Przeciwwskazania stosowania
Lukrecja

Przeciwwskazania stosowania lukrecji – kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Lukrecja (Glycyrrhiza glabra L.) jest składnikiem wielu produktów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Pomimo swoich właściwości leczniczych, substancja ta posiada szereg przeciwwskazań, które powinny być brane pod uwagę przy zalecaniu jej pacjentom. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przeciwwskazań do stosowania lukrecji, oparte na charakterystykach produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹

Nadwrażliwość na lukrecję

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających lukrecję jest nadwrażliwość na substancję czynną. Pacjentom, u których występuje alergia na korzeń lukrecji, należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatów ją zawierających. Dotyczy to zarówno produktów leczniczych zawierających lukrecję jako główny składnik, jak i złożonych preparatów, w których lukrecja jest jednym z komponentów.²

W przypadku złożonych produktów leczniczych, takich jak Padma 28 Formuła, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na którąkolwiek z pozostałych substancji czynnych lub pomocniczych wchodzących w skład preparatu.³

Choroby wątroby i potencjalne uszkodzenie wątroby

Szczególne przeciwwskazania dotyczą produktu Iberogast, zawierającego ekstrakt z korzenia lukrecji. Preparatu tego nie należy stosować u pacjentów z chorobą wątroby – zarówno obecnie występującą, jak i w wywiadzie. Jest to istotne ograniczenie stosowania u pacjentów hepatologicznych.⁴

Ponadto, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Iberogastu z innymi lekami, które mogą powodować uszkodzenie wątroby. W takiej sytuacji konieczne jest rozważenie alternatywnej terapii. Lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący stosowanych przez pacjenta leków o potencjale hepatotoksycznym i na tej podstawie podjąć decyzję o ewentualnym zaleceniu produktu zawierającego lukrecję.⁵

Choroby układu krążenia i inne schorzenia współistniejące

W przypadku preparatu Tussipect, zawierającego wyciąg suchy z korzenia lukrecji oraz korzeń lukrecji sproszkowany w połączeniu z chlorowodorkiem efedryny, przeciwwskazania są znacznie szersze ze względu na obecność efedryny. Ze względu na potencjalne działanie presyjne i sympatomimetyczne, leku tego nie należy stosować u pacjentów z następującymi schorzeniami:⁶

• Nadciśnienie tętnicze – ze względu na ryzyko dalszego wzrostu ciśnienia
• Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego – ze względu na możliwość nasilenia objawów dławicowych
• Zaburzenia rytmu serca – ze względu na potencjalne działanie proarytmogenne
• Nadczynność tarczycy – ze względu na możliwość sumowania się działań sympatykomimetycznych
• Cukrzyca – ze względu na możliwy wpływ na metabolizm glukozy
• Jaskra z zamkniętym kątem przesączania – ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Przerost gruczołu krokowego – ze względu na ryzyko nasilenia objawów
• Padaczka – ze względu na ryzyko obniżenia progu drgawkowego

⁷

Przeciwwskazania wiekowe

W przypadku produktu Tussipect istnieje również ograniczenie wiekowe – preparat ten nie powinien być stosowany u dzieci w wieku do 12 lat. Jest to istotne ograniczenie, które należy uwzględnić przy przepisywaniu tego leku.⁸

Inne preparaty zawierające lukrecję, jak Pectobonisol, posiadają dodatkowe przeciwwskazania związane z pozostałymi składnikami. W przypadku Pectobonisolu nie należy go stosować u dzieci po przejściu ostrego zwężającego zapalenia krtani/tchawicy, co stanowi ważne przeciwwskazanie w populacji pediatrycznej.⁹

Nadwrażliwość na inne składniki złożonych preparatów z lukrecją

W przypadku złożonych preparatów zawierających lukrecję, istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z innymi składnikami.

Preparat Pectobonisol, zawierający nalewkę z korzenia lukrecji, nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na mentol, tymol lub rośliny z rodziny Lamiaceae (dawniej Labiateae) takie jak:¹⁰

• tymianek
• mięta
• szałwia
• bazylia
• serdecznik
• rozmaryn
• melisa
• lawenda

¹¹

W przypadku preparatu Padma 28 Formuła, oprócz nadwrażliwości na korzeń lukrecji, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae).¹²

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania lukrecji

Konsekwencje kliniczne przeciwwskazań do stosowania lukrecji

Znajomość przeciwwskazań do stosowania lukrecji ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Lukrecja, jako składnik wielu produktów leczniczych, może wchodzić w interakcje z innymi lekami oraz wpływać na przebieg chorób współistniejących. Szczególnie istotne jest uwzględnienie przeciwwskazań dotyczących chorób układu krążenia, wątroby oraz nadwrażliwości na lukrecję lub inne składniki preparatów złożonych.^{13 14}

Przed zaleceniem pacjentowi produktu zawierającego lukrecję należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny, uwzględniający wszystkie potencjalne przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania lukrecji u danego pacjenta, należy rozważyć alternatywne metody leczenia. Pamiętać należy, że lukrecja występuje w wielu preparatach złożonych, co zwiększa ryzyko niezamierzonego jej stosowania u pacjentów z przeciwwskazaniami.^{15 16}