Dawkowanie i sposób podawania
Dexamethasone Krka 4 mg

Dawkowanie i sposób podawania leku Dexamethasone Krka

Deksametazon stosowany jest w różnych schematach dawkowania, dostosowanych indywidualnie do choroby i stanu pacjenta. Standardowy zakres dawkowania obejmuje od 0,5 mg do 10 mg na dobę, jednak w poważniejszych stanach klinicznych konieczne może być zastosowanie dawek przekraczających 10 mg na dobę. Należy zawsze dążyć do stosowania najmniejszej skutecznej dawki, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.¹

Dawkowanie w poszczególnych jednostkach chorobowych

Poniżej przedstawiono zalecane dawkowanie deksametazonu w różnych stanach klinicznych, przy czym należy pamiętać, że ostateczne dawkowanie powinno zostać dostosowane przez lekarza prowadzącego do indywidualnej odpowiedzi pacjenta:²

• Obrzęk mózgu: Dawkowanie początkowe wynosi 6-16 mg na dobę (maksymalnie do 24 mg/dobę), podawane doustnie w 3-4 dawkach podzielonych. Dawka i czas trwania terapii zależą od przyczyny i nasilenia choroby.³
• Ostra astma: U dorosłych zaleca się 16 mg na dobę przez dwa dni. U dzieci stosuje się 0,6 mg na kilogram masy ciała przez jeden do dwóch dni.⁴
• Krup u dzieci: Zalecana dawka to 0,15-0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce.⁵
• Ostre choroby skóry: W zależności od rodzaju i rozległości zmian, stosuje się dawki dobowe w zakresie 8-40 mg, a w ciężkich przypadkach nawet do 100 mg. Następnie dawkę należy stopniowo redukować w zależności od odpowiedzi klinicznej.⁶
• Układowe choroby reumatyczne: W aktywnej fazie układowego tocznia rumieniowatego zaleca się 6-16 mg na dobę.⁷
• Reumatoidalne zapalenie stawów o ciężkim przebiegu: W przypadku szybko postępującej destrukcyjnej postaci choroby zaleca się 12-16 mg na dobę, a przy objawach pozastawowych 6-12 mg na dobę.⁸
• Idiopatyczna plamica małopłytkowa: Zaleca się 40 mg przez 4 doby w cyklach.⁹
• Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: Schemat leczenia różni się w zależności od fazy choroby:
  • Pacjenci z chorobą II lub III fazy: leczenie dożylne przez 4 tygodnie (0,4 mg/kg/dobę w 1. tygodniu, 0,3 mg/kg/dobę w 2. tygodniu, 0,2 mg/kg/dobę w 3. tygodniu i 0,1 mg/kg/dobę w 4. tygodniu), a następnie leczenie doustne przez 4 tygodnie, rozpoczynając od dawki 4 mg na dobę i zmniejszając dawkę o 1 mg co tydzień.
  • Pacjenci z chorobą I fazy: leczenie dożylne przez 2 tygodnie (0,3 mg/kg/dobę w 1. tygodniu i 0,2 mg/kg/dobę w 2. tygodniu), a następnie leczenie doustne przez 4 tygodnie (0,1 mg/kg/dobę w 3. tygodniu, a w 4. tygodniu 3 mg na dobę, zmniejszając dawkę o 1 mg co tydzień).

  ¹⁰

• Opieka paliatywna w chorobach nowotworowych: Dawka początkowa to 3-20 mg na dobę, w zależności od przyczyny i nasilenia choroby. W opiece paliatywnej dopuszczalne jest stosowanie bardzo dużych dawek, nawet do 96 mg. Dla optymalizacji dawkowania i zmniejszenia liczby przyjmowanych tabletek można łączyć tabletki o różnej mocy (4 mg, 8 mg, 20 mg, 40 mg).¹¹
• Profilaktyka i leczenie wymiotów związanych z chemioterapią: 8-20 mg przed chemioterapią, a następnie 4-16 mg na dobę w drugim i trzecim dniu terapii, zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi.¹²
• Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych: Pojedyncza dawka 8 mg przed zabiegiem, w skojarzeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi.¹³
• Leczenie szpiczaka mnogiego, ostrej białaczki limfoblastycznej, choroby Hodgkina i chłoniaka nieziarniczego: Zazwyczaj stosowana dawka to 40 mg lub 20 mg raz na dobę, w skojarzeniu z innymi lekami. Dawkowanie powinno być zgodne z protokołami terapeutycznymi lub wytycznymi krajowymi/międzynarodowymi.¹⁴
• Leczenie COVID-19: U dorosłych pacjentów zalecana dawka wynosi 6 mg doustnie raz na dobę, maksymalnie przez 10 dni. U młodzieży (≥12 lat, o masie ciała ≥40 kg) również stosuje się 6 mg doustnie raz na dobę, maksymalnie przez 10 dni. Czas trwania leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej i indywidualnych potrzeb pacjenta.¹⁵

Dawkowanie u pacjentów ze szczególnymi wskazaniami

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Zasadniczo nie ma konieczności dostosowywania dawki. Jednak u pacjentów poddawanych regularnym hemodializom może występować zwiększony klirens leku, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki steroidu.¹⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U pacjentów z ciężką chorobą wątroby może być konieczne dostosowanie dawki. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby biologiczne działanie deksametazonu może być wzmocnione przez wolniejszy metabolizm (wydłużony okres półtrwania w osoczu) oraz hipoalbuminemię (zwiększone stężenie niezwiązanego leku w osoczu), co może nasilać działania niepożądane.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku: Terapia u osób starszych, szczególnie długotrwała, wymaga uwzględnienia zwiększonego ryzyka działań niepożądanych (osteoporoza, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, obniżenie odporności, zaburzenia psychiczne). U pacjentów w podeszłym wieku stężenie deksametazonu w osoczu może być wyższe, a wydalanie wolniejsze niż u osób młodszych, dlatego zaleca się odpowiednie zmniejszenie dawki.¹⁸

Dzieci i młodzież: Wydalanie deksametazonu u dzieci i dorosłych jest podobne, gdy dawka jest dostosowana do powierzchni ciała dziecka. Planując dawkę, należy uwzględnić potencjalny wpływ na wzrost i rozwój dziecka oraz monitorować oznaki zahamowania czynności kory nadnerczy.¹⁹

Leczenie długotrwałe i zakończenie terapii

W przypadku terapii długoterminowej, po leczeniu początkowym zaleca się zmianę glikokortykosteroidu z deksametazonu na prednizon lub prednizolon, aby zmniejszyć hamujący wpływ na korę nadnerczy.²⁰

Nagłe przerwanie długotrwałej terapii dużymi dawkami glikokortykosteroidów może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy. Dlatego dawkę należy zmniejszać stopniowo pod koniec leczenia, a terapii nie wolno przerywać gwałtownie.²¹

Sposób podawania

Deksametazon należy przyjmować z posiłkiem lub po posiłku, aby zminimalizować podrażnienie przewodu pokarmowego. Zaleca się unikanie spożywania napojów zawierających alkohol lub kofeinę.²²

Produkt Dexamethasone Krka jest dostępny w tabletkach o mocy 4 mg i 8 mg. Tabletki można dzielić na połowy, co umożliwia stosowanie dodatkowych dawek 2 mg (połowa tabletki 4 mg) i 4 mg (połowa tabletki 8 mg) oraz ułatwia pacjentowi połknięcie tabletki.²³

Całą dobową dawkę glikokortykosteroidu zazwyczaj można podać rano jako dawkę pojedynczą, jeśli schemat leczenia co drugi dzień nie jest możliwy. Niektórzy pacjenci mogą jednak wymagać podziału dobowej dawki glikokortykosteroidu.²⁴

Szczegółowa tabela dawkowania deksametazonu w różnych jednostkach chorobowych

Zalecenia dotyczące przyjmowania leku

1. Przyjmowanie leku z posiłkiem lub po posiłku zmniejsza ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego.²⁵
2. W trakcie terapii należy unikać napojów zawierających alkohol lub kofeinę.²⁶
3. Dawkę dobową najlepiej podawać rano, jako pojedynczą dawkę, chyba że protokół leczenia wymaga innego schematu.²⁷
4. W przypadku dłuższej terapii, nigdy nie należy przerywać leczenia nagle – dawkę należy zmniejszać stopniowo pod kontrolą lekarza.²⁸