działanie drażniące skórę
Działanie drażniące skórę (irritant dermatitis) to proces patofizjologiczny charakteryzujący się uszkodzeniem bariery naskórkowej i wywołaniem reakcji zapalnej w wyniku kontaktu z substancją drażniącą. W przeciwieństwie do alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, mechanizm ten nie wymaga wcześniejszej immunizacji i może wystąpić u każdej osoby eksponowanej na wystarczająco silny czynnik drażniący.
Klinicznie objawia się rumieniem, obrzękiem, pęcherzami, złuszczaniem naskórka oraz świądem i pieczeniem skóry. Nasilenie objawów zależy od stężenia substancji drażniącej, czasu ekspozycji, wrażliwości indywidualnej pacjenta oraz stanu bariery naskórkowej. Najczęstsze substancje o działaniu drażniącym to detergenty, rozpuszczalniki organiczne, kwasy i zasady, niektóre kosmetyki oraz lateks.
Działanie drażniące skórę może prowadzić do kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia (irritant contact dermatitis, ICD), które stanowi około 80% wszystkich przypadków zawodowego zapalenia skóry. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz wykluczeniu innych dermatoz. W przeciwieństwie do alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, testy płatkowe są ujemne. Leczenie polega na eliminacji czynnika drażniącego, stosowaniu emolientów oraz miejscowych glikokortykosteroidów w cięższych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Heksamidyna, stosowana m.in. w preparatach Imazol plus (diizetionian heksamidyny) oraz Zamidine (krople do oczu), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono pierwotnego działania drażniącego błonę śluzową spojówki u królików ani biologicznie istotnego działania mutagennego po aplikacji na skórę. W badaniach nieklinicznych preparatu Zamidine działania niepożądane pojawiały się jedynie przy ekspozycji przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w zalecanych dawkach. W przypadku klotrymazolu, substancji współwystępującej w Imazol plus, badania toksyczności i wpływu na reprodukcję wykazały tolerancję skórną i dopochwową oraz brak działania embriotoksycznego i teratogennego przy dawkach do 200 mg/kg masy ciała, z wyjątkiem wysokich dawek (≥ 100 mg/kg), które powodowały toksyczność i zgony ciężarnych samic.
błona śluzowa spojówki, diizotionian heksamidyny, działanie drażniące skórę, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, Imazol plus, krople do oczu, potencjał rakotwórczy, preparat skojarzony, stosowanie dopochwowe, substancja przeciwdrobnoustrojowa, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję, Zamidine