Wpływ leku Dexamethasone Krka na płodność, ciążę i laktację

Podczas planowania farmakoterapii z wykorzystaniem produktu leczniczego Dexamethasone Krka (dostępnego w dawkach 4 mg i 8 mg w postaci tabletek) u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, konieczne jest uwzględnienie potencjalnego wpływu leku na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Poniższe informacje stanowią istotne wytyczne, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarzy przepisujących lek.¹

Wpływ deksametazonu podczas ciąży

Deksametazon ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową, co powoduje narażenie płodu na działanie substancji czynnej. Badania na zwierzętach wykazały, że ekspozycja na kortykosteroidy w okresie prenatalnym może prowadzić do nieprawidłowości rozwojowych płodu, obejmujących:²

• Rozszczep podniebienia
• Zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego
• Niekorzystny wpływ na rozwój i wzrost mózgu

Istotnym jest poinformowanie pacjentki, że u ludzi nie ma jednoznacznych dowodów na zwiększone ryzyko występowania wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia czy wargi, w związku ze stosowaniem deksametazonu. Jednakże długotrwała lub wielokrotna terapia kortykosteroidami wiąże się z podwyższonym ryzykiem zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego.³

U noworodków, które były narażone na działanie kortykosteroidów w okresie prenatalnym, może wystąpić zwiększone ryzyko niedoczynności kory nadnerczy. Należy poinformować pacjentkę, że stan ten zwykle samoistnie ustępuje po porodzie i rzadko ma znaczenie kliniczne.⁴

Przepisując Dexamethasone Krka kobiecie ciężarnej, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. Lek może być stosowany w ciąży jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe zagrożenia dla niej i dla płodu.⁵

Deksametazon a karmienie piersią

Glikokortykosteroidy, w tym deksametazon, przenikają do mleka matki. Należy poinformować pacjentkę, że obecnie nie ma wystarczających danych dotyczących stężenia deksametazonu w mleku kobiecym, dlatego nie można jednoznacznie wykluczyć zagrożenia dla noworodków lub niemowląt.⁶

Dzieci matek długotrwale przyjmujących wysokie dawki kortykosteroidów mogą wykazywać pewien stopień upośledzenia czynności kory nadnerczy. Lekarz powinien przedstawić pacjentce możliwe ryzyka i wspólnie z nią podjąć decyzję dotyczącą kontynuacji lub zaprzestania karmienia piersią, bądź kontynuacji lub zaprzestania leczenia deksametazonem.⁷

Wpływ deksametazonu na płodność

Pacjentki i pacjenci w wieku rozrodczym powinni być świadomi, że deksametazon może wpływać na płodność poprzez zaburzenie funkcji hormonalnych. Substancja czynna osłabia biosyntezę testosteronu oraz wydzielanie endogennego ACTH (hormonu adrenokortykotropowego), co ma wpływ zarówno na spermatogenezę u mężczyzn, jak i na prawidłowy cykl jajnikowy u kobiet.⁸

Przed rozpoczęciem terapii deksametazonem u pacjentek planujących ciążę lekarz powinien przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz poinformować o możliwych konsekwencjach zastosowania leku dla płodności, ciąży i karmienia piersią.