Właściwości farmakodynamiczne leku Mirtor

Mirtazapina, substancja czynna leku Mirtor, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako psychoanaleptyki, dokładniej – inne leki przeciwdepresyjne (kod ATC: N06AX11). Produkt leczniczy Mirtor występuje w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w trzech dawkach: 15 mg, 30 mg oraz 45 mg, co pozwala na dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.¹

Mechanizm działania

Mirtazapina działa jako ośrodkowy presynaptyczny antagonista receptorów α2-adrenergicznych, co prowadzi do wzmożenia ośrodkowego neuroprzekaźnictwa zarówno noradrenergicznego, jak i serotonergicznego. Warto podkreślić specyficzność jej działania na układ serotonergiczny – wzmacnia ona transmisję serotonergiczną głównie poprzez receptory 5-HT1, gdyż jednocześnie blokuje receptory 5-HT2 i 5-HT3.²

Interesującym aspektem farmakodynamiki mirtazapiny jest działanie jej poszczególnych enancjomerów. Działanie przeciwdepresyjne wykazują oba enancjomery, jednak na różne sposoby:

• Enancjomer S(+) – działa poprzez blokowanie receptorów α2-adrenergicznych oraz 5-HT2
• Enancjomer R(-) – wykazuje działanie poprzez blokowanie receptorów 5-HT3

Ta dwutorowa aktywność farmakologiczna przyczynia się do złożonego mechanizmu przeciwdepresyjnego leku.³

Działanie uspokajające i wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Właściwości sedatywne mirtazapiny wynikają z jej antagonistycznego działania wobec receptorów histaminowych H1. Jest to istotna cecha farmakodynamiczna tego leku, odróżniająca go od wielu innych leków przeciwdepresyjnych.⁴

Ważną cechą farmakodynamiczną mirtazapiny jest praktycznie brak działania przeciwcholinergicznego. Dzięki temu lek w dawkach terapeutycznych wywiera jedynie ograniczony wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Obserwowane efekty uboczne ze strony tego układu, takie jak niedociśnienie ortostatyczne, mają zwykle niewielkie nasilenie.⁵

Wpływ na odstęp QTc

Przeprowadzono specjalistyczne badanie oceniające wpływ mirtazapiny na parametr elektrokardiograficzny – odstęp QTc. Było to randomizowane badanie kliniczne, kontrolowane placebo oraz moksifloksacyną, w którym wzięło udział 54 zdrowych ochotników. Uczestnicy otrzymywali mirtazapinę w dawce terapeutycznej (45 mg) oraz w dawce większej niż terapeutyczna (75 mg). Analiza wyników przy wykorzystaniu liniowego modelowania e-max wykazała, że wydłużenie odstępów QTc pod wpływem mirtazapiny pozostawało poniżej progu przedłużenia mającego znaczenie kliniczne. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego terapii.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

W zakresie farmakodynamiki ważne są również dane dotyczące populacji pediatrycznej. Przeprowadzono dwa randomizowane, kontrolowane placebo badania kliniczne metodą podwójnie ślepej próby z udziałem dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 18 lat z rozpoznaniem ciężkiej depresji (łącznie 259 pacjentów). Schemat dawkowania był następujący:

• Pierwsze 4 tygodnie – zmienna dawka w zakresie 15-45 mg mirtazapiny
• Kolejne 4 tygodnie – stała dawka (15, 30 lub 45 mg mirtazapiny)

Wyniki tych badań nie wykazały istotnych różnic między mirtazapiną a placebo w odniesieniu do głównego punktu końcowego oraz wszystkich dodatkowych punktów końcowych. Oznacza to, że skuteczność mirtazapiny u dzieci i młodzieży nie została jednoznacznie potwierdzona.⁷

W kontekście bezpieczeństwa stosowania u tej grupy wiekowej, odnotowano istotne działania niepożądane:

• Znaczne zwiększenie masy ciała (≥7%) – wystąpiło u 48,8% pacjentów przyjmujących mirtazapinę, w porównaniu do 5,7% w grupie placebo
• Pokrzywka – obserwowana często (11,8% w grupie mirtazapiny wobec 6,8% w grupie placebo)
• Hipertriglicerydemia – wystąpiła u 2,9% pacjentów leczonych mirtazapiną, wobec 0% w grupie placebo

Powyższe dane wskazują na istotny profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych, szczególnie w zakresie metabolicznym i dermatologicznym.⁸

Skład i postać farmaceutyczna

Mirtor dostępny jest w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w trzech różnych mocach: 15 mg, 30 mg i 45 mg mirtazapiny. Tabletki mają charakterystyczny wygląd – są białe, okrągłe, z następującymi oznaczeniami:

• Tabletki 15 mg – oznaczone „36″ na jednej stronie i „A” na drugiej stronie
• Tabletki 30 mg – oznaczone „37″ na jednej stronie i „A” na drugiej stronie
• Tabletki 45 mg – oznaczone „38″ na jednej stronie i „A” na drugiej stronie

Oprócz substancji czynnej – mirtazapiny – tabletki zawierają również aspartam (E 951) jako substancję pomocniczą o znanym działaniu, w ilościach proporcjonalnych do mocy tabletki:

• Tabletki 15 mg – 3 mg aspartamu
• Tabletki 30 mg – 6 mg aspartamu
• Tabletki 45 mg – 9 mg aspartamu

Jest to istotna informacja dla pacjentów z fenyloketonurią.⁹