zapalenie płuc powodowane przez Pneumocystis jirovecii
Wskazanie
Zapalenie płuc powodowane przez Pneumocystis jirovecii (dawniej znane jako Pneumocystis carinii) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu infekcja grzybicza, występująca głównie u pacjentów z obniżoną odpornością. Najczęściej dotyka osoby z HIV/AIDS (gdy liczba limfocytów CD4+ spada poniżej 200 komórek/μl), pacjentów po przeszczepach narządów, otrzymujących leczenie immunosupresyjne, a także osoby z nowotworami hematologicznymi lub leczone długotrwale kortykosteroidami.
Choroba objawia się gorączką, suchym kaszlem, postępującą dusznością oraz znacznym zmniejszeniem saturacji krwi. Diagnostyka opiera się na wykryciu patogenu w plwocinie, popłuczynach oskrzelowo-pęcherzykowych lub materiale z biopsji płuca. Charakterystyczne zmiany radiologiczne to obustronne, śródmiąższowe zacienienia o typie „mlecznej szyby”.
W leczeniu pierwszego wyboru stosuje się ko-trimoksazol (trimetoprim-sulfametoksazol), dostępny w Polsce jako Bactrim, Biseptol czy Septrin. W przypadkach ciężkich dawka wynosi 15-20 mg/kg/dobę (w przeliczeniu na trimetoprim) dożylnie. Przy nietolerancji lub oporności na ko-trimoksazol alternatywami są: pentamidyna (Pentacarinat), klindamycyna z primakwiną, atowakwon (Wellvone), dapson z trimetoprimem lub kaspofungina (Cancidas).
Największym wyzwaniem w leczeniu jest wysoka śmiertelność, sięgająca 10-20% u pacjentów z HIV i nawet 30-50% u innych grup immunoniekompetentnych. Problematyczne są także działania niepożądane leków, szczególnie ko-trimoksazolu, które obejmują reakcje skórne, supresję szpiku kostnego, zaburzenia elektrolitowe i uszkodzenie nerek. U pacjentów z HIV często występuje zespół rekonstrukcji immunologicznej po włączeniu terapii antyretrowirusowej, co może prowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu klinicznego.
Profilaktyka pierwotna i wtórna zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii jest równie ważna jak leczenie. Stosuje się głównie ko-trimoksazol w niższych dawkach, np. Biseptol (960 mg 3 razy w tygodniu). U pacjentów z HIV profilaktykę można zakończyć, gdy liczba komórek CD4+ utrzymuje się powyżej 200/μl przez przynajmniej 3 miesiące.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Biseptol 120 – Tabletki – 100 mg + 20 mg
Lek zawiera dwie substancje czynne: sulfametoksazol i trimetoprim, które wykazują działanie przeciwbakteryjne. Stosowany jest w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych, takich jak zakażenia dróg moczowych, ostre zapalenie ucha środkowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz zakażenia przewodu pokarmowego. Preparat jest również używany w leczeniu i zapobieganiu zapaleniu płuc wywołanemu przez Pneumocystis jirovecii, zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością. Ponadto sprawdza się w leczeniu biegunki podróżnych u dorosłych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Biseptol 480 – Tabletki – 400 mg + 80 mg
Produkt leczniczy zawiera sulfametoksazol i trimetoprim, które działają synergistycznie jako antybiotyk. Stosuje się go w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, takich jak zakażenia dróg moczowych, ostre zapalenie ucha środkowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz infekcje przewodu pokarmowego. Preparat jest również stosowany w profilaktyce i leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii, szczególnie u osób z osłabioną odpornością. Pomaga także w leczeniu biegunki podróżnych u dorosłych spowodowanej przez enteropatogenne szczepy E. coli.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Biseptol 960 – Tabletki – 800 mg + 160 mg
Lek zawiera połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu, które działają przeciwbakteryjnie. Stosuje się go w leczeniu zakażeń dróg moczowych, zapalenia ucha środkowego, zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz zakażeń przewodu pokarmowego. Wskazany jest także w leczeniu i profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii, zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością. Dodatkowo pomaga w przypadku biegunki podróżnych wywołanej przez enteropatogenne szczepy E. coli.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku