Właściwości farmakodynamiczne lewocetyryzyny

Lewocetyryzyna, będąca (R)-enancjomerem cetyryzyny, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R06A E09). Substancja ta charakteryzuje się silnym i wybiórczym antagonizmem względem obwodowych receptorów histaminowych H1, co stanowi podstawę jej działania terapeutycznego.¹

Mechanizm działania leku

Badania dotyczące wiązania z receptorami wykazały wyjątkowo wysokie powinowactwo lewocetyryzyny do receptorów H1 u ludzi, charakteryzujące się wartością Ki wynoszącą 3,2 nmol/l. Istotny jest fakt, że lewocetyryzyna wykazuje dwukrotnie większe powinowactwo w porównaniu do cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Dodatkowo, okres półtrwania dysocjacji lewocetyryzyny od receptorów H1 wynosi 115 ± 38 minut, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne. Efektywność blokowania receptorów H1 jest wyraźnie widoczna już po jednorazowym podaniu, osiągając 90% po 4 godzinach i utrzymując się na poziomie 57% nawet po 24 godzinach od przyjęcia leku.²

Badania farmakodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostało szczegółowo ocenione w randomizowanych badaniach z grupą kontrolną. W badaniu porównującym wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg oraz placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, wykazano, że lewocetyryzyna powoduje istotne statystycznie hamowanie powstawania tych objawów. Co ważne, efekt terapeutyczny był najsilniejszy w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywał się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu zarówno z placebo, jak i desloratadyną.<sup data-drug="Xyzal 0,5 mg/ml roztwór doustny" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Działanie farmakodynamiczne lewocetyryzyny oceniano w randomizowanych badaniach przeprowadzonych z grupą kontrolną.[…] W badaniu porównującym wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne hamowanie powstawania bąbla i rumienia – działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny, (p3

W badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo, wykorzystujących model komory prowokacyjnej, początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki obserwowano już po 1 godzinie od przyjęcia leku, co wskazuje na szybki początek działania terapeutycznego.⁴

Badania in vitro z wykorzystaniem komór Boydena i linii komórkowych udowodniły, że lewocetyryzyna skutecznie hamuje indukowaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc, co stanowi istotny mechanizm przeciwzapalny.⁵

Eksperymentalne badanie farmakodynamiczne in vivo z wykorzystaniem techniki okienek skórnych przeprowadzone u 14 dorosłych pacjentów wykazało trzy główne mechanizmy działania hamującego lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami, w porównaniu z placebo. Obejmują one: hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń), zmianę przepuszczalności naczyń oraz zmniejszenie napływu eozynofilów do miejsca reakcji alergicznej.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną placebo. Badania te obejmowały dorosłych pacjentów z różnymi postaciami alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa: sezonowym, całorocznym oraz przewlekłym.⁷

W niektórych badaniach klinicznych wykazano, że lewocetyryzyna w znaczącym stopniu łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym szczególnie uciążliwe uczucie zatkania nosa.⁸

Długoterminowe badanie kliniczne trwające 6 miesięcy z udziałem 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, u których objawy występowały przez co najmniej 4 dni w tygodniu, przez minimum 4 kolejne tygodnie, i którzy byli uczuleni na roztocza kurzu domowego oraz pyłki traw, dostarczyło istotnych dowodów na skuteczność leku. Lewocetyryzyna w dawce 5 mg wykazała klinicznie i statystycznie istotną przewagę nad placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, ocenianych za pomocą punktowego wskaźnika nasilenia objawów klinicznych (TSS – total symptom score). Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez cały okres badania bez występowania zjawiska tachyfilaksji. Dodatkowo, lewocetyryzyna znacząco poprawiała jakość życia pacjentów w całym okresie trwania badania.⁹

W badaniu klinicznym dotyczącym przewlekłej pokrzywki idiopatycznej wzięło udział 166 pacjentów, z których 85 przyjmowało placebo, a 81 lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę przez 6 tygodni. Wyniki wykazały, że leczenie lewocetyryzyną w porównaniu z placebo powodowało istotne zmniejszenie nasilenia świądu już w pierwszym tygodniu terapii, a efekt ten utrzymywał się przez cały okres leczenia. Ponadto, stosowanie lewocetyryzyny wiązało się z większą poprawą jakości życia pacjentów zależnej od stanu zdrowia, ocenianej na podstawie wskaźnika wpływu dolegliwości skórnych na jakość życia (DLQI – Dermatology Life Quality Index).¹⁰

Należy podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka była badana jako model zaburzeń pokrzywowych. Ponieważ uwalnianie histaminy jest kluczowym czynnikiem związanym z występowaniem pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna również w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej idiopatycznej pokrzywki.¹¹

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania lewocetyryzyny jest brak znaczącego wpływu na odstęp QT w zapisach EKG, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego leku.¹²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci zostały ocenione w dwóch badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo. Badania te obejmowały pacjentów w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obu badaniach lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy choroby oraz poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia młodych pacjentów.¹³

Bezpieczeństwo kliniczne stosowania lewocetyryzyny u dzieci poniżej 6 roku życia zostało ustalone na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych, które obejmowały:¹⁴

• Badanie kliniczne z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg dwa razy na dobę przez 4 tygodnie¹⁵
• Badanie kliniczne obejmujące 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, które były leczone lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie¹⁶
• Badanie kliniczne z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg raz na dobę przez 2 tygodnie¹⁷
• Długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne obejmujące 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, będących w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączania do badania¹⁸

Należy podkreślić, że profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny u dzieci był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w populacji pediatrycznej.¹⁹