Właściwości farmakodynamiczne
Zenaro 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Lewocetyryzyna, substancja czynna produktu leczniczego Zenaro, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R06AE09). Jest to (R)-enancjomer cetyryzyny, charakteryzujący się silnym i wybiórczym antagonizmem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1.¹

Mechanizm działania

Badania dotyczące wiązania z receptorami wykazały, że lewocetyryzyna cechuje się wysokim powinowactwem do receptorów H1 u ludzi, osiągając wartość Ki = 3,2 nmol/l. Powinowactwo to jest dwukrotnie większe w porównaniu do cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Istotnym parametrem farmakokinetycznym lewocetyryzyny jest okres półtrwania procesu odłączania od receptorów H1, który wynosi 115 ± 38 minut. Po upływie 4 godzin od jednorazowego podania, blokada receptorów przez lewocetyryzynę utrzymuje się na poziomie 90%, a po 24 godzinach wciąż wynosi 57%.²

Działanie farmakodynamiczne

W badaniach farmakodynamicznych z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że dawka lewocetyryzyny odpowiadająca połowie dawki cetyryzyny wywołuje porównywalne działanie na zarówno skórę, jak i błonę śluzową nosa.³

Właściwości farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostały dokładnie ocenione w randomizowanych badaniach z grupą kontrolną. W jednym z takich badań porównano działanie lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg oraz placebo na pohistaminowy bąbel i rumień. Wykazano, że leczenie lewocetyryzyną skutkowało istotnym statystycznie hamowaniem powstawania bąbla i rumienia. Efekt ten był najbardziej intensywny w pierwszych 12 godzinach i utrzymywał się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu zarówno z placebo, jak i desloratadyną.⁴

W badaniach kontrolowanych placebo, wykorzystujących model komory do prowokacji alergenowych, zaobserwowano, że początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych przez pyłki roślin występuje już po upływie 1 godziny od przyjęcia produktu leczniczego.⁵

Badania in vitro przeprowadzone w komorze Boydena i na liniach komórkowych wykazały, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną eotaksyną przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc. Dodatkowo, w eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo z wykorzystaniem techniki okienek skórnych, przeprowadzonym u 14 dorosłych pacjentów, w porównaniu do placebo wykazano trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami:⁶

• hamowanie uwalniania VCAM-1,
• zmiana przepuszczalności naczyń krwionośnych,
• zmniejszenie napływu eozynofilów.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w kilku badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, przeprowadzonych z grupą kontrolną otrzymującą placebo. Badania te obejmowały pacjentów dorosłych z różnymi typami alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa: sezonowym, całorocznym oraz przewlekłym.⁷

W szeregu badań wykazano, że lewocetyryzyna znacząco łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym uczucie zatkanego nosa.⁸

Szczególnie istotne było 6-miesięczne badanie kliniczne z udziałem 551 dorosłych pacjentów (z których 276 było leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa (objawy występowały 4 dni w tygodniu, przez co najmniej 4 kolejne tygodnie) i uczulonych na roztocza kurzu domowego i pyłki traw. W badaniu tym wykazano, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była zarówno klinicznie, jak i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa ocenianych w skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. total symptom score) przez cały czas trwania badania, bez wystąpienia tachyfilaksji. Ponadto lewocetyryzyna istotnie poprawiała jakość życia pacjentów przez cały okres trwania badania.⁹

Przeprowadzono również badanie kliniczne z grupą kontrolną otrzymującą placebo, w którym uczestniczyło 166 pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. Spośród nich 85 pacjentów przyjmowało placebo, a 81 lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę przez okres 6 tygodni. Wyniki badania wykazały, że leczenie lewocetyryzyną w porównaniu z placebo istotnie zmniejszało nasilenie świądu już w pierwszym tygodniu i efekt ten utrzymywał się przez cały okres leczenia. Ponadto stosowanie lewocetyryzyny, w porównaniu z placebo, skutkowało większą poprawą zależnej od zdrowia jakości życia pacjentów, co oceniano na podstawie indeksu jakości życia w chorobach dermatologicznych (DLQI, ang. Dermatology Life Quality Index).¹⁰

Warto podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka stanowi model zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ze względu na fakt, że uwalnianie histaminy jest czynnikiem przyczynowym występowania pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna również w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.¹¹

Istotne jest również, że badania elektrokardiograficzne (EKG) nie wykazały znaczącego wpływu lewocetyryzyny na długość odstępu QT, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne produktu.¹²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci zostało ocenione w dwóch badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo. Badania te objęły pacjentów w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obydwu badaniach lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy choroby oraz poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia pacjentów.¹³

Bezpieczeństwo kliniczne stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat zostało potwierdzone na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych:¹⁴

• Badanie kliniczne z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 4 tygodnie.¹⁵
• Badanie kliniczne obejmujące 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, leczonych lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie.¹⁶
• Badanie kliniczne z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, którym podawano lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg raz na dobę przez 2 tygodnie.¹⁷
• Długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne z udziałem 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, będących w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączania do badania.¹⁸

Wszystkie powyższe badania wykazały, że profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny u dzieci poniżej 6 lat był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat.¹⁹