Leki w grupie
„gestageny”
Gestageny to grupa hormonów steroidowych, będących pochodnymi progesteronu, który jest naturalnym hormonem żeńskim. Mają one kluczowe znaczenie w regulacji cyklu menstruacyjnego, przygotowaniu błony śluzowej macicy do implantacji zarodka oraz podtrzymaniu ciąży. Mechanizm działania gestagenów polega na wiązaniu się z receptorami progesteronowymi w tkankach docelowych, co prowadzi do zmian w ekspresji genów i modyfikacji funkcji komórek.
Do najważniejszych gestagenów należą: progesteron (naturalny gestagen), dydrogesteron, medroksyprogesteron, norgestrel, lewonorgestrel, dezogestrel, gestoden, norgestimat, drospirenon i dienogest. Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające te substancje pod nazwami handlowymi takimi jak: Duphaston (dydrogesteron), Provera (medroksyprogesteron), Microgynon, Rigevidon (lewonorgestrel), Cerazette (dezogestrel), Yasmin, Yaz (drospirenon) czy Visanne (dienogest).
Gestageny dzielą się na kilka generacji. Pierwsza generacja obejmuje pochodne progesteronu i 17-hydroksyprogesteronu (np. medroksyprogesteron). Druga generacja to pochodne 19-nortestosteronu (np. norgestrel, lewonorgestrel). Do trzeciej generacji zaliczamy nowsze pochodne 19-nortestosteronu (dezogestrel, gestoden, norgestimat), które charakteryzują się mniejszą androgenowością. Czwarta generacja to drospirenon, posiadający właściwości antyandrogenowe i antymineralokortykoidowe.
Główne zalety stosowania gestagenów obejmują skuteczną antykoncepcję (w monoterapii lub w połączeniu z estrogenami), regulację cyklu miesiączkowego, leczenie endometriozy, łagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego oraz zmniejszenie obfitości krwawień miesiączkowych. Gestageny znalazły również zastosowanie w hormonalnej terapii zastępczej, leczeniu niepłodności oraz jako terapia wspomagająca w niektórych typach nowotworów hormonozależnych.
Stosowanie gestagenów wiąże się jednak z pewnymi zagrożeniami. Mogą one powodować zaburzenia miesiączkowania, w tym krwawienia międzymiesiączkowe lub brak miesiączki, zmiany nastroju, depresję, bóle głowy oraz spadek libido. Niektóre gestageny, szczególnie starszych generacji, mogą niekorzystnie wpływać na profil lipidowy i zwiększać ryzyko zakrzepicy żylnej. U niektórych pacjentek obserwuje się także zwiększenie masy ciała, tkliwość piersi oraz trądzik (szczególnie przy stosowaniu gestagenów o działaniu androgennym). Długotrwałe stosowanie gestagenów może również zwiększać ryzyko rozwoju niektórych nowotworów hormonozależnych.
Lista leków w tej grupie
-
Lustork – Tabletki dopochwowe – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg progesteronu w formie tabletek dopochwowych. Stosuje się go w programach zapłodnienia in vitro oraz jako część hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą. Preparat ma na celu ochronę endometrium. Tabletki są owalne, białe lub kremowe, i ułatwiają lokalne podanie hormonu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Luteina – Tabletki dopochwowe – 100 mg
Produkt zawiera 100 mg progesteronu w postaci tabletki dopochwowej i jest stosowany w przypadkach niedoboru endogennego tego hormonu, takich jak zaburzenia cyklu miesiączkowego, endometrioza oraz niepłodność związana z niedomogą lutealną. Może być również stosowany w programach zapłodnienia in vitro oraz w leczeniu poronień nawykowych i zagrażających. Lek znajduje zastosowanie w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą oraz w zapobieganiu porodom przedwczesnym u kobiet z krótką szyjką macicy. Tabletki dostarczane są z aplikatorem, co ułatwia ich dopochwowe podanie.
Wskazania do stosowania- bolesne miesiączkowanie
- cykl bezowulacyjny
- czynnościowe krwawienie maciczne
- endometrioza
- hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą celem ochrony endometrium
- niedobór endogennego progesteronu
- niepłodność związana z niedomogą lutealną
- niewydolność fazy lutealnej okresu przedmenopauzalnego
- poronienie nawykowe
- poronienie zagrażające
- zaburzenie cyklu miesiączkowego
- zapobieganie porodom przedwczesnym u kobiet w ciąży pojedynczej z krótką szyjką macicy i (lub) ze spontanicznymi porodami przedwczesnymi w wywiadzie
- zespół napięcia przedmiesiączkowego
Substancja czynnaKategoria leku -
Progesteron Adamed – Tabletki dopochwowe – 100 mg
Lek zawiera 100 mg progesteronu w postaci tabletek dopochwowych. Jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie w celu ochrony endometrium. Preparat znajduje również zastosowanie w programach zapłodnienia in vitro. Tabletki mają biały lub złamany biały kolor i okrągły kształt.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Progesteron Adamed – Tabletki dopochwowe – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg progesteronu w formie tabletek dopochwowych. Składnik aktywny to progesteron, który jest stosowany w programach zapłodnienia in vitro oraz w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą. Tabletki mają postać okrągłych, białych lub złamanych białych tabletek dopochwowych. Preparat służy ochronie endometrium w ramach terapii hormonalnej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Luteina – Tabletki dopochwowe – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg progesteronu w formie tabletek dopochwowych. Stosuje się go w programach zapłodnienia in vitro oraz w celu zapobiegania rozrostom endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny. Lek jest również wskazany do zapobiegania przedwczesnym porodom u kobiet w ciąży z krótką szyjką macicy oraz w leczeniu poronień nawykowych i zagrażających. Tabletki są okrągłe, białe lub w kolorze złamanej bieli, podawane z aplikatorem dopochwowym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lustork – Tabletki dopochwowe – 100 mg
Lek zawiera 100 mg progesteronu w formie tabletek dopochwowych. Stosowany jest w leczeniu endometriozy oraz niepłodności związanej z niedomogą lutealną. Wskazany jest również w programach zapłodnienia in vitro oraz w terapii poronień nawykowych i zagrażających. Ponadto, jest używany w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą w celu ochrony endometrium.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna