Działania niepożądane
Korzeń pierwiosnka lekarskiego

Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki (1:5) w etanolu 70% (V/V) stosowanej w preparacie Herbapect, gdzie 5 ml syropu zawiera 349 mg tej nalewki. Substancja ta wykazuje działanie wykrztuśne, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności i wymioty. Ponadto, choć reakcje alergiczne w preparacie Herbapect przypisuje się głównie zawartości ziela tymianku, korzeń pierwiosnka lekarskiego również może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażające życiu wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczyniowo-ruchowy (obrzęk Quinckego). Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych.

Działania niepożądane korzenia pierwiosnka lekarskiego

Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) stanowi jedną z substancji czynnych preparatu Herbapect, występując w postaci nalewki (1:5) z rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym: etanol 70% (V/V). W produkcie leczniczym Herbapect, 5 ml syropu zawiera 349 mg nalewki z korzenia pierwiosnka lekarskiego. Substancja ta, znajdująca zastosowanie w preparatach wykrztuśnych, może wywoływać określone działania niepożądane u pacjentów.1

Potencjalne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Podczas stosowania preparatów zawierających korzeń pierwiosnka lekarskiego należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcje alergiczne, które mogą wystąpić podczas terapii. W przypadku preparatu Herbapect, który zawiera jako jedną z substancji czynnych nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego, działania niepożądane są sklasyfikowane według układów.2

Należy zaznaczyć, że choć niektóre działania niepożądane mogą być związane z innymi składnikami preparatu (np. reakcje alergiczne związane z zielem tymianku), istotne jest monitorowanie wszystkich objawów niepożądanych podczas stosowania leku zawierającego korzeń pierwiosnka lekarskiego.3

Zaburzenia żołądka i jelit

Wśród działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających korzeń pierwiosnka lekarskiego obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Objawy te obejmują przede wszystkim nudności i wymioty, które mogą pojawić się w trakcie terapii i znacząco wpływać na komfort pacjenta oraz jego zdolność do kontynuowania leczenia.4

Reakcje alergiczne

Choć w charakterystyce produktu leczniczego Herbapect wskazano, że reakcje alergiczne są związane głównie z zawartością ziela tymianku, należy pamiętać, że każdy składnik roślinny, w tym korzeń pierwiosnka lekarskiego, może potencjalnie wywoływać reakcje nadwrażliwości. Szczególnie niebezpieczne reakcje alergiczne mogą obejmować wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczyniowo-ruchowy (obrzęk Quinckego).5

Monitorowanie bezpieczeństwa

Istotnym aspektem w zakresie bezpieczeństwa farmakoterapii jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego zawierającego korzeń pierwiosnka lekarskiego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.6

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów Działanie niepożądane Opis Częstotliwość występowania
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z towarzyszącą potrzebą wymiotowania Nieznana*
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty Gwałtowne wydalanie treści żołądkowej przez jamę ustną Nieznana*
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne** Mogą objawiać się jako wstrząs anafilaktyczny – ciężka, zagrażająca życiu systemowa reakcja nadwrażliwości przebiegająca z nagłym spadkiem ciśnienia, zaburzeniami oddychania i krążenia Nieznana*
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczyniowo-ruchowy (obrzęk Quinckego)** Obrzęk tkanek miękkich (najczęściej twarzy, warg, języka, gardła lub krtani) spowodowany nagromadzeniem płynu w tkance podskórnej lub podśluzówkowej Nieznana*
* Częstotliwość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
** Wskazane w ChPL jako związane głównie z zawartością ziela tymianku, jednak mogą potencjalnie wystąpić przy stosowaniu preparatów zawierających korzeń pierwiosnka lekarskiego

Powyższa tabela przedstawia znane działania niepożądane związane ze stosowaniem preparatów zawierających korzeń pierwiosnka lekarskiego na podstawie dostępnych danych z charakterystyki produktu leczniczego Herbapect. Należy zauważyć, że częstotliwość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona w dostępnej dokumentacji.7

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających korzeń pierwiosnka lekarskiego, należy rozważyć przerwanie terapii i konsultację z lekarzem. Szczególnie istotne jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania leku i uzyskanie pomocy medycznej w przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznej, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk naczyniowo-ruchowy, ze względu na ich potencjalnie zagrażający życiu charakter. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu do obrotu.8

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl