Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lukrecja

Wpływ lukrecji na płodność, ciążę i laktację

Lukrecja (Glycyrrhiza glabra L.) jest składnikiem szeregu preparatów leczniczych, w tym produktów takich jak Korzeń Lukrecji, Iberogast, Padma 28 Formuła, Pectobonisol oraz Tussipect. Jej wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz okres laktacji wymaga szczegółowej analizy, aby zapewnić bezpieczne stosowanie preparatów zawierających tę substancję.¹

Badania przedkliniczne

Badania prowadzone na modelach zwierzęcych wykazały toksyczność reprodukcyjną preparatów zawierających korzeń lukrecji. Informacje te znajdują szczegółowe omówienie w charakterystykach produktów leczniczych w odpowiednich sekcjach dotyczących badań przedklinicznych.² Jednocześnie w przypadku produktu Iberogast, który również zawiera wyciąg z korzenia lukrecji (Liquiritiae radicis extractum), badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję.³

Wpływ na płodność

Aktualnie dostępne dane naukowe nie dostarczają wystarczających informacji na temat wpływu lukrecji na płodność u ludzi. W przypadku produktu Korzeń Lukrecji oficjalna charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na brak dostępnych danych dotyczących wpływu korzenia lukrecji na płodność.⁴ Podobnie w charakterystyce produktu Pectobonisol, zawierającego nalewkę z korzenia lukrecji (Glycyrrhizae radicis tinctura), zaznaczono, że nie ustalono wpływu leku na płodność.⁵

Stosowanie w okresie ciąży

Bezpieczeństwo stosowania lukrecji i preparatów ją zawierających w okresie ciąży nie zostało jednoznacznie określone. W przypadku produktu Korzeń Lukrecji oficjalna charakterystyka produktu leczniczego wyraźnie podkreśla, że bezpieczeństwo stosowania podczas ciąży nie zostało określone.⁶ Ze względu na brak wystarczających danych stosowanie leku podczas ciąży nie jest zalecane.⁷

W przypadku produktu Iberogast, zawierającego wyciąg z korzenia lukrecji (Liquiritiae radicis extractum), brak jest danych lub istnieją tylko ograniczone dane (mniej niż 300 kobiet w ciąży) dotyczące jego stosowania u kobiet w okresie ciąży. W celu zachowania ostrożności zaleca się unikanie stosowania tego produktu w okresie ciąży.⁸

W odniesieniu do produktu Padma 28 Formuła, zawierającego korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L, radix), bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży nie zostało ustalone. Z uwagi na brak wystarczających danych, stosowanie w okresie ciąży nie jest zalecane.⁹

Charakterystyki produktów Pectobonisol (zawierający nalewkę z korzenia lukrecji) oraz Tussipect (zawierający wyciąg suchy z korzenia lukrecji oraz korzeń lukrecji sproszkowany) zawierają jednoznaczne przeciwwskazanie do stosowania w czasie ciąży.^{10 11}

Stosowanie w okresie laktacji

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie lukrecji i preparatów ją zawierających w okresie laktacji również wymaga szczególnej ostrożności. Dla produktu Korzeń Lukrecji, ze względu na brak wystarczających danych, stosowanie leku podczas laktacji nie jest zalecane.¹²

W przypadku produktu Iberogast brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania produktu/metabolitów do mleka ludzkiego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla dzieci karmionych piersią. Charakterystyka produktu leczniczego wskazuje, że należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy przerwać podawanie produktu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.¹³

Dla produktu Padma 28 Formuła bezpieczeństwo stosowania w okresie karmienia piersią nie zostało ustalone i z uwagi na brak wystarczających danych, stosowanie w tym okresie nie jest zalecane.¹⁴

Produkty Pectobonisol i Tussipect, podobnie jak w przypadku ciąży, są przeciwwskazane do stosowania w okresie karmienia piersią.^{15 16}

Informacje dla lekarzy dotyczące stosowania lukrecji u kobiet w ciąży lub karmiących piersią

Zalecenia kliniczne

Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających lukrecję w okresie ciąży i laktacji:

• Preparaty zawierające lukrecję zasadniczo nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających ich bezpieczeństwo.^{17 18 19}
• Niektóre produkty zawierające lukrecję, takie jak Pectobonisol i Tussipect, są bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią.^{20 21}
• Stosowanie preparatów zawierających lukrecję w okresie karmienia piersią również nie jest zalecane ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo dla karmionego dziecka.^{22 23}
• W przypadku konieczności zastosowania preparatu zawierającego lukrecję u kobiety karmiącej piersią, należy rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią.²⁴

Ocena stosunku korzyści do ryzyka

Podczas podejmowania decyzji o ewentualnym zastosowaniu preparatów zawierających lukrecję u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę stosunku korzyści do ryzyka:²⁵

• Należy rozważyć, czy korzyści z zastosowania preparatu zawierającego lukrecję przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub karmionego dziecka.
• W miarę możliwości należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji.
• Jeżeli zastosowanie preparatu zawierającego lukrecję jest niezbędne, należy wybrać produkt o najmniejszym stężeniu tej substancji i stosować go przez jak najkrótszy okres.

Monitorowanie pacjentki

W przypadku konieczności zastosowania preparatu zawierającego lukrecję u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią, lekarz powinien:

• Prowadzić dokładne monitorowanie stanu pacjentki i płodu/dziecka.
• Poinformować pacjentkę o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów.
• Rozważyć przerwanie stosowania preparatu w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepożądanych reakcji.

Podsumowanie informacji dla lekarza

Przekazując informacje pacjentce, lekarz powinien jasno zakomunikować, że:

• Obecnie brak jest wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania lukrecji w okresie ciąży.^{26 27}
• Stosowanie preparatów zawierających lukrecję może wiązać się z potencjalnym ryzykiem dla płodu, ponieważ w badaniach na zwierzętach wykazano toksyczność reprodukcyjną.²⁸
• Brak jest również wystarczających danych dotyczących przenikania lukrecji do mleka matki i jej wpływu na karmione dziecko.²⁹
• Niektóre preparaty zawierające lukrecję są bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią.^{30 31}