Właściwości farmakodynamiczne
Zyx 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Zyx

Lewocetyryzyna, substancja czynna produktu leczniczego Zyx, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R 06 AE 09). Jest ona (R)-enantiomerem cetyryzyny, charakteryzującym się silnym i wybiórczym antagonizmem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1.¹

Mechanizm działania

Przeprowadzone badania wiązania z receptorami wykazały, że lewocetyryzyna charakteryzuje się wysokim powinowactwem do ludzkich receptorów histaminowych H1, z wartością Ki wynoszącą 3,2 nmol/l. Warto podkreślić, że powinowactwo to jest dwukrotnie większe niż w przypadku cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Okres półtrwania dysocjacji wiązania lewocetyryzyny z receptorami H1 wynosi 115 ± 38 minut. Po 4 godzinach od jednorazowego podania leku stwierdzono zablokowanie receptorów w 90%, a po 24 godzinach blokada utrzymywała się nadal na poziomie 57%.²

Badania farmakodynamiczne z udziałem zdrowych ochotników potwierdziły, że działanie dawki lewocetyryzyny równej połowie dawki cetyryzyny jest porównywalne do działania cetyryzyny, zarówno na skórę, jak i na błonę śluzową nosa.³

Działanie farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostały dokładnie zbadane w randomizowanych badaniach kontrolowanych. W badaniu porównującym wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratydyny w dawce 5 mg oraz placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, wykazano, że leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne ograniczenie powstawania tych zmian skórnych. Efekt terapeutyczny był najbardziej widoczny w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywał się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu do placebo i desloratydyny.⁴

Początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w kontrolowaniu objawów wywołanych przez pyłki roślin obserwowano już po upływie 1 godziny od przyjęcia leku, co wykazano w badaniach kontrolowanych placebo w modelu komory do prowokacji alergenowych.⁵

Badania in vitro, przeprowadzone z wykorzystaniem komór Boydena i techniki warstw komórkowych, wykazały, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną eotaksyną, przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc. W farmakodynamicznym eksperymentalnym badaniu in vivo (technika okienek skórnych) przeprowadzonym u 14 dorosłych, w porównaniu z placebo, wykazano trzy główne rodzaje działań hamujących lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji indukowanej pyłkami:⁶

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń)
• zmianę przepuszczalności naczyń
• zmniejszenie napływu eozynofilów

Skuteczność kliniczna

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w kilku badaniach klinicznych kontrolowanych placebo z podwójnie ślepą próbą, przeprowadzonych u pacjentów dorosłych z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W kilku badaniach wykazano, że lewocetyryzyna w sposób istotny łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym uczucie zatkania nosa.⁷

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w 6-miesięcznym badaniu klinicznym z udziałem 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa (objawy występowały 4 dni w tygodniu, przez co najmniej 4 kolejne tygodnie) i uczulonych na roztocza kurzu domowego i pyłki traw. Wykazano, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa ocenianych w skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. Total Symptom Score) przez cały czas trwania badania, bez wystąpienia tachyfilaksji. W czasie trwania badania, lewocetyryzyna znacząco poprawiała jakość życia pacjentów.⁸

Skuteczność w pokrzywce

W badaniu klinicznym z kontrolą placebo uczestniczyło 166 pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną (85 pacjentów otrzymywało placebo, a 81 lewocetyryzę w dawce 5 mg raz na dobę przez okres 6 tygodni). Leczenie lewocetyryzyną istotnie zmniejszyło nasilenie świądu skóry już w pierwszym tygodniu, a efekt ten utrzymywał się przez cały okres leczenia, w porównaniu z placebo. Ponadto, lewocetyryzyna powodowała większą poprawę jakości życia związanej ze stanem zdrowia, ocenianej na podstawie wskaźnika wpływu dolegliwości skórnych na jakość życia (ang. Dermatology Life Quality Index), w porównaniu do placebo.⁹

Przewlekła idiopatyczna pokrzywka została zbadana jako model zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem przyczynowym występowania pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna także w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.¹⁰

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci oceniano w dwóch badaniach klinicznych z kontrolą placebo, przeprowadzonych u pacjentów w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym lub całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obu badaniach lewocetyryzyna istotnie zmniejszała stopień nasilenia objawów i poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia.¹¹

Bezpieczeństwo kliniczne u dzieci w wieku poniżej 6 lat ustalono na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych:¹²

• badanie kliniczne, w którym 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 4 tygodnie¹³
• badanie kliniczne, w którym 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie¹⁴
• badanie kliniczne, w którym 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną raz na dobę przez 2 tygodnie¹⁵
• długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne z udziałem 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, będących w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączania do badania¹⁶

Profil bezpieczeństwa obserwowany w tych badaniach był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat.¹⁷