Wskazania do stosowania
Doksorubicyna

Doksorubicyna chlorowodorek, antracyklinowy lek przeciwnowotworowy, jest szeroko stosowany w terapii licznych nowotworów hematologicznych i litych. W hematologii znajduje zastosowanie m.in. w ostrych białaczkach limfoblastycznej i szpikowej, przewlekłych białaczkach, ziarnicy złośliwej (chorobie Hodgkina), chłoniakach nieziarniczych oraz szpiczaku mnogim, będąc integralnym składnikiem wielolekowych schematów indukujących remisję. W onkologii litych nowotworów doksorubicyna jest stosowana w leczeniu raka piersi (w tym jako terapia uzupełniająca po resekcji z zajęciem węzłów pachowych), nowotworów ginekologicznych, układu moczowo-płciowego, oddechowego, przewodu pokarmowego, głowy i szyi oraz tarczycy. Ponadto, lek jest kluczowy w terapii mięsaków tkanek miękkich i kości, w tym kostniakomięsaka, mięsaków Ewinga i prążkowanokomórkowego, zarówno w leczeniu neoadjuwantowym, jak i adjuwantowym, co poprawia rokowanie pacjentów. W onkologii pediatrycznej doksorubicyna jest stosowana w neuroblastomie, guzie Wilmsa oraz mięsakach prążkowanokomórkowym i Ewinga, będąc częścią standardowych protokołów wielolekowych.

Doksorubicyna dostępna jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w fiolkach o pojemnościach od 5 ml (10 mg substancji czynnej) do 100 ml (200 mg). Podawanie odbywa się głównie dożylnie, w formie powolnego wstrzyknięcia lub infuzji, a w przypadku raka pęcherza moczowego także dopęcherzowo, co pozwala na wysokie stężenie miejscowe przy ograniczeniu ekspozycji ogólnoustrojowej. Doksorubicyna rzadko stosowana jest w monoterapii, najczęściej w schematach wielolekowych, takich jak ABVD, CHOP czy R-CHOP, wykazując wysoką skuteczność przeciwnowotworową. Jej zastosowanie w terapii uzupełniającej raka piersi oraz w leczeniu neoadjuwantowym i adjuwantowym kostniakomięsaka znacząco poprawia wyniki leczenia i zmniejsza ryzyko nawrotu choroby. Preparaty dostępne na rynku polskim różnią się formą farmaceutyczną i wielkością opakowań, jednak zawierają tę samą substancję czynną w identycznym stężeniu.

  1. Wskazania do stosowania doksorubicyny
    1. Nowotwory hematologiczne
    2. Guzy lite u osób dorosłych
    3. Nowotwory tkanek mięśniowych i kostnych
    4. Nowotwory pediatryczne
  2. Stosowanie doksorubicyny w praktyce klinicznej
    1. Terapia skojarzona
    2. Leczenie uzupełniające
    3. Podawanie doksorubicyny
  3. Wskazania szczegółowe w poszczególnych jednostkach chorobowych
    1. Nowotwory układu krwiotwórczego
    2. Nowotwory piersi
    3. Mięsaki i nowotwory tkanek miękkich
    4. Nowotwory układu moczowo-płciowego
    5. Nowotwory pediatryczne szczegółowe
    6. Inne nowotwory
  4. Dostępne preparaty doksorubicyny
    1. Kolejne rozdziały

Wskazania do stosowania doksorubicyny

Doksorubicyna chlorowodorek to lek przeciwnowotworowy z grupy antracyklin, stosowany w leczeniu szerokiego spektrum nowotworów. Wskazania do jej stosowania obejmują różne typy nowotworów złośliwych, co czyni ją jednym z najczęściej wykorzystywanych cytostatyków w onkologii klinicznej.1

Nowotwory hematologiczne

Doksorubicyna znajduje zastosowanie w leczeniu szerokiego spektrum nowotworów układu krwiotwórczego i limfatycznego, takich jak:2

  • Ostre białaczki – zarówno limfoblastyczna jak i szpikowa
  • Białaczki przewlekłe
  • Ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina)
  • Chłoniaki nieziarnicze (non-Hodgkin)
  • Szpiczak mnogi

3
4

W przypadku białaczek doksorubicyna jest często elementem schematów wielolekowych, które pozwalają na uzyskanie remisji choroby. W leczeniu chłoniaków i szpiczaka mnogiego doksorubicyna jest ważnym składnikiem uznanych protokołów chemioterapii, często stosowanym w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi.5

Guzy lite u osób dorosłych

Doksorubicyna jest wskazana w leczeniu różnorodnych guzów litych występujących u dorosłych pacjentów:6

7
8
9

Nowotwory tkanek mięśniowych i kostnych

Doksorubicyna wykazuje znaczącą skuteczność w leczeniu mięsaków i innych nowotworów tkanek podporowych:10

  • Mięsaki tkanek miękkich – zarówno u dorosłych, jak i w populacji pediatrycznej
  • Mięsaki kości – w tym kostniakomięsak
  • Mięsak Ewinga
  • Mięsak prążkowanokomórkowy (rhabdomyosarcoma)

11
12
13

W przypadku kostniakomięsaka doksorubicyna ma zastosowanie zarówno w leczeniu neoadjuwantowym (przedoperacyjnym), jak i adjuwantowym (pooperacyjnym), co pozwala na poprawę rokowania w tej grupie pacjentów.14

Nowotwory pediatryczne

Doksorubicyna jest ważnym lekiem w onkologii dziecięcej, stosowanym w leczeniu:15

  • Neuroblastoma (nerwiak zarodkowy współczulny)
  • Guz Wilmsa (nephroblastoma – embrionalny nowotwór nerki)
  • Mięsak prążkowanokomórkowy
  • Mięsak Ewinga

16
17
18

W leczeniu neuroblastoma, doksorubicyna jest częścią standardowych protokołów chemioterapii, szczególnie w przypadkach zaawansowanego nerwiaka niedojrzałego. Podobnie w terapii guza Wilmsa, doksorubicyna stanowi ważny element wielolekowych schematów leczenia.19

Stosowanie doksorubicyny w praktyce klinicznej

Terapia skojarzona

Doksorubicyna rzadko stosowana jest w monoterapii. Najczęściej stanowi element schematów wielolekowych, gdzie w połączeniu z innymi cytostatykami pozwala na osiągnięcie optymalnego efektu przeciwnowotworowego. Schematy zawierające doksorubicynę charakteryzują się wysoką skutecznością w wielu typach nowotworów.20

Leczenie uzupełniające

W raku piersi doksorubicyna jest szczególnie istotnym składnikiem leczenia uzupełniającego po resekcji nowotworu u pacjentek z zajęciem węzłów pachowych. Terapia adjuwantowa z zastosowaniem doksorubicyny znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu choroby w tej grupie chorych.21

Podobnie, w przypadku kostniakomięsaka, doksorubicyna znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu neoadjuwantowym (przed zabiegiem chirurgicznym), jak i adjuwantowym (po zabiegu), co przyczynia się do poprawy odległych wyników leczenia.22

Podawanie doksorubicyny

Doksorubicyna dostępna jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającego 2 mg/ml doksorubicyny chlorowodorku. W zależności od wskazania i schematu terapeutycznego, lek może być podawany:23 24 25

  • Dożylnie – najczęstsza droga podania, w postaci powolnego wstrzyknięcia lub infuzji
  • Dopęcherzowo – w przypadku raka pęcherza moczowego, podawana bezpośrednio do pęcherza

26

W przypadku leczenia raka pęcherza moczowego, podanie dopęcherzowe pozwala na osiągnięcie wysokiego stężenia leku w obrębie pęcherza przy minimalizacji ekspozycji ogólnoustrojowej, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.27

Wskazania szczegółowe w poszczególnych jednostkach chorobowych

Nowotwory układu krwiotwórczego

Doksorubicyna odgrywa kluczową rolę w leczeniu nowotworów hematologicznych, w tym:28

  • Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) – doksorubicyna jest składnikiem standardowych protokołów indukujących remisję
  • Ostra białaczka szpikowa (AML) – stosowana w skojarzeniu z cytarabiną i innymi lekami
  • Białaczki przewlekłe – element schematów wielolekowych
  • Ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina) – składnik schematów ABVD i innych uznanych protokołów
  • Chłoniaki nieziarnicze – kluczowy składnik schematów CHOP, R-CHOP i innych
  • Szpiczak mnogi – element schematów terapeutycznych w leczeniu zaawansowanej choroby

29
30
31

Nowotwory piersi

Doksorubicyna jest jednym z najskuteczniejszych leków stosowanych w terapii raka piersi. Wskazania obejmują:32

  • Leczenie zaawansowanego raka piersi
  • Terapię uzupełniającą po resekcji nowotworu piersi, szczególnie u pacjentek z zajęciem węzłów pachowych
  • Leczenie neoadjuwantowe przed operacją, zwłaszcza w przypadkach miejscowo zaawansowanych

33
34
35

Mięsaki i nowotwory tkanek miękkich

Doksorubicyna jest podstawowym lekiem w terapii różnego typu mięsaków:36

  • Mięsaki tkanek miękkich u dorosłych i dzieci
  • Mięsaki kości, w tym kostniakomięsak (osteosarcoma) – zarówno w leczeniu neoadjuwantowym, jak i adjuwantowym
  • Mięsak Ewinga – doksorubicyna jest kluczowym składnikiem schematów wielolekowych
  • Mięsak prążkowanokomórkowy (rhabdomyosarcoma) – często występujący u dzieci mięsak tkanek miękkich

37
38
39

Nowotwory układu moczowo-płciowego

Doksorubicyna znajduje zastosowanie w leczeniu szeregu nowotworów układu moczowo-płciowego:40

  • Rak jajnika – szczególnie w przypadkach zaawansowanych
  • Rak trzonu macicy (endometrium) – w przypadkach zaawansowanych lub nawrotowych
  • Rak szyjki macicy
  • Rak pęcherza moczowego – podawany zarówno systemowo, jak i dopęcherzowo
  • Rak gruczołu krokowego – w leczeniu zaawansowanej choroby
  • Nienasieniakowy nowotwór jądra

41
42
43

Nowotwory pediatryczne szczegółowe

W onkologii dziecięcej doksorubicyna stanowi istotny element leczenia:44

  • Neuroblastoma (nerwiak zarodkowy współczulny) – drugi co do częstości występowania guz lity u dzieci, po guzach OUN
  • Guz Wilmsa (nephroblastoma) – najczęstszy nowotwór nerki u dzieci
  • Mięsak prążkowanokomórkowy – najczęstszy mięsak tkanek miękkich u dzieci
  • Mięsak Ewinga – nowotwór kości występujący głównie u dzieci i młodzieży

45
46
47

Inne nowotwory

Doksorubicyna wykazuje skuteczność również w leczeniu innych typów nowotworów:48

  • Rak płuca – szczególnie drobnokomórkowy rak płuca (SCLC)
  • Rak żołądka
  • Pierwotny rak wątrobowokomórkowy
  • Nowotwory głowy i szyi
  • Rak tarczycy – w tym rak brodawczakowaty, pęcherzykowy i anaplastyczny
  • Rak trzustki

49
50
51

Dostępne preparaty doksorubicyny

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające doksorubicynę chlorowodorek w stężeniu 2 mg/ml:52 53 54

Nazwa preparatu Postać farmaceutyczna Dostępne wielkości opakowań
Adriblastina PFS Roztwór do wstrzykiwań – Fiolka 5 ml (10 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 25 ml (50 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 100 ml (200 mg doksorubicyny chlorowodorku)
Doxorubicin-Ebewe Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – Fiolka 5 ml (10 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 25 ml (50 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 50 ml (100 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 100 ml (200 mg doksorubicyny chlorowodorku)
Doxorubicinum Accord Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – Fiolka 5 ml (10 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 10 ml (20 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 25 ml (50 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 50 ml (100 mg doksorubicyny chlorowodorku)
– Fiolka 100 ml (200 mg doksorubicyny chlorowodorku)

55
56
57

Wszystkie preparaty mają postać przejrzystego czerwonego roztworu i zawierają tę samą substancję czynną w tym samym stężeniu (2 mg/ml). Preparaty różnią się postacią farmaceutyczną (roztwór do wstrzykiwań vs. koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) oraz dostępnymi wielkościami opakowań.58 59 60

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl