Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lukrecja

Lukrecja – specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Lukrecja (korzeń lukrecji, Glycyrrhiza glabra L. i/albo Glycyrrhiza inflata Bat. i/albo Glycyrrhiza uralensis Fisch.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych dostępnych na rynku, takich jak Korzeń Lukrecji, Iberogast, Padma 28 Formuła, Pectobonisol czy Tussipect. Stosowanie tych produktów wiąże się z koniecznością zachowania określonych środków ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane lukrecji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem preparatów zawierających lukrecję.¹

Przeciwwskazania wiekowe i specjalne grupy pacjentów

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania preparatów zawierających korzeń lukrecji u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. W przypadku produktu Korzeń Lukrecji istnieje jednoznaczne przeciwwskazanie do stosowania u osób niepełnoletnich.²

Niektóre preparaty złożone zawierające lukrecję, jak Iberogast, nie są zalecane do stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U dzieci w tej grupie wiekowej każdy ból brzucha powinien być konsultowany z lekarzem.³

W przypadku preparatu Pectobonisol, ze względu na zawartość alkoholu (0,6 g na dawkę 1,5 ml), nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 7 lat, natomiast u dzieci od 7 do 11 lat produkt może być stosowany tylko w porozumieniu z lekarzem lub farmaceutą.⁴

Ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej i sercowo-naczyniowej

Lukrecja może powodować poważne zaburzenia elektrolitowe, w szczególności hipokaliemię (obniżenie stężenia potasu w surowicy krwi). Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających korzeń lukrecji może prowadzić do zmniejszenia stężenia jonów potasowych w surowicy, co zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu pracy serca.^{5 6}

Do ciężkich zdarzeń niepożądanych związanych ze stosowaniem lukrecji należą:⁷

• Zatrzymanie wody w organizmie
• Hipokaliemia (obniżenie stężenia potasu we krwi)
• Nadciśnienie tętnicze
• Zaburzenia rytmu serca

⁸

Przeciwwskazania kliniczne

Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, nie zaleca się stosowania produktów zawierających korzeń lukrecji lub jego przetwory u pacjentów z:⁹

• Nadciśnieniem tętniczym
• Chorobami nerek
• Chorobami wątroby
• Zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego
• Hipokaliemią

¹⁰

W przypadku produktu Tussipect, który zawiera lukrecję w połączeniu z efedryny chlorowodorkiem, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu u osób ze schorzeniami układu krążenia, schorzeniami psychicznymi oraz z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby.¹¹

Interakcje z innymi lekami

Pacjenci przyjmujący leki zawierające korzeń lukrecji nie powinni przyjmować równocześnie innych leków mających w składzie korzeń lukrecji ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich zdarzeń niepożądanych, wymienionych powyżej.¹²

Jednoczesne stosowanie leków zawierających lukrecję z następującymi grupami leków nie jest zalecane ze względu na możliwość nasilenia zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej:¹³

• Lekami moczopędnymi
• Glikozydami nasercowymi
• Kortykosteroidami
• Lekami przeczyszczającymi
• Innymi lekami, które mogą nasilić zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej

¹⁴

W przypadku Tussipectu, należy unikać równoczesnego stosowania innych leków zawierających substancje o podobnym mechanizmie działania, np. leków zawierających efedrynę, pseudoefedrynę lub środków przeciwastmatycznych bez konsultacji z lekarzem.¹⁵

Ostrzeżenia dotyczące zawartości alkoholu

Niektóre preparaty zawierające lukrecję zawierają znaczne ilości etanolu, co stanowi dodatkowe źródło ostrzeżeń:^{16 17}

Iberogast zawiera etanol w stężeniu objętościowym wynoszącym ok. 31%. Dawka jednorazowa dla dorosłych (20 kropli) zawiera do 240 mg etanolu, co odpowiada 6,2 ml piwa lub 2,6 ml wina na dawkę.¹⁸

Pectobonisol zawiera maksymalnie 50% obj. etanolu (alkoholu). W dawce 2,5 ml znajduje się 1 g alkoholu, co jest równoważne 25 ml piwa (5% obj.) lub 10,4 ml wina (12% obj.). W dawce 1,5 ml znajduje się 0,6 g alkoholu, co odpowiada 15 ml piwa (5% obj.) bądź 6,25 ml wina (12% obj.).¹⁹

Ze względu na zawartość alkoholu, preparaty takie jak Iberogast i Pectobonisol nie są przeznaczone i nie powinny być stosowane przez pacjentów z chorobą alkoholową.^{20 21}

Kobiety w ciąży lub karmiące piersią, dzieci oraz osoby z grup wysokiego ryzyka, do których zalicza się np. pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką, powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania produktów zawierających alkohol i lukrecję.^{22 23}

Monitorowanie objawów hepatotoksyczności

W przypadku produktu Iberogast, który zawiera w swoim składzie lukrecję, notowano przypadki polekowego uszkodzenia wątroby. W razie wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby należy natychmiast przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem. Do objawów tych należą:²⁴

• Zażółcenie skóry lub oczu
• Ciemny mocz
• Odbarwiony stolec
• Ból w nadbrzuszu

²⁵

Objawy alarmowe wymagające konsultacji lekarskiej

Podczas stosowania preparatów zawierających lukrecję należy zwrócić uwagę na następujące objawy alarmowe, które wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem lub farmaceutą:^{26 27}

• Duszność
• Gorączka
• Ropna wydzielina w drogach oddechowych
• Nasilenie objawów choroby podczas stosowania leku

^{28 29}

W przypadku produktu Korzeń Lukrecji, pacjentom zaleca się konsultację lekarską, jeśli objawy choroby nasilą się podczas stosowania leku.³⁰

W przypadku Iberogastu, pacjentom należy zalecić konsultację lekarską, jeśli objawy utrzymują się lub jeśli w ciągu 7 dni leczenia nie nastąpi oczekiwana poprawa.³¹

Jeśli objawy choroby podczas stosowania Pectobonisolu utrzymują się dłużej niż 1 tydzień, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.³²

Specjalne zalecenia dla poszczególnych preparatów

Dla produktu Tussipect, który zawiera efedrynę obok lukrecji, istnieje dodatkowe zalecenie: nie należy przyjmować leku w godzinach wieczornych, gdyż może powodować trudności w zasypianiu.³³

W przypadku produktu Padma 28 Formuła, który oprócz korzenia lukrecji zawiera wiele innych składników roślinnych, jeśli produkt jest stosowany w celu wzmocnienia układu odpornościowego, w przypadku wystąpienia np. gorączki, duszności lub ropnej plwociny, należy skontaktować się z lekarzem.³⁴

Jeśli Padma 28 Formuła jest stosowany w objawach niewydolności krążenia, w przypadku wystąpienia innych objawów w obrębie kończyn dolnych, należy skonsultować się z lekarzem, gdyż może to wskazywać na zaostrzenie objawów choroby. Do objawów tych należą:³⁵

• Zapalenie skóry
• Zakrzepowe zapalenie żył lub stwardnienie podskórne
• Silny ból
• Owrzodzenie
• Nagły obrzęk jednej lub obu nóg
• Niewydolność serca lub nerek

³⁶

Jeśli objawy nie ustąpią po 4 tygodniach leczenia preparatem Padma 28 Formuła lub nasilą się podczas stosowania produktu, należy skonsultować się z lekarzem.³⁷

Informacje dla diabetyków

Padma 28 Formuła może być stosowany przez osoby chore na cukrzycę: 1 kapsułka zawiera około 0,05 g węglowodanów przyswajalnych, co odpowiada 0,005 jednostkom chlebowym.³⁸