Właściwości farmakodynamiczne
Lutezin 100 mg

Lutezin to preparat zawierający 100 mg progesteronu w postaci tabletek dopochwowych, należący do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04). Progesteron jest syntetycznym hormonem identycznym z naturalnym hormonem ciałka żółtego jajnika, produkowanym również w łożysku, korze nadnerczy oraz ośrodkowym układzie nerwowym. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, a produkcja w ciałku żółtym wykazuje pulsacyjny charakter, osiągając szczyt około 55 mg/dobę w 20.-22. dniu cyklu. Progesteron działa poprzez receptory PR-A i PR-B, obecne w macicy, gruczołach sutkowych i OUN, regulując procesy owulacji, przemiany endometrium, hamując nadmierny rozrost błony śluzowej macicy oraz wpływając na cykliczne zmiany nabłonka dróg rodnych. W ciąży hormon ten pełni kluczową rolę w immunomodulacji, hamowaniu przedwczesnych skurczów macicy oraz wspomaganiu rozwoju płodu.

Progesteron wykazuje potwierdzoną skuteczność kliniczną w leczeniu niedoboru endogennego hormonu, zapobieganiu nadmiernemu rozrostowi endometrium, terapii niepłodności, indukcji owulacji, profilaktyce i leczeniu poronień nawykowych oraz wspomaganiu technik rozrodu wspomaganego, w tym IVF. Preparat cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, z niską częstością i umiarkowanym nasileniem działań niepożądanych. Lutezin stanowi zatem istotne narzędzie terapeutyczne w ginekologii i położnictwie, szczególnie w kontekście wspierania prawidłowego przebiegu cyklu miesiączkowego oraz utrzymania ciąży.

Pobierz ChPL PDF Lutezin – Tabletki dopochwowe – 100 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne leku Lutezin
    1. Mechanizm działania progesteronu
    2. Rezultaty działania farmakodynamicznego
    3. Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
    4. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. endometrioza
  2. hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą w celu ochrony endometrium
  3. niepłodność związana z niedomogą lutealną
  4. poronienie nawykowe
  5. poronienie zagrażające
  6. program zapłodnienia in vitro
Substancja czynna
  1. progesteron
Kategoria leku
  1. leki hormonalne
  2. progestageny

Właściwości farmakodynamiczne leku Lutezin

Lutezin zawierający 100 mg progesteronu w postaci tabletek dopochwowych należy do grupy farmakoterapeutycznej hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego, kategorii progestagenów, pochodnych pregnenu (4), posiadając kod ATC: G03DA04. Progesteron zawarty w tym preparacie jest syntetycznie otrzymywanym hormonem identycznym z naturalnym hormonem ciałka żółtego jajnika.1

Mechanizm działania progesteronu

W warunkach fizjologicznych progesteron jest wytwarzany w różnych strukturach organizmu: zluteinizowanych komórkach ziarnistych ciałka żółtego jajnika, zespolni kosmków łożyska (od około 14-18 tygodnia ciąży), w warstwie pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy oraz w ośrodkowym układzie nerwowym. Jego synteza rozpoczyna się od cholesterolu, który może być syntetyzowany z acetylo-CoA lub pochodzić z lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). Proces biosyntezy przebiega w błonie wewnętrznej mitochondriów, gdzie cholesterol pod wpływem hormonu luteinizującego (LH) ulega konwersji do pregnenolonu, będącego bezpośrednim prekursorem progesteronu.2

Ciałko żółte jajnika produkuje progesteron w drugiej fazie cyklu owulacyjnego w ilościach wykazujących charakterystyczną dynamikę: wzrost od około 5 mg do 55 mg na dobę w 20.-22. dniu cyklu, następnie stopniowe zmniejszanie się do 27. dnia cyklu. Istotnym aspektem fizjologicznym jest pulsacyjny charakter wydzielania progesteronu przez ciałko żółte.3

Działanie progesteronu w organizmie kobiety odbywa się za pośrednictwem specyficznych receptorów progesteronowych, zlokalizowanych w licznych narządach i tkankach, między innymi w macicy, gruczołach sutkowych oraz ośrodkowym układzie nerwowym, w tym w przysadce mózgowej. Ludzki receptor dla progesteronu występuje w dwóch izoformach: PR-A i PR-B. Izoforma PR-A pełni złożoną funkcję, mogąc działać zarówno jako inhibitor, jak i aktywator transkrypcji genów, co umożliwia zróżnicowane działanie tkankowe progesteronu.4

Rezultaty działania farmakodynamicznego

Progesteron wywiera szereg istotnych efektów w układzie rozrodczym kobiety. Do najważniejszych z nich należą:5

  • Umożliwienie owulacji poprzez nasilenie proteolizy ścianek pęcherzyka Graafa
  • Indukcja sekrecyjnej przemiany endometrium, co jest warunkiem umożliwiającym implantację zapłodnionego jaja
  • Hamowanie nadmiernego rozrostu endometrium pod wpływem działania estrogenów
  • Wywoływanie cyklicznych zmian w nabłonku jajowodów, szyjki macicy i pochwy

W obrębie gruczołu sutkowego progesteron działa synergistycznie z estrogenami, pobudzając wzrost pęcherzyków gruczołowych i nabłonka przewodów, a także uczestnicząc w ekspresji receptorów niezbędnych do wywołania laktacji.6

Progesteron w ciąży pełni kluczową rolę przez cały okres jej trwania. Do najważniejszych funkcji progesteronu w czasie ciąży należy:7

  • Hamowanie odpowiedzi immunologicznej matki na antygeny płodu, co zapobiega odrzuceniu ciąży
  • Funkcja substratu do wytwarzania glikokortykosteroidów i mineralokortykosteroidów płodu
  • Hamowanie samoistnej czynności skurczowej ciężarnej macicy, co zapobiega przedwczesnemu porodowi
  • Inicjowanie procesów rozpoczynających poród w odpowiednim czasie

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Liczne kontrolowane badania kliniczne potwierdziły skuteczność progesteronu w terapii różnych schorzeń związanych z niedoborem endogennego hormonu. Progesteron wykazuje skuteczność w następujących wskazaniach:8

  • Zapobieganie nadmiernemu rozrostowi endometrium – progesteron przeciwdziała niekontrolowanej proliferacji błony śluzowej macicy stymulowanej przez estrogeny
  • Leczenie niepłodności związanej z niedoborem endogennego hormonu – suplementacja progesteronu umożliwia prawidłowe procesy implantacyjne
  • Leczenie cykli bezowulacyjnych i indukcja owulacji – progesteron wspomaga prawidłowy przebieg procesów owulacyjnych
  • Profilaktyka i leczenie poronień nawykowych i zagrażających – odpowiedni poziom progesteronu pomaga utrzymać ciążę
  • Wspomaganie technik rozrodu wspomaganego, w tym zapłodnienia in vitro (IVF) – progesteron wspiera implantację i wczesny rozwój ciąży

Profil bezpieczeństwa progesteronu oceniony w badaniach klinicznych jest bardzo korzystny. Obserwowane działania niepożądane charakteryzowały się małą częstością występowania oraz umiarkowanym nasileniem, co pozwala stwierdzić, że progesteron cechuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa terapeutycznego.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl