Przedawkowanie
Doxorubicinum Accord 2 mg/ml

Przedawkowanie doksorubicyny chlorowodorku wiąże się z poważnymi skutkami toksycznymi, zarówno ostrymi, jak i przewlekłymi. Ostre objawy pojawiają się w ciągu pierwszych 24 godzin i obejmują kardiotoksyczność manifestującą się zaburzeniami rytmu serca i ostrą niewydolnością serca, wymagającą natychmiastowej interwencji. W okresie 10-15 dni po przedawkowaniu obserwuje się mielosupresję, w tym leukopenię i małopłytkowość, zwiększające ryzyko infekcji i krwawień. Wczesne zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego jest również częstym objawem, ustępującym zwykle w ciągu trzech tygodni. Przewlekłe przedawkowanie, definiowane jako przekroczenie skumulowanej dawki 550 mg/m² powierzchni ciała, znacząco zwiększa ryzyko rozwoju kardiomiopatii i zastoinowej niewydolności serca, która może ujawnić się nawet do 6 miesięcy po ekspozycji.

Przedawkowanie doksorubicyny

Przedawkowanie doksorubicyny chlorowodorku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, obejmujących zarówno skutki ostre, jak i przewlekłe. Ze względu na silne działanie cytotoksyczne leku, przekroczenie zalecanych dawek może skutkować nasileniem działań niepożądanych i wystąpieniem objawów toksycznych, które mogą zagrażać życiu pacjenta.1

Ostre przedawkowanie

Ostre przedawkowanie doksorubicyny charakteryzuje się wystąpieniem objawów toksycznych w ciągu pierwszych 24 godzin od podania oraz w kolejnych dniach. Główne zagrożenia związane z ostrym przedawkowaniem obejmują:2

  • Kardiotoksyczność – ostre zmiany w sercu mogą wystąpić w ciągu pierwszych 24 godzin od przedawkowania, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej3
  • Mielosupresja – zahamowanie czynności szpiku kostnego, szczególnie w postaci leukopenii i małopłytkowości, które zwykle ujawniają się w okresie 10-15 dni po przedawkowaniu4
  • Toksyczność żołądkowo-jelitowa – głównie w postaci zapalenia błony śluzowej, które najczęściej występuje we wczesnej fazie po podaniu leku i zazwyczaj ustępuje w ciągu trzech tygodni5

Przewlekłe przedawkowanie

Przewlekłe przedawkowanie doksorubicyny dotyczy sytuacji, gdy skumulowana dawka leku przekracza uznany próg bezpieczeństwa. Szczególnie niebezpieczne jest przekroczenie dawki 550 mg/m² powierzchni ciała, co znacząco zwiększa ryzyko rozwoju kardiomiopatii, która może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca.6

Należy podkreślić, że późna niewydolność serca może wystąpić nawet do 6 miesięcy po przedawkowaniu, co wymaga długoterminowej obserwacji pacjentów narażonych na wysokie dawki doksorubicyny.7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania doksorubicyny powinno obejmować kompleksowe działania mające na celu zminimalizowanie skutków toksycznych oraz zapobieganie powikłaniom. Strategia postępowania obejmuje:8

  • Antybiotykoterapię dożylną – w celu zapobiegania zakażeniom w okresie neutropenii
  • Transfuzje komórkowe – przetoczenie granulocytów i płytek krwi w przypadku ciężkiej mielosupresji
  • Izolację ochronną pacjenta – zalecane przeniesienie do jałowego pomieszczenia, szczególnie w przypadku ciężkiej neutropenii
  • Zastosowanie czynników wzrostu – podawanie krwiotwórczych czynników wzrostu w celu stymulacji odnowy szpiku kostnego
  • Leczenie kardiologiczne – w przypadku objawów niewydolności serca wdrożenie konwencjonalnego leczenia, obejmującego:9
    • Preparaty naparstnicy
    • Leki moczopędne
    • Leki rozszerzające naczynia obwodowe
    • Inhibitory ACE

Monitorowanie pacjenta

Pacjenci po przedawkowaniu doksorubicyny wymagają ścisłego monitorowania parametrów życiowych, funkcji serca, morfologii krwi oraz funkcji wątroby i nerek. Szczególnie istotna jest długoterminowa obserwacja pod kątem rozwoju późnej niewydolności serca, która może pojawić się nawet kilka miesięcy po przedawkowaniu.10

Objawy przedawkowania Czas wystąpienia Opis Dawka krytyczna
Ostre zmiany w sercu W ciągu 24 godzin Zaburzenia rytmu serca, zmiany w EKG, potencjalnie ostra niewydolność serca Indywidualnie zależna od pacjenta
Leukopenia 10-15 dni po przedawkowaniu Znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększone ryzyko infekcji Indywidualnie zależna od pacjenta
Małopłytkowość 10-15 dni po przedawkowaniu Obniżenie liczby płytek krwi, zwiększone ryzyko krwawień Indywidualnie zależna od pacjenta
Zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego Wczesna faza po podaniu Bolesne zapalenie śluzówki, problemy z przyjmowaniem pokarmów i płynów Indywidualnie zależna od pacjenta
Kardiomiopatia Efekt kumulacyjny Uszkodzenie mięśnia sercowego prowadzące do jego dysfunkcji Skumulowana dawka >550 mg/m² pc.
Zastoinowa niewydolność serca Do 6 miesięcy po przedawkowaniu Osłabienie zdolności serca do pompowania krwi, duszność, obrzęki Skumulowana dawka >550 mg/m² pc.
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl