niepłodność związana z niedomogą lutealną
Wskazanie

Niepłodność związana z niedomogą lutealną (inaczej niewydolnością fazy lutealnej lub defektem fazy lutealnej) to zaburzenie, w którym ciało żółte nie produkuje wystarczającej ilości progesteronu w drugiej fazie cyklu menstruacyjnego. Progesteron jest kluczowy dla przygotowania endometrium do implantacji zarodka i utrzymania wczesnej ciąży. Niedomoga lutealna może być odpowiedzialna za nawet 35% przypadków niepłodności u kobiet.

Przyczyny niedomogi lutealnej mogą być różnorodne, włączając zaburzenia owulacji, dysfunkcje przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, hiperprolaktynemię, zespół policystycznych jajników (PCOS), przedwczesną niewydolność jajników czy stres. Diagnostyka opiera się na badaniach hormonalnych (poziom progesteronu w surowicy krwi), biopsji endometrium oraz monitorowaniu ultrasonograficznym folikulogenezy i oceny endometrium.

W leczeniu niepłodności związanej z niedomogą lutealną stosuje się suplementację progesteronem, która może być prowadzona w różnych formach. Najczęściej stosowane preparaty w Polsce to: Luteina, Duphaston (dydrogesteron), Lutinus, Crinone i Utrogestan (mikronizowany progesteron). Podawanie progesteronu może odbywać się doustnie, dopochwowo lub domięśniowo, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjentki.

Poza suplementacją progesteronem, stosuje się również leki indukujące owulację, takie jak cytrynian klomifenu (Clostilbegyt) czy letrozol (Femara), które mogą poprawić jakość owulacji i w konsekwencji funkcję ciała żółtego. W niektórych przypadkach korzystne jest również zastosowanie gonadotropin (Gonal-F, Puregon, Menopur, Bemfola) lub przezskórne podawanie preparatów z hCG (Ovitrelle, Pregnyl).

Największe trudności w leczeniu pacjentek z niedomogą lutealną obejmują prawidłową diagnostykę (brak standaryzowanych kryteriów diagnostycznych), indywidualizację leczenia oraz monitorowanie jego skuteczności. Wyzwaniem jest również właściwe określenie momentu rozpoczęcia i zakończenia suplementacji progesteronem oraz dobór odpowiedniej dawki. U pacjentek z nawracającymi poronieniami spowodowanymi niedomogą lutealną konieczne może być stosowanie suplementacji progesteronu przez cały pierwszy trymestr ciąży, co wymaga regularnej kontroli lekarskiej i dostosowywania dawkowania.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl