Specjalne ostrzeżenia
Lipofundin MCT/LCT 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja lipidowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 50 g oleju sojowego oraz 50 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych na litr, dostarczająca 1035 kcal/l (4330 kJ/l). Produkt stanowi źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (24,0-29,0 g/l) i α-linolenowego (2,5-5,5 g/l). Podczas infuzji konieczne jest regularne monitorowanie poziomu triglicerydów w osoczu, gospodarki wodno-elektrolitowej, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji układu sercowo-naczyniowego. W przypadku długotrwałego stosowania należy dodatkowo kontrolować układ krzepnięcia, czynność szpiku kostnego oraz wątroby. Przekroczenie stężenia triglicerydów powyżej 4,6 mmol/l wymaga zmniejszenia prędkości infuzji, a poziom >11,4 mmol/l (1000 mg/dl) stanowi wskazanie do natychmiastowego przerwania podawania.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lipofundin MCT/LCT 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja do infuzji zawierająca olej sojowy oczyszczony oraz triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, stanowiąca źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym. Przy stosowaniu tego produktu leczniczego konieczne jest przestrzeganie określonych środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i uniknięcia potencjalnych powikłań1.
Monitorowanie parametrów laboratoryjnych
Podczas stosowania Lipofundin MCT/LCT 10% należy prowadzić regularne monitorowanie kliniczne oraz laboratoryjne, które powinno obejmować:2
- Poziom triglicerydów w osoczu – wymaga regularnego monitorowania podczas całego okresu infuzji
- Gospodarkę wodno-elektrolitową – konieczne jest monitorowanie i ewentualne wyrównanie przed rozpoczęciem infuzji
- Stan równowagi kwasowo-zasadowej – należy kontrolować i wyrównać przed rozpoczęciem leczenia
- Funkcje układu sercowo-naczyniowego
- W przypadku długotrwałego stosowania dodatkowo należy monitorować:
- Układ krzepnięcia
- Czynność szpiku kostnego (liczba płytek krwi, leukocytów)
- Czynność wątroby
Hipertriglicerydemia i hiperglikemia
W zależności od metabolizmu pacjenta, podczas infuzji Lipofundin MCT/LCT 10% może wystąpić przejściowa hipertriglicerydemia lub podwyższenie poziomu glukozy. Postępowanie kliniczne powinno uwzględniać następujące wytyczne:3
- Jeśli stężenie triglicerydów w surowicy krwi przekracza 4,6 mmol/l podczas infuzji – należy zmniejszyć prędkość infuzji
- W przypadku wystąpienia ostrej hiperlipidemii (poziom triglicerydów przekraczający 11,4 mmol/l lub 1000 mg/dl) – należy natychmiast przerwać infuzję
Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej
Przed rozpoczęciem infuzji Lipofundin MCT/LCT 10% należy bezwzględnie wyrównać wszelkie zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Nieprawidłowości w tym zakresie mogą negatywnie wpływać na tolerancję i efektywność leczenia emulsją tłuszczową4.
Ryzyko reakcji nadwrażliwości
U pacjentów leczonych produktem Lipofundin MCT/LCT 10% mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości. Mimo że występują one niezwykle rzadko, należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:5
- Możliwa nadwrażliwość na składniki emulsji, w tym:
- Śladowe ilości protein w oleju sojowym
- Lecytyna zawarta w jaju
- U pacjentów z wywiadem alergicznym ryzyko reakcji nadwrażliwości nie może być całkowicie wykluczone
- Objawy reakcji alergicznych mogą obejmować:
- Gorączkę
- Dreszcze
- Wysypkę
- Duszności
- W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać podawanie Lipofundin MCT/LCT 10%
Ryzyko kwasicy metabolicznej
Infuzja emulsji tłuszczowych jako jedynego źródła energii może prowadzić do kwasicy metabolicznej. W celu uniknięcia tego powikłania, należy stosować się do następujących zaleceń:6
- Zawsze podawać równocześnie węglowodany i aminokwasy wraz z emulsją tłuszczową
- W przypadku pacjentów żywionych pozajelitowo konieczne jest kompleksowe postępowanie obejmujące:
- Suplementację węglowodanów
- Dostarczanie aminokwasów
- Uzupełnianie elektrolitów
- Podawanie witamin i pierwiastków śladowych
- Zapewnienie odpowiedniej podaży płynów
Zgodność i bezpieczeństwo mieszania
Podczas przygotowywania mieszanin żywieniowych zawierających Lipofundin MCT/LCT 10% należy bezwzględnie przestrzegać zasad aseptyki oraz kontrolować zgodność składników. Łączenie ze sobą substancji niewykazujących zgodności może prowadzić do:7
- Złamania emulsji – destabilizacja struktury emulsji typu olej w wodzie
- Wytrącania się cząstek – tworzenie agregatów i mikroprecypitatów
- Powyższe zjawiska mogą znacznie zwiększać ryzyko zatoru naczyniowego, co stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta
Zalecenia dotyczące stężenia emulsji
W praktyce klinicznej należy zwrócić uwagę na korzyści wynikające ze stosowania emulsji tłuszczowych o wyższym stężeniu:8
- W przypadku płynów o dużej zawartości tłuszczów (np. Lipofundin MCT/LCT 20%) stosunek zawartości emulgatora (fosfolipidy) do oleju jest niższy niż w emulsjach o mniejszej zawartości tłuszczów
- Stosowanie emulsji o wyższym stężeniu zapewnia w osoczu pacjenta korzystnie niższe stężenie:
- Triglicerydów
- Fosfolipidów
- Wolnych kwasów tłuszczowych
- Patologicznej lipoproteiny X
- Z uwagi na korzystniejszy profil metaboliczny, w wielu przypadkach zaleca się stosowanie emulsji tłuszczowych o większej zawartości tłuszczów, takich jak Lipofundin MCT/LCT 20%
| Parametr | Wartość dla Lipofundin MCT/LCT 10% | Wartość graniczna i działanie |
|---|---|---|
| Skład (na 1000 ml) | Olej sojowy oczyszczony: 50,0 g Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych: 50,0 g |
– |
| Kwasy tłuszczowe niezbędne | Kwas linolowy: 24,0-29,0 g Kwas α-linolenowy: 2,5-5,5 g |
– |
| Poziom triglicerydów | Wymaga regularnego monitorowania | >4,6 mmol/l: zmniejszyć prędkość infuzji >11,4 mmol/l: przerwać infuzję |
| Wartość kaloryczna | 4330 kJ/l (1035 kcal/l) | – |
| Osmolarność teoretyczna | 345 mOsm/l | – |
| pH | 6,5-8,8 | – |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania