hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą w celu ochrony endometrium
Wskazanie

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą wymaga szczególnego podejścia terapeutycznego. W przeciwieństwie do kobiet po histerektomii, pacjentki z zachowaną macicą nie mogą przyjmować samych estrogenów, ponieważ monoterapia estrogenowa zwiększa ryzyko rozrostu i raka endometrium. Dlatego standardem postępowania jest stosowanie terapii złożonej, zawierającej zarówno estrogen, jak i progestagen, który zapewnia ochronę endometrium.

Wskazania do HTZ obejmują przede wszystkim nasilone objawy menopauzalne (uderzenia gorąca, zaburzenia snu, zmiany nastroju), profilaktykę i leczenie osteoporozy pomenopauzalnej oraz łagodzenie objawów atrofii urogenitalnej. Leki stosowane w tej terapii dostępne są w Polsce pod nazwami handlowymi takimi jak Femoston, Klimonorm, Angeliq, Cliovelle, Novofem, Trisequens czy Activelle. Preparaty te zawierają kombinację estrogenów (najczęściej 17β-estradiol) z progestagenami (np. dydrogesteronem, noretisteronem, drospirenonem).

Formy podania HTZ są zróżnicowane: tabletki doustne, plastry przezskórne (np. Systen Sequi, Estracomb), żele (Oestrogel z dodatkiem doustnego progestagenu) czy pierścienie dopochwowe (Estring). Wybór konkretnego preparatu zależy od nasilenia objawów, indywidualnych preferencji pacjentki oraz potencjalnych przeciwwskazań. W przypadku objawów atrofii urogenitalnej można rozważyć miejscowe preparaty estrogenowe (Ovestin, Vagifem), które nie wymagają dodatkowej ochrony progestagenowej ze względu na minimalne wchłanianie systemowe.

Największe trudności w prowadzeniu HTZ u kobiet z zachowaną macicą obejmują: dostosowanie dawki progestagenu tak, aby zapewnić ochronę endometrium bez nasilania objawów ubocznych (np. bóle głowy, zmiany nastroju, tkliwość piersi), monitorowanie bezpieczeństwa terapii (badania ultrasonograficzne endometrium, mammografia) oraz identyfikację pacjentek, u których HTZ jest przeciwwskazana (nowotwór piersi w wywiadzie, aktywna choroba zakrzepowo-zatorowa, niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych). Istotnym wyzwaniem jest również edukacja pacjentek odnośnie stosowania terapii w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, przy regularnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl