Działania niepożądane leku Doxorubicinum Accord

Stosowanie doksorubicyny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml często prowadzi do wystąpienia działań niepożądanych, z których część wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Szybkość podawania oraz zastosowana dawka mają istotny wpływ zarówno na częstość występowania, jak i charakter działań niepożądanych.¹

Toksyczność hematologiczna

Zahamowanie czynności szpiku kostnego stanowi ostre działanie niepożądane ograniczające możliwość zwiększania dawki, jednak ma ono zwykle charakter przemijający. Kliniczne następstwa toksycznego działania doksorubicyny na szpik kostny i wynikającej stąd toksyczności hematologicznej mogą obejmować: gorączkę, zakażenia, posocznicę, wstrząs septyczny, krwawienia, niedotlenienie tkanek, a w skrajnych przypadkach zgon.²

Powszechne działania niepożądane

U prawie wszystkich pacjentów otrzymujących doksorubicynę obserwuje się nudności i wymioty oraz łysienie. Te objawy należą do najczęściej występujących działań niepożądanych związanych z terapią tym lekiem.³

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane klasyfikuje się według następujących kategorii częstości:

• bardzo często (≥ 1/10)
• często (≥ 1/100 do < 1/10)
• niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100)
• rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
• bardzo rzadko (< 1/10 000)
• częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)⁴

Tabela działań niepożądanych leku Doxorubicinum Accord

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Mielosupresja jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych doksorubicyny. Manifestuje się ona jako leukopenia, neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość występujące bardzo często. Te zaburzenia hematologiczne mogą prowadzić do ciężkich powikłań infekcyjnych, krwawień oraz ogólnego pogorszenia stanu pacjenta. Monitorowanie morfologii krwi jest niezbędne podczas całego okresu leczenia.⁵

Kardiotoksyczność

Kardiotoksyczność jest szczególnie niebezpiecznym działaniem niepożądanym doksorubicyny. Może ona przybierać postać ostrej lub przewlekłej. Ostra kardiotoksyczność manifestuje się głównie poprzez zaburzenia rytmu serca (tachykardia zatokowa), zmiany w elektrokardiogramie czy inne zaburzenia przewodnictwa. Przewlekła kardiotoksyczność może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca, która jest często związana z kumulacyjną dawką leku.⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Doksorubicyna bardzo często powoduje zapalenie błon śluzowych i jamy ustnej, które może być bolesne i prowadzić do owrzodzeń. Nudności i wymioty występują u większości pacjentów, szczególnie w początkowej fazie leczenia. Biegunka również stanowi częstą dolegliwość. Mniej często obserwuje się zapalenie przełyku oraz ból brzucha. W rzadkich przypadkach może dojść do krwawienia z przewodu pokarmowego czy nadżerkowego zapalenia błony śluzowej żołądka.⁷

Zaburzenia skórne

Łysienie występuje bardzo często podczas leczenia doksorubicyną i może być znaczące. Włosy zwykle odrastają po zakończeniu leczenia, choć mogą mieć inną teksturę. Bardzo często obserwuje się również erytrodyzestezję dłoniowo-podeszwową, czyli zespół ręka-stopa, charakteryzujący się zaczerwienieniem, bolesnym obrzękiem i złuszczaniem naskórka na dłoniach i stopach. Częste są także pokrzywka, wysypka i przebarwienia skóry oraz paznokci.⁸

Inne istotne działania niepożądane

Zaburzenia wątroby mogą objawiać się przemijającym zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych. Obserwowano również przypadki hepatotoksyczności o różnym nasileniu.⁹

Podczas stosowania doksorubicyny może wystąpić chromaturia – czerwone zabarwienie moczu, które nie jest objawem krwiomoczu, a wynika z wydalania metabolitów leku. Pacjent powinien być poinformowany o możliwości wystąpienia tego zjawiska, aby uniknąć niepotrzebnego niepokoju.¹⁰

U pacjentów leczonych doksorubicyną mogą wystąpić zaburzenia układu rozrodczego, takie jak brak miesiączki u kobiet oraz azoospermia lub oligospermia u mężczyzn, co może prowadzić do niepłodności. W niektórych przypadkach te zaburzenia mogą być nieodwracalne.¹¹

Onkogenność wtórna

Rzadko, lecz istotnym klinicznie działaniem niepożądanym jest wystąpienie wtórnej ostrej białaczki szpikowej podczas terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnowotworowymi uszkadzającymi DNA. Zdarzenia takie mogą wystąpić po miesiącach lub nawet latach od zakończenia leczenia doksorubicyną i wymagają długoterminowej obserwacji pacjentów.¹²

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych doksorubicyny, konieczne jest staranne monitorowanie pacjentów podczas terapii. Szczególnej uwagi wymagają parametry hematologiczne, funkcja serca, wątroby i nerek.¹³

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁴