Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Korzeń kozłka lekarskiego

Wpływ korzenia kozłka lekarskiego na płodność, ciążę i laktację

Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) to składnik aktywny wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie w stanach napięcia nerwowego i zaburzeniach snu. Występuje w postaci wyciągów i nalewek o różnych stężeniach, co determinuje również jego potencjalne działanie w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Informacje na temat bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego w tych szczególnych sytuacjach klinicznych są jednak ograniczone.^{1 2}

Bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży

Obecnie brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania korzenia kozłka lekarskiego w okresie ciąży. Preparaty zawierające ten składnik, takie jak Neurapas (zawierający 28 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka lekarskiego, o współczynniku DER pierwotnym 3,8-5,6:1, przy użyciu rozpuszczalnika ekstrakcyjnego: etanol 47% (V/V)) nie są zalecane do stosowania u kobiet ciężarnych właśnie z powodu niewystarczającej ilości badań potwierdzających ich bezpieczeństwo w tym okresie.³

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku innych preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego, jak np. Krople Żołądkowe, które zawierają Valerianae tinctura (nalewkę z korzeni Valeriana officinalis L. w stosunku 1:4,0-4,5, z ekstraktem etanolowym 70% (V/V)). Brak badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego produktu w czasie ciąży stanowi podstawę do niezalecania jego stosowania w tym okresie.⁴

Stosowanie podczas karmienia piersią

Jeśli chodzi o okres laktacji, sytuacja jest analogiczna jak w przypadku ciąży. Nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych, które potwierdzałyby bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego podczas karmienia piersią. Z tego powodu produkty lecznicze zawierające ten składnik, takie jak Neurapas czy Krople Żołądkowe, nie są zalecane do stosowania przez kobiety karmiące.^{5 6}

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku Kropli Żołądkowych dodatkowym czynnikiem ryzyka jest zawartość etanolu (67-72% V/V), który może przenikać do mleka matki i wpływać niekorzystnie na organizm niemowlęcia.⁷

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu korzenia kozłka lekarskiego na płodność, dostępne dane są również ograniczone. Producenci leków zawierających ten składnik, takich jak Neurapas i Krople Żołądkowe, informują o braku badań oceniających wpływ tych produktów na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.^{8 9}

Zalecenia dla lekarzy

Ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania korzenia kozłka lekarskiego, lekarz powinien przekazać pacjentce będącej w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:^{10 11}

• Stosowanie preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego nie jest zalecane w okresie ciąży ze względu na brak badań potwierdzających bezpieczeństwo takiej terapii
• Przyjmowanie preparatów zawierających korzeń kozłka lekarskiego nie jest zalecane w okresie karmienia piersią z powodu braku danych o przenikaniu składników do mleka matki i ich wpływie na organizm dziecka
• Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ korzenia kozłka lekarskiego na płodność, dlatego kobiety planujące ciążę powinny zachować ostrożność
• W przypadku konieczności leczenia zaburzeń, w których stosuje się korzeń kozłka lekarskiego (np. nerwice, zaburzenia snu), należy rozważyć alternatywne metody terapii o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji
• Preparaty zawierające korzeń kozłka lekarskiego w postaci nalewek alkoholowych (jak Krople Żołądkowe) zawierają znaczne ilości etanolu, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do ich stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią

^{12 13}

Produkty lecznicze zawierające korzeń kozłka lekarskiego

Na podstawie analizowanych charakterystyk produktów leczniczych możemy wskazać preparaty zawierające korzeń kozłka lekarskiego w różnych postaciach:

Oba analizowane produkty lecznicze, mimo różnej postaci i zawartości korzenia kozłka lekarskiego, mają takie same przeciwwskazania do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią, wynikające z braku odpowiednich badań potwierdzających ich bezpieczeństwo.^{14 15}