qRT-PCR
qRT-PCR (ilościowa reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkrypcją) to zaawansowana metoda laboratoryjna używana do wykrywania i ilościowego oznaczania ekspresji genów. Technika ta łączy proces odwrotnej transkrypcji (RT), który przepisuje RNA na cDNA, z ilościową reakcją PCR umożliwiającą monitorowanie amplifikacji DNA w czasie rzeczywistym.
Metoda ta wykorzystuje fluorescencyjne barwniki lub sondy, które emitują sygnał proporcjonalny do ilości produktu PCR, pozwalając na precyzyjne określenie początkowej ilości matrycy RNA w próbce. qRT-PCR jest niezwykle czuła i może wykrywać nawet niewielkie ilości kwasów nukleinowych, co czyni ją nieocenionym narzędziem w diagnostyce molekularnej.
W praktyce klinicznej qRT-PCR znajduje zastosowanie w diagnostyce chorób zakaźnych (w tym wirusowych jak SARS-CoV-2), onkologii (wykrywanie markerów nowotworowych i mutacji), a także w badaniach nad ekspresją genów w różnych stanach patologicznych. Metoda ta stanowi złoty standard w ilościowym oznaczaniu ekspresji genów ze względu na wysoką czułość, specyficzność i powtarzalność wyników.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rotawirus – Diagnostyka i diagnoza
Rotawirus stanowi główną etiologię ostrego zapalenia żołądka i jelit u dzieci poniżej 5 roku życia, powodując rocznie około 25 milionów wizyt klinicznych, 2 miliony hospitalizacji oraz 180 000-450 000 zgonów globalnie. Diagnostyka rotawirusowej infekcji opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym i wywiadzie, jednak potwierdzenie wymaga analizy próbek kału. Dostępne metody laboratoryjne obejmują testy immunoenzymatyczne (ELISA) o czułości i swoistości 90-95%, szybkie testy immunochromatograficzne (ICT) dające wynik w 10-15 minut, testy aglutynacji lateksowej oraz RT-PCR, uważany za złoty standard diagnostyczny ze względu na bardzo wysoką czułość i swoistość. Próbki kału powinny być pobierane jak najszybciej po wystąpieniu objawów i przechowywane w odpowiednich warunkach (schłodzone do 72 godzin lub zamrożone do 30 dni). Wynik pozytywny potwierdza obecność rotawirusa, ale nie wyklucza koinfekcji innymi patogenami, natomiast wynik negatywny nie eliminuje infekcji z powodu możliwości fałszywie ujemnych rezultatów.
adenowirus jelitowy, antygen rotawirusa, astrowirus, badanie fizykalne, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, czułość i specyficzność, Escherichia coli, hematokryt, hemoglobina, infekcja rotawirusowa, izolacja wirusa, limfopenia, mikroskopia elektronowa, norowirus, odwodnienie, ostre zapalenie żołądka i jelit, patogen jelitowy, qRT-PCR, RT-PCR, Salmonella, szczepienie przeciwko rotawirusowi, test aglutynacji lateksowej, test ELISA, test immunochromatograficzny, uszkodzenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór hematopoetyczny charakteryzujący się nadmierną proliferacją granulocytów w szpiku i krwi obwodowej. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej z rozmazem, biopsji szpiku kostnego oraz badaniach genetycznych, w tym wykrywaniu chromosomu Philadelphia (t(9;22)(q34;q11.2)) i genu fuzyjnego BCR-ABL1. Kluczowe metody to cytogenetyka, FISH oraz ilościowa PCR (qRT-PCR), umożliwiające wykrycie minimalnej choroby resztkowej. Diagnostyka pozwala na określenie fazy choroby (przewlekła, przyspieszona, blastyczna) oraz oceny ryzyka za pomocą wskaźników takich jak Sokal, Hasford czy EUTOS, co jest niezbędne do wyboru odpowiedniej terapii inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI). Monitorowanie odpowiedzi na leczenie obejmuje ocenę hematologiczną, cytogenetyczną i molekularną (MMR: redukcja transkryptu BCR-ABL1 o ≥3 log, ≤0,1% według skali międzynarodowej).
aberracja chromosomowa, aspiracja szpiku, bazofile i eozynofile, biopsja szpiku kostnego, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, faza akceleracji CML, faza przewlekła CML, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gen fuzyjny BCR-ABL1, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka macierzysta szpiku kostnego, komórki blastyczne, krew obwodowa, leukocyty, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi z rozmazem, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja granulocytów, przewlekła białaczka szpikowa, qRT-PCR, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, splenomegalia, tomografia komputerowa, translokacja chromosomowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Hasforda, wskaźnik Sokala