zapłodnienie in vitro
Wskazanie

Zapłodnienie in vitro (IVF – in vitro fertilization) to metoda wspomaganego rozrodu, stosowana w leczeniu niepłodności, polegająca na połączeniu komórki jajowej z plemnikiem poza organizmem kobiety, w warunkach laboratoryjnych. Wskazaniem do IVF są najczęściej: niedrożność jajowodów, endometrioza, niepłodność idiopatyczna, czynnik męski niepłodności (obniżone parametry nasienia), niepowodzenia innych metod leczenia niepłodności oraz wiek kobiety powyżej 35. roku życia.

W procesie zapłodnienia in vitro stosuje się leki stymulujące jajeczkowanie, aby uzyskać większą liczbę komórek jajowych. W Polsce dostępne są preparaty gonadotropin, takie jak: Gonal-F, Puregon, Bemfola, Ovaleap, Menopur czy Pergoveris. Do zahamowania przedwczesnej owulacji stosuje się antagonistów GnRH (Cetrotide, Orgalutran) lub agonistów GnRH (Diphereline, Decapeptyl). Do wywołania ostatecznego dojrzewania pęcherzyków używa się preparatów hCG (Ovitrelle, Pregnyl) lub agonistów GnRH. Po transferze zarodka wsparciem fazy lutealnej są najczęściej preparaty progesteronu (Luteina, Duphaston, Lutinus, Crinone).

Największe trudności w leczeniu metodą in vitro obejmują: niski odsetek powodzeń (skuteczność ok. 30-40% na jeden cykl), ryzyko zespołu hiperstymulacji jajników, zwiększone ryzyko ciąży mnogiej przy transferze więcej niż jednego zarodka, wysokie koszty procedury (zwłaszcza gdy nie jest refundowana), oraz kwestie psychologiczne związane z długotrwałym leczeniem niepłodności. Dodatkowo, pacjentki starsze (powyżej 40. roku życia) mają znacząco niższe szanse na powodzenie procedury ze względu na naturalny spadek rezerwy jajnikowej i jakości komórek jajowych.

Wyzwaniem pozostaje również indywidualizacja protokołów stymulacji, aby uzyskać optymalną liczbę komórek jajowych przy minimalnym ryzyku powikłań. Coraz większą rolę odgrywa diagnostyka genetyczna preimplantacyjna zarodków (PGT), która pozwala na wybór zarodków bez aberracji chromosomowych, co może zwiększyć szanse na powodzenie procedury, szczególnie u pacjentek z nawracającymi niepowodzeniami implantacji lub poronieniami.