szybki odkomórkowy prąd potasowy
Szybki odkomórkowy prąd potasowy (ang. rapid delayed rectifier potassium current, IKr) to jeden z kluczowych prądów jonowych występujących w kardiomiocytach, szczególnie istotny w fazie repolaryzacji potencjału czynnościowego. Jest on generowany przez kanały potasowe zależne od napięcia, głównie kanały hERG (human Ether-à-go-go-Related Gene), kodowane przez gen KCNH2.
Fizjologiczna rola szybkiego odkomórkowego prądu potasowego polega na przyspieszaniu procesu repolaryzacji błony komórkowej po depolaryzacji, co umożliwia prawidłowy powrót potencjału błonowego do wartości spoczynkowej. Aktywność tego prądu ma kluczowe znaczenie dla określenia czasu trwania potencjału czynnościowego, szczególnie w fazie 3 repolaryzacji.
Zaburzenia funkcji kanałów odpowiedzialnych za szybki odkomórkowy prąd potasowy mogą prowadzić do wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG i zwiększonego ryzyka groźnych arytmii, w tym częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Mutacje w genach kodujących te kanały są przyczyną dziedzicznego zespołu długiego QT typu 2. Wiele leków ma zdolność blokowania kanałów hERG, co może prowadzić do nabytego zespołu długiego QT, stanowiącego poważne działanie niepożądane terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ralik 500 mg
Ranolazyna, substancja czynna leku Ralik (kod ATC: C01EB18), jest stosowana w terapii przewlekłej dławicy piersiowej, wykazując działanie przeciwdławicowe poprzez hamowanie późnego prądu sodowego w kardiomiocytach. Mechanizm ten zmniejsza wewnątrzkomórkowe przeładowanie jonami wapnia, poprawiając relaksację mięśnia sercowego i redukując sztywność rozkurczową lewej komory. W badaniach klinicznych ranolazyna wykazywała minimalny wpływ na hemodynamikę, powodując nieznaczne obniżenie częstości skurczów serca (<2 uderzenia/min) oraz ciśnienia skurczowego (<3 mm Hg). Elektrokardiograficznie obserwowano wydłużenie odstępu QT o około 6 ms przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę, co koreluje ze stężeniem leku w osoczu (średni wzrost QTc o 2,4 ms na każde 1000 ng/ml). Badanie MERLIN-TIMI 36 (n=6560) potwierdziło brak zwiększonego ryzyka śmiertelności, nagłego zgonu z powodu zawału czy arytmii u pacjentów leczonych ranolazyną.
częstoskurcz komorowy, działanie proarytmiczne, działanie przeciwdławicowe, elektrokardiogram powierzchniowy, Kwestionariusz Dławicy Piersiowej, lek przeciwdławicowy, MACE, metoda Fridericia, monitorowanie Holtera, niestabilna dławica, NSTEMI, odstęp QTc, ostry zespół wieńcowy, potencjał komorowy, późny prąd sodowy, przeładowanie jonami wapnia, przewlekła dławica piersiowa, przezskórna interwencja wieńcowa, relaksacja rozkurczowa, rewaskularyzacja, sztywność rozkurczowa lewej komory, szybki odkomórkowy prąd potasowy, załamek T, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ralik 375 mg
Ranolazyna, substancja czynna leku Ralik (kod ATC: C01EB18), wykazuje unikalny mechanizm przeciwdławicowy polegający na hamowaniu późnego prądu sodowego w kardiomiocytach, co redukuje wewnątrzkomórkowe przeładowanie wapniem podczas niedokrwienia. Efektem jest poprawa relaksacji mięśnia sercowego i zmniejszenie sztywności rozkurczowej lewej komory. W badaniach klinicznych, m.in. CARISA, ERICA i MARISA, ranolazyna w dawkach 500–1000 mg dwa razy na dobę znacząco wydłużała czas do wystąpienia bólu dławicowego podczas próby wysiłkowej (o 24–46 sekund) oraz redukowała częstość napadów bólu i konieczność stosowania nitrogliceryny. Zmiany elektrokardiograficzne obejmują wydłużenie odstępu QT o około 6 ms przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę oraz obniżenie amplitudy załamka T, bez istotnego wpływu na hemodynamikę (spadek HR <2 uderzeń/min i ciśnienia skurczowego <3 mm Hg). Analiza populacyjna wykazała wzrost QTc o 2,4 ms na każde 1000 ng/ml stężenia ranolazyny w osoczu, z większą wrażliwością u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
antagonista kanałów wapniowych, azotan, choroba niedokrwienna serca, częstość skurczów serca, częstoskurcz komorowy, działanie proarytmiczne, elektrokardiogram powierzchniowy, inhibitor ACE, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwdławicowy, lek przeciwpłytkowy, monitorowanie metodą Holtera, mutacja genu SCN5A, niepełna rewaskularyzacja, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, obniżenie odcinka ST, ostry zespół wieńcowy, potencjał komorowy, poważne zdarzenie sercowo-naczyniowe, późny prąd sodowy, przewlekła dławica piersiowa, przezskórna interwencja wieńcowa, sztywność rozkurczowa lewej komory, szybki odkomórkowy prąd potasowy, uniesienie odcinka ST, wewnątrzkomórkowa kumulacja sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół wydłużonego QT