Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Wpływ doksorubicyny na płodność, ciążę i laktację

Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna produktu leczniczego Doxorubicinum Accord (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wymaga szczególnej uwagi w kontekście wpływu na płodność, ciążę oraz karmienie piersią ze względu na swój cytostatyczny mechanizm działania. Lekarze powinni dokładnie informować pacjentki o wszystkich aspektach związanych z bezpieczeństwem stosowania tego leku w odniesieniu do funkcji rozrodczych.¹

Stosowanie w czasie ciąży

Podejrzewa się, że doksorubicyna może powodować wady wrodzone u płodu, gdy jest podawana w okresie ciąży. Badania przeprowadzone na zwierzętach potwierdziły toksyczny wpływ na reprodukcję. Z tego powodu produkt leczniczy Doxorubicinum Accord jest przeciwwskazany w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety bezwzględnie wymaga leczenia doksorubicyną i nie ma alternatywnych, bezpieczniejszych metod terapii.²

Lekarz prowadzący powinien przeprowadzić szczegółową analizę korzyści i ryzyka przed podjęciem decyzji o zastosowaniu doksorubicyny u kobiety w ciąży. W przypadku konieczności zastosowania leku, należy monitorować stan płodu oraz rozważyć konsultację specjalistyczną w zakresie medycyny perinatalnej.

Antykoncepcja u kobiet i mężczyzn

W przypadku leczenia doksorubicyną konieczne jest stosowanie skutecznych metod antykoncepcji zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn. Lekarze powinni przekazać następujące zalecenia:

• Kobiety w wieku rozrodczym – powinny zostać poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 7 miesięcy po przyjęciu ostatniej dawki leku.³
• Mężczyźni – powinni zostać poinformowani o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu leczenia doksorubicyną, jeśli ich partnerki są w wieku rozrodczym.⁴

Karmienie piersią

Doksorubicyna przenika do mleka ludzkiego, co zostało potwierdzone w badaniach. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią, należy poinformować pacjentkę, że karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania doksorubicyny chlorowodorku.⁵

Lekarz powinien przekazać jednoznaczną informację, że:

• Karmienie piersią należy przerwać na czas leczenia doksorubicyną
• Przerwa w karmieniu piersią powinna być kontynuowana przez co najmniej dwa tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki leku⁶

Wpływ na płodność

Doksorubicyna wykazuje działanie genotoksyczne, co może prowadzić do zaburzeń płodności zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Wpływ ten może mieć charakter długotrwały lub nawet nieodwracalny.⁷

Szczególnie istotne jest odpowiednie poradnictwo dla mężczyzn przed rozpoczęciem terapii doksorubicyną. Lekarze powinni:

• Poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia nieodwracalnej niepłodności w wyniku leczenia doksorubicyną
• Zalecić konsultację w zakresie kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem terapii⁸
• Wyjaśnić procedurę kriokonserwacji i skierować pacjenta do odpowiedniego ośrodka specjalistycznego w celu wykonania tego zabiegu

W przypadku kobiet należy omówić potencjalny wpływ doksorubicyny na czynność jajników oraz możliwość wystąpienia przedwczesnej niewydolności jajników. W uzasadnionych przypadkach należy rozważyć konsultację z zakresu medycyny rozrodu i możliwości zachowania płodności.

Monitorowanie pacjentów

Podczas terapii doksorubicyną lekarze powinni regularnie oceniać stan zdrowia pacjentów pod kątem wystąpienia objawów niepożądanych związanych z układem rozrodczym. Należy rozważyć:

• Monitorowanie funkcji gonad u pacjentów w wieku rozrodczym
• Okresową ocenę parametrów hormonalnych
• W przypadku mężczyzn – badanie nasienia w odpowiednich odstępach czasu, jeśli jest to klinicznie uzasadnione

Informacje na temat wpływu doksorubicyny na płodność, ciążę i laktację powinny być przekazane pacjentowi przed rozpoczęciem leczenia, w formie zrozumiałej i dostosowanej do indywidualnych potrzeb, z możliwością zadawania pytań i wyjaśnienia wątpliwości.