Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń kozłka lekarskiego

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania korzenia kozłka lekarskiego

Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) jest powszechnie stosowaną substancją pochodzenia roślinnego w produktach leczniczych. Występuje m.in. w postaci nalewki (tinctura) w kroplach żołądkowych oraz jako suchy wyciąg w preparacie Neurapas. Podczas stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka należy zachować szczególne środki ostrożności, które zostały szczegółowo opisane w charakterystykach produktów leczniczych.¹

Zawartość etanolu w preparatach z korzeniem kozłka

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego w postaci nalewki (tinctura) jest obecność etanolu jako ekstrahenta. W przypadku Kropli Żołądkowych, gdzie korzeń kozłka występuje w formie nalewki (Valerianae tinctura), produkt zawiera aż 67-72% (V/V) etanolu. Przekłada się to na około 700 mg etanolu w jednorazowej dawce 40 kropli, co odpowiada około 17 g piwa lub 7 g wina. Z tego powodu preparat nie jest wskazany u osób z chorobami wątroby, padaczką i chorobą alkoholową.²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Kluczowym zaleceniem dotyczącym bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego jest ograniczenie ich stosowania w populacji pediatrycznej. W przypadku produktu Neurapas, który zawiera 28 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka lekarskiego (ekstrakt o DER pierwotnym 3,8-5,6:1, ekstrahent: etanol 47% V/V), nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na brak dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa.³

Interakcje z promieniowaniem UV

Należy zwrócić uwagę, że niektóre preparaty złożone zawierające korzeń kozłka lekarskiego mogą również zawierać substancje fotouwrażliwiające. W przypadku leku Neurapas, gdzie korzeń kozłka (28 mg wyciągu suchego) występuje w połączeniu z zielem dziurawca (60 mg wyciągu suchego) i zielem męczennicy (32 mg wyciągu suchego), podczas stosowania należy unikać intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV, w tym długotrwałych kąpieli słonecznych, korzystania z lampy kwarcowej czy solarium. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem wystąpienia reakcji fotoalergicznej związanej z obecnością ziela dziurawca.^{4 5}

Ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi

W przypadku preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego w formie tabletek, jak Neurapas, istotne są również ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi. Jedna tabletka leku Neurapas zawiera 90,5 mg laktozy jednowodnej (odpowiadającej 0,007 jednostki chlebowej) oraz 10,4 mg glukozy ciekłej suszonej rozpyłowo (odpowiadającej 0,001 jednostki chlebowej). Z tego powodu produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Dodatkowo pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy również nie powinni stosować tego leku.⁶

Ostrzeżenia związane z innymi składnikami w preparatach złożonych

W przypadku stosowania preparatów złożonych zawierających korzeń kozłka lekarskiego wraz z innymi substancjami roślinnymi, należy uwzględnić również przeciwwskazania i środki ostrożności dotyczące tych składników. Na przykład w Kroplach Żołądkowych, gdzie korzeń kozłka występuje w połączeniu z nalewką z liści mięty pieprzowej, pacjenci z refluksem żołądkowo-przełykowym (zgagą) powinni unikać stosowania produktu ze względu na możliwość nasilenia zgagi przez przetwory z liści mięty pieprzowej. Podobnie pacjenci z kamicą żółciową i innymi schorzeniami dróg żółciowych powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktów zawierających przetwory z liści mięty pieprzowej.⁷

Ponadto, ze względu na zawartość w preparatach złożonych składników takich jak ziele dziurawca czy korzeń goryczki, nie zaleca się ich stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia z powodu braku odpowiednich danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tej grupie wiekowej.⁸