Właściwości farmakodynamiczne
Vinpoton 5 mg

Winpocetyna, będąca składnikiem aktywnym leku VINPOTON (5 mg tabletki), należy do grupy psychoanaleptyków i wykazuje wielokierunkowe działanie neuroprotekcyjne oraz poprawiające metabolizm mózgowy. Mechanizm jej działania obejmuje hamowanie kanałów sodowych (Na+) i wapniowych (Ca2+), receptorów NMDA i AMPA, a także nasilenie neuroprotekcyjnego efektu adenozyny. Winpocetyna zwiększa wchłanianie glukozy i tlenu przez tkankę mózgową, poprawia tolerancję na hipoksję oraz modyfikuje metabolizm glukozy w kierunku tlenowego szlaku przemian energetycznych. Ponadto hamuje enzym cGMP-PDE zależny od kompleksu Ca2+-kalmodulina, co prowadzi do wzrostu poziomu cAMP i cGMP, a w konsekwencji do zwiotczenia mięśni gładkich naczyń krwionośnych. W efekcie obserwuje się wzrost stężenia ATP oraz stosunku ATP/AMP w mózgu, intensyfikację metabolizmu noradrenaliny i serotoniny oraz działanie przeciwutleniające, co łącznie przekłada się na ochronę tkanki nerwowej przed uszkodzeniem cytotoksycznym.

Właściwości farmakodynamiczne winpocetyny

Winpocetyna stanowi składnik aktywny produktu leczniczego VINPOTON (5 mg, tabletki). Należy do grupy farmakoterapeutycznej psychoanaleptyki, inne leki psychostymulujące i nootropowe, kod ATC: N06BX18. Charakteryzuje się złożonym mechanizmem działania, który korzystnie wpływa na metabolizm mózgowy, przepływ krwi w mózgu oraz właściwości reologiczne krwi.1

Działanie neuroprotekcyjne

Winpocetyna wykazuje właściwości ochronne wobec tkanki nerwowej poprzez łagodzenie szkodliwego wpływu reakcji cytotoksycznych wywołanych przez aminokwasy pobudzające. W zależności od stężenia, związek ten hamuje kanały sodowe (Na+) i wapniowe (Ca+) oraz receptory NMDA i AMPA. Dodatkowo winpocetyna nasila neuroprotekcyjne działanie adenozyny.2

Wpływ na metabolizm mózgu

Winpocetyna znacząco pobudza metabolizm mózgowy poprzez zwiększenie wchłaniania glukozy i tlenu przez tkankę mózgową. Substancja ta poprawia tolerancję mózgową na hipoksję (niedotlenienie) oraz zwiększa transport glukozy, która stanowi wyłączne źródło energii dla mózgu, przez barierę krew-mózg. Dodatkowo winpocetyna modyfikuje metabolizm glukozy w kierunku korzystniejszego tlenowego szlaku przemian energetycznych.3

Ważnym mechanizmem działania winpocetyny jest wybiórczego hamowanie enzymu cGMP-PDE (fosfodiesterazy) zależnego od kompleksu Ca²⁺-kalmodulina. W wyniku tego procesu zwiększa się poziom cAMP i cGMP w mózgu, co prowadzi do zwiotczenia mięśni gładkich naczyń krwionośnych.4

Winpocetyna wpływa na gospodarkę energetyczną komórek mózgowych poprzez:

  • Zwiększenie stężenia ATP (adenozynotrifosforan) i stosunku ATP/AMP (adenozynotrifosforanu do adenozyno-5′-monofosforanu) w mózgu5
  • Inicjowanie intensywnego metabolizmu tlenowego glukozy w mózgu6
  • Zwiększenie metabolizmu noradrenaliny i serotoniny w mózgu7
  • Pobudzanie wstępującego układu noradrenergicznego8
  • Wykazywanie działania przeciwutleniającego9

W rezultacie tych wszystkich efektów metabolicznych, winpocetyna wywiera kompleksowy, ochronny wpływ na tkankę mózgową.10

Wpływ na mikrokrążenie mózgowe

Winpocetyna wywiera wielokierunkowy, pozytywny wpływ na mikrokrążenie mózgowe poprzez szereg mechanizmów:

  • Hamowanie agregacji płytek krwi, co przeciwdziała tworzeniu się zakrzepów11
  • Zmniejszenie patologicznie zwiększonej lepkości krwi, co poprawia jej przepływ12
  • Zwiększenie zdolności do odkształcania erytrocytów, co ułatwia przepływ krwi przez drobne naczynia krwionośne13
  • Hamowanie wychwytu adenozyny przez erytrocyty – adenozyna jest jednym z najważniejszych regulatorów miejscowego przepływu krwi14
  • Wspomaganie tkankowego transportu tlenu poprzez zmniejszenie powinowactwa tlenu do erytrocytów15

Selektywny wpływ na przepływ krwi w mózgu

Winpocetyna w sposób selektywny zwiększa przepływ krwi przez naczynia mózgowe poprzez kilka mechanizmów:

  • Zwiększenie frakcji mózgowej pojemności minutowej serca, co oznacza skierowanie większej ilości krwi do tkanki mózgowej16
  • Zmniejszenie oporności naczyń mózgowych bez wpływu na parametry krążenia układowego (ciśnienie krwi, pojemność minutowa serca, tętno, całkowity opór obwodowy)17

Istotną cechą winpocetyny jest brak wywoływania tzw. efektu podkradania. W przeciwieństwie do tego negatywnego zjawiska, winpocetyna poprawia ukrwienie uszkodzonego (lecz wciąż nie martwiczego) obszaru niedokrwiennego charakteryzującego się patologicznie słabą perfuzją, nie wpływając na obszary o prawidłowej perfuzji.18

Zestawienie mechanizmów działania winpocetyny

Obszar działania Mechanizmy farmakodynamiczne Efekt kliniczny
Neuroprotekcja – Hamowanie kanałów Na+ i Ca2+
– Hamowanie receptorów NMDA i AMPA
– Nasilanie neuroprotekcyjnego działania adenozyny
Ochrona tkanki nerwowej przed uszkodzeniem
Metabolizm mózgowy – Zwiększenie wchłaniania glukozy i tlenu
– Poprawa tolerancji na hipoksję
– Zwiększenie stężenia ATP
– Hamowanie enzymu cGMP-PDE
Poprawa funkcji energetycznych komórek mózgowych
Mikrokrążenie mózgowe – Hamowanie agregacji płytek krwi
– Zmniejszenie lepkości krwi
– Zwiększenie odkształcalności erytrocytów
– Hamowanie wychwytu adenozyny
Optymalizacja przepływu krwi w drobnych naczyniach
Przepływ krwi w mózgu – Zwiększenie frakcji mózgowej pojemności minutowej serca
– Zmniejszenie oporności naczyń mózgowych
– Brak efektu podkradania
Selektywna poprawa ukrwienia obszarów niedokrwiennych
  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl