otępienie naczyniopochodne
Wskazanie

Otępienie naczyniopochodne (vascular dementia, VaD) to drugi po chorobie Alzheimera najczęstszy typ otępienia, stanowiący około 15-20% wszystkich przypadków. Rozwija się w wyniku uszkodzenia mózgu spowodowanego zaburzeniami krążenia mózgowego, takimi jak udary, mikrozawały czy przewlekłe niedokrwienie. Charakteryzuje się postępującym pogorszeniem funkcji poznawczych, które wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta.

Objawy otępienia naczyniopochodnego mogą rozwijać się nagle, po epizodzie naczyniowym, lub stopniowo postępować. Typowe objawy obejmują: zaburzenia funkcji wykonawczych, spowolnienie myślenia, problemy z uwagą i koncentracją, zaburzenia pamięci (choć zwykle mniej nasilone niż w chorobie Alzheimera), zmiany osobowości oraz zaburzenia chodu i równowagi. Częstym objawem jest również depresja.

W leczeniu otępienia naczyniopochodnego stosuje się inhibitory cholinesterazy, takie jak Donepezil (Aricept, Cogiton, Donectil), Rywastygmina (Exelon, Nimvastid, Rivaldo) oraz Galantamina (Reminyl). Memantyna (Memantine Mylan, Ebixa, Memabix) również może być stosowana. W Polsce często przepisuje się także leki nootropowe i naczyniowe, jak Vinpocetyna (Vinpoton, Cavinton), Piracetam (Nootropil, Lucetam) czy Nicergolina (Sermion), choć ich skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona w badaniach klinicznych.

Kluczowym elementem terapii jest leczenie czynników ryzyka naczyniowego, takich jak nadciśnienie tętnicze (leki hipotensyjne), hiperlipidemia (statyny), cukrzyca oraz profilaktyka przeciwzakrzepowa (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel). W Polsce stosuje się również preparaty poprawiające krążenie mózgowe, jak Ginkgo biloba (Tanakan, Bilobil).

Największe trudności w leczeniu otępienia naczyniopochodnego obejmują brak możliwości odwrócenia już powstałych uszkodzeń mózgu oraz ograniczoną skuteczność dostępnych leków. Leczenie ma głównie charakter objawowy i prewencyjny. Istotnym wyzwaniem jest także wielochorobowość pacjentów, która wymaga złożonej farmakoterapii i zwiększa ryzyko interakcji lekowych. Współistniejące zaburzenia neurologiczne, jak afazja czy niedowłady, utrudniają rehabilitację poznawczą i współpracę pacjenta. Dodatkowo, częste występowanie depresji i zaburzeń zachowania komplikuje obraz kliniczny i wymaga dodatkowej interwencji farmakologicznej i niefarmakologicznej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl