogenne szczepy E. coli zalecana dawka wynosi 960 mg kotrimoksazolu (8 tabletek Biseptol 120 lub 2 tabletki Biseptol 480 lub 1 tabletka Biseptol 960) co 12 godzin.⁴

Dawkowanie u dzieci

W zakażeniach dróg moczowych, zakażeniach przewodu pokarmowego pałeczkami Shigella i ostrym zapaleniu ucha środkowego u dzieci zwykle stosuje się 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kg masy ciała na dobę, podzielone na 2 dawki podawane co 12 godzin. Dla dzieci w wieku 6-12 lat przeciętna dawka wynosi 480 mg kotrimoksazolu co 12 godzin. Nie należy stosować dawki większej niż zalecana dla dorosłych. Czas trwania terapii wynosi zazwyczaj:⁵

• Zakażenia dróg moczowych – 10 dni
• Ostre zapalenie ucha środkowego – 10 dni
• Zakażenie pałeczkami Shigella – 5 dni

Dawkowanie w zapaleniu płuc Pneumocystis jirovecii

W przypadku zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii zalecana dawka u pacjentów z udokumentowanym zakażeniem wynosi 90-120 mg kotrimoksazolu na kg masy ciała na dobę, podzielone na dawki podawane co 6 godzin przez 21 dni.⁶

Zapobieganie zakażeniom Pneumocystis jirovecii

Profilaktyka u dorosłych i młodzieży: 960 mg kotrimoksazolu (8 tabletek Biseptol 120 lub 2 tabletki Biseptol 480 lub 1 tabletka Biseptol 960) raz na dobę, przez 7 dni. W przypadku słabej tolerancji leku można zmniejszyć dawkę dobową do 480 mg. Badania przeprowadzone u pacjentów z HIV wskazują na skuteczność także mniejszej dawki wynoszącej 480 mg kotrimoksazolu raz na dobę.⁷

Profilaktyka u dzieci: 900 mg kotrimoksazolu na m² powierzchni ciała na dobę, podzielone na 2 równe dawki podawane co 12 godzin przez kolejne 3 dni tygodnia. Maksymalna dawka dobowa wynosi 1920 mg kotrimoksazolu (4 tabletki Biseptol 480 lub 2 tabletki Biseptol 960).⁸

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zależy od stopnia niewydolności mierzonego klirensem kreatyniny:⁹

• Klirens kreatyniny > 30 mL/min – standardowe dawkowanie
• Klirens kreatyniny 15-30 mL/min – dawkę należy zmniejszyć o połowę
• Klirens kreatyniny < 15 mL/min – nie zaleca się stosowania kotrimoksazolu

Dawkowanie u osób poddawanych dializom

Pacjenci poddawani hemodializom powinni początkowo otrzymać normalną dawkę nasycającą kotrimoksazolu, a następnie dodatkowo połowę dawki po każdej hemodializie. Warto podkreślić, że dializa otrzewnowa powoduje minimalną eliminację kotrimoksazolu, dlatego nie zaleca się jego stosowania u pacjentów poddawanych dializom otrzewnowym.¹⁰

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek należy stosować takie same dawki, jak zalecane u dorosłych.¹¹

Sposób podawania leku

Biseptol należy podawać doustnie w czasie jedzenia lub tuż po posiłku. Ważne jest, aby pamiętać, że tabletek nie należy dzielić. W trakcie terapii pacjent powinien pić dużo płynów, co pomaga zapobiegać ewentualnym działaniom niepożądanym oraz wspomaga eliminację produktów przemiany leku.¹²