Właściwości farmakodynamiczne

Lewocetyryzyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R 06 AE 09). Substancja ta stanowi enancjomer R cetyryzyny, charakteryzujący się silnym i wybiórczym działaniem antagonistycznym wobec obwodowych receptorów histaminowych H1.¹

Mechanizm działania

Badania wiązania z receptorami wykazały, że lewocetyryzyna charakteryzuje się wysokim powinowactwem do receptorów H1 u ludzi (Ki = 3,2 nmol/l), które jest dwukrotnie większe niż w przypadku cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Istotnym parametrem farmakokinetycznym jest również okres półtrwania dysocjacji lewocetyryzyny od receptorów H1, który wynosi 115 ± 38 minut.²

Lek charakteryzuje się długotrwałym blokowaniem receptorów histaminowych. Po jednorazowym podaniu stwierdzono zablokowanie receptorów przez lewocetyryzynę w 90% po 4 godzinach, a po 24 godzinach wciąż utrzymuje się blokada na poziomie 57%.³

Działanie farmakodynamiczne

Badania farmakodynamiczne z udziałem zdrowych ochotników potwierdziły, że działanie lewocetyryzyny w dawce równej połowie dawki cetyryzyny jest porównywalne do działania cetyryzyny, zarówno w odniesieniu do skóry, jak i błony śluzowej nosa.⁴

W randomizowanych badaniach z grupą kontrolną porównujących wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, wykazano, że leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne hamowanie powstawania bąbla i rumienia. Efekt ten był najsilniejszy w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywał się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu z placebo i desloratadyną.⁵

Badania z zastosowaniem modelu komory prowokacyjnej wykazały, że początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki następuje już po 1 godzinie od przyjęcia leku.⁶

Wyniki badań in vitro z zastosowaniem komór Boydena i linii komórkowych wskazują, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc.⁷

Eksperymentalne badanie farmakodynamiczne in vivo z zastosowaniem techniki okienek skórnych u 14 dorosłych pacjentów wykazało trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami w porównaniu z placebo:⁸

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń typu 1)
• zmianę przepuszczalności naczyń
• zmniejszenie napływu eozynofilów

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania u dorosłych

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (w tym przewlekłe alergiczne zapalenia błony śluzowej nosa)

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny potwierdzono w kilku badaniach klinicznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną placebo, z udziałem dorosłych pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa.⁹

W niektórych badaniach wykazano, że lewocetyryzyna w istotnym stopniu łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym uczucie zatkania nosa.¹⁰

Szczególnie znaczące było 6-miesięczne badanie kliniczne z udziałem 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 pacjentów leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa (objawy występowały przez 4 dni w tygodniu, przez co najmniej 4 kolejne tygodnie) i uczulonych na roztocza kurzu domowego i pyłki traw. Wykazano w nim, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa ocenianych w skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. total symptom score) przez cały czas trwania badania. Co istotne, nie obserwowano zjawiska tachyfilaksji (zmniejszenia odpowiedzi na lek w trakcie długotrwałego stosowania). Dodatkowo, lewocetyryzyna istotnie poprawiała jakość życia pacjentów przez cały okres badania.¹¹

Pokrzywka

W badaniu klinicznym z grupą kontrolną placebo z udziałem 166 pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną (85 pacjentów przyjmowało placebo, a 81 lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę) przez 6 tygodni, wykazano, że leczenie lewocetyryzyną w porównaniu z placebo powodowało istotne zmniejszenie nasilenia świądu już w pierwszym tygodniu oraz w całym okresie leczenia. Dodatkowo, stosowanie lewocetyryzyny w porównaniu z placebo prowadziło do większej poprawy zależnej od stanu zdrowia jakości życia pacjentów, ocenianej na podstawie wskaźnika wpływu dolegliwości skórnych na jakość życia (ang. Dermatology Life Quality Index).¹²

Należy podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka została użyta jako model zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem związanym z występowaniem pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna także w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej idiopatycznej pokrzywki.¹³

Badania u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci oceniano w dwóch badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo, w których uczestniczyli pacjenci w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obydwu badaniach lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy i poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia pacjentów.¹⁴

Bezpieczeństwo kliniczne u dzieci w wieku poniżej 6 lat ustalono na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych:¹⁵

• badanie kliniczne z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, leczonych lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 4 tygodnie¹⁶
• badanie kliniczne z udziałem 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, leczonych lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie¹⁷
• badanie kliniczne z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, leczonych lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną raz na dobę przez 2 tygodnie¹⁸
• długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne z udziałem 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, będących w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączania do badania¹⁹

Profil bezpieczeństwa w badaniach z udziałem dzieci poniżej 6 lat był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat.²⁰

Skuteczność w różnych wskazaniach