Właściwości farmakodynamiczne
Lirra 0,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Lirra

Lewocetyryzyna, składnik aktywny produktu leczniczego Lirra (0,5 mg/ml, roztwór doustny), należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, pochodne piperazyny (kod ATC: R06A E09). Jest to R-enancjomer cetyryzyny, charakteryzujący się silnym i wybiórczym antagonizmem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1.¹

Mechanizm działania

Badania laboratoryjne potwierdziły, że lewocetyryzyna wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów H1 u ludzi, osiągając wartość Ki równą 3,2 nmol/l. Jest to dwukrotnie wyższe powinowactwo w porównaniu z cetyryzyną (Ki = 6,3 nmol/l). Istotną cechą farmakodynamiczną lewocetyryzyny jest długi okres półtrwania dysocjacji od receptorów H1, wynoszący 115 ± 38 minut. Dzięki temu substancja zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne, co potwierdzają pomiary wskazujące na utrzymywanie się blokady receptorów w 90% po 4 godzinach od jednorazowego podania i w 57% po 24 godzinach.²

Badania farmakodynamiczne przeprowadzone z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że działanie lewocetyryzyny w dawce stanowiącej połowę dawki cetyryzyny jest porównywalne zarówno w odniesieniu do skóry, jak i błony śluzowej nosa.³

Efekty farmakodynamiczne

Skuteczność farmakodynamiczna lewocetyryzyny została potwierdzona w randomizowanych badaniach z grupą kontrolną. Szczególnie znaczące wyniki uzyskano w badaniu porównującym wpływ lewocetyryzyny (5 mg), desloratadyny (5 mg) i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień. Lewocetyryzyna wykazała istotne statystycznie hamowanie powstawania bąbla i rumienia, przy czym działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu zarówno z placebo, jak i desloratadyną.⁴

Badania kliniczne z wykorzystaniem komory prowokacyjnej wykazały, że początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki obserwowano już po 1 godzinie od podania leku.⁵

Lewocetyryzyna wykazuje również dodatkowe działania przeciwalergiczne, które zostały potwierdzone w badaniach in vitro oraz in vivo. W warunkach laboratoryjnych, przy użyciu komór Boydena i linii komórkowych, stwierdzono hamowanie indukowanej przez eotaksynę przezśródbłonkowej migracji eozynofilów przez komórki skóry i płuc.⁶

W eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo, przeprowadzonym metodą okienek skórnych z udziałem 14 dorosłych pacjentów, wykazano trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami:

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń)
• zmiana przepuszczalności naczyń
• zmniejszenie napływu eozynofilów

Efekty te potwierdzono w porównaniu z placebo.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną placebo. Badania te przeprowadzono z udziałem dorosłych pacjentów cierpiących na różne schorzenia alergiczne, w tym sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa oraz przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa.⁸

W części badań klinicznych wykazano, że lewocetyryzyna w znaczący sposób łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym szczególnie uciążliwe uczucie zatkania nosa.⁹

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w długoterminowym, trwającym 6 miesięcy badaniu klinicznym z udziałem 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Do badania kwalifikowano pacjentów, u których objawy występowały przez co najmniej 4 dni w tygodniu, przez minimum 4 kolejne tygodnie. Wszyscy uczestnicy byli uczuleni na roztocza kurzu domowego oraz pyłki traw. Wyniki badania jednoznacznie wykazały, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, ocenianych przy użyciu skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. total symptom score). Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez cały okres badania, przy czym nie obserwowano zjawiska tachyfilaksji (zmniejszenia odpowiedzi na lek w czasie długotrwałego podawania). Dodatkowo, lewocetyryzyna istotnie poprawiała jakość życia pacjentów przez cały okres trwania badania.¹⁰

Skuteczność lewocetyryzyny w leczeniu przewlekłej pokrzywki idiopatycznej oceniano w 6-tygodniowym badaniu klinicznym z grupą kontrolną placebo. Spośród 166 uczestników, 81 pacjentów otrzymywało lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę, a 85 placebo. Analiza wyników wykazała, że lewocetyryzyna w porównaniu z placebo powodowała znaczące zmniejszenie nasilenia świądu zarówno w pierwszym tygodniu, jak i przez cały okres leczenia. Ponadto, stosowanie lewocetyryzyny prowadziło do większej poprawy zależnej od stanu zdrowia jakości życia pacjentów, ocenianej na podstawie wskaźnika wpływu dolegliwości skórnych na jakość życia (ang. Dermatology Life Quality Index).¹¹

Należy podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka była badana jako model zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem ściśle związanym z występowaniem pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna także w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej idiopatycznej pokrzywki.¹²

W zakresie bezpieczeństwa kardiologicznego, badania elektrokardiograficzne nie wykazały znaczącego wpływu lewocetyryzyny na odstęp QT, co ma istotne znaczenie w ocenie bezpieczeństwa kardiologicznego leku przeciwhistaminowego.¹³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci oceniono w dwóch badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo. Uczestniczyli w nich pacjenci w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym lub całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obydwu badaniach stwierdzono, że lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy choroby oraz poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia pacjentów.¹⁴

Bezpieczeństwo kliniczne lewocetyryzyny u dzieci w wieku poniżej 6 lat zostało ustalone na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych:

• badanie kliniczne z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg dwa razy na dobę przez okres 4 tygodni
• badanie kliniczne obejmujące 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, które leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie
• badanie kliniczne z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg raz na dobę przez 2 tygodnie
• długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne obejmujące 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, które w momencie włączania do badania były w wieku od 12 do 24 miesięcy

W toku tych badań stwierdzono, że profil bezpieczeństwa był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat.¹⁵