Przedawkowanie
Doksorubicyna
Przedawkowanie doksorubicyny chlorowodorku, szczególnie w dawkach jednorazowych rzędu 250 mg i 500 mg, wiąże się z wysokim ryzykiem śmiertelnych powikłań, w tym ostrej niewydolności mięśnia sercowego, która może wystąpić w ciągu 24 godzin od podania bardzo dużej dawki. Charakterystyczne objawy przedawkowania obejmują nasilone działanie farmakologiczne leku, takie jak ciężkie zahamowanie czynności szpiku (leukopenia, małopłytkowość pojawiające się 10-15 dni po zdarzeniu), zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz kardiotoksyczność manifestującą się stenokardią, dławicą piersiową i zawałem mięśnia sercowego. Dawka skumulowana przekraczająca 550 mg/m² powierzchni ciała znacząco zwiększa ryzyko rozwoju przewlekłej kardiomiopatii i zastoinowej niewydolności serca, które mogą ujawnić się nawet do 6 miesięcy po przedawkowaniu.
Przedawkowanie doksorubicyny
Przedawkowanie doksorubicyny chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta ze względu na potencjalnie śmiertelne skutki, jakie może wywołać. Opisywano przypadki zgonów po podaniu dawki jednorazowej 250 mg i 500 mg doksorubicyny. 1 Objawy przedawkowania stanowią zwykle nasiloną postać działania farmakologicznego leku. 2
Ostre przedawkowanie
Ostre przedawkowanie produktów zawierających doksorubicynę (Adriblastina PFS, Doxorubicin-Ebewe, Doxorubicinum Accord) prowadzi do ciężkiego zahamowania czynności szpiku, zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego oraz ostrych zmian w sercu. 3
Bardzo duże dawki pojedyncze doksorubicyny powodują w ciągu 24 godzin niewydolność mięśnia sercowego, której objawami mogą być stenokardią, dławica piersiowa i zawał mięśnia sercowego. 4 5
Mielotoksyczność, która objawia się głównie leukopenią i małopłytkowością, występuje zwykle w ciągu 10-15 dni po przedawkowaniu. 6 7
Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego manifestują się głównie jako zapalenie błony śluzowej. Objawy te występują zwykle we wczesnej fazie po podaniu leku i u większości pacjentów ustępują w ciągu trzech tygodni. 8
Przewlekłe przedawkowanie
Przewlekłe zatrucie doksorubicyną, gdy dawka skumulowana przekracza 550 mg/m² pc., zwiększa ryzyko kardiomiopatii i może prowadzić do niewydolności serca. 550 mg/m2 pc.) zwiększa ryzyko kardiomiopatii i może prowadzić do niewydolności serca, którą należy leczyć w sposób standardowy.”>9 10
Opóźniona niewydolność serca może wystąpić w okresie do 6 miesięcy po przedawkowaniu. 11 12
Postępowanie w przedawkowaniu
W przypadku przedawkowania doksorubicyny konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego i podtrzymującego. Postępowanie terapeutyczne obejmuje:
- W razie wystąpienia niewydolności mięśnia sercowego należy przerwać stosowanie doksorubicyny 13
- W przypadku stwierdzenia znacznego zahamowania czynności szpiku kostnego należy wdrożyć standardowe postępowanie:
- Dożylne podawanie antybiotyków 14
- Przetoczenie krwi, granulocytów i płytek krwi 15 16
- Umieszczenie pacjenta w jałowym otoczeniu (izolacja ochronna) 17 18
- Zastosowanie krwiotwórczego czynnika wzrostu 19
- W przypadku objawów ze strony serca należy zastosować konwencjonalne leczenie:
- Preparaty naparstnicy (glikozydy naparstnicy) 20 21
- Leki moczopędne 22 23
- Leki rozszerzające naczynia obwodowe 24
- Inhibitory ACE 25
Warto podkreślić, że doksorubicyny nie można usunąć metodą dializy, a obecnie nie jest znana specyficzna odtrutka na doksorubicynę. 26
Monitorowanie pacjenta
Pacjenci po przedawkowaniu doksorubicyny powinni być uważnie obserwowani pod kątem wystąpienia opóźnionych objawów kardiotoksyczności, które mogą pojawić się nawet do 6 miesięcy po zdarzeniu. 27 28
Tabela objawów przedawkowania doksorubicyny
| Kategoria objawów | Objawy przedawkowania | Czas wystąpienia | Dawki związane z objawami |
|---|---|---|---|
| Objawy kardiologiczne | Niewydolność mięśnia sercowego | W ciągu 24 godzin od przedawkowania | Bardzo duże dawki pojedyncze |
| Stenokardią, dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego | W ciągu 24 godzin od przedawkowania | Bardzo duże dawki pojedyncze | |
| Kardiomiopatia, zastoinowa niewydolność serca | Do 6 miesięcy po przedawkowaniu | Dawka skumulowana >550 mg/m² pc. | |
| Zahamowanie czynności szpiku | Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek) | 10-15 dni po przedawkowaniu | Ostre przedawkowanie |
| Małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi) | 10-15 dni po przedawkowaniu | Ostre przedawkowanie | |
| Objawy z przewodu pokarmowego | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego | Wczesna faza po podaniu leku, ustępują w ciągu 3 tygodni | Ostre przedawkowanie |
| Objawy letalne | Zgon | Zależny od mechanizmu toksyczności (kardiologiczny, hematologiczny) | Opisywano po dawce jednorazowej 250 mg i 500 mg |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania