substancja kontrolowana
Substancja kontrolowana to substancja psychoaktywna lub inny środek farmaceutyczny, którego produkcja, posiadanie, dystrybucja i stosowanie podlega ścisłym regulacjom prawnym. W medycynie termin ten odnosi się głównie do leków opioidowych, psychotropowych oraz innych farmaceutyków wykazujących potencjał uzależniający lub mogących być przedmiotem nadużyć.
W praktyce klinicznej substancje kontrolowane stosowane są m.in. w leczeniu bólu (opioidy), zaburzeń lękowych (benzodiazepiny), ADHD (psychostymulanty), czy bezsenności (barbiturany, zolpidem). Ich przepisywanie wymaga od lekarza szczególnej uwagi, w tym prowadzenia dokładnej dokumentacji, wystawiania specjalnych recept i regularnej oceny stanu pacjenta pod kątem ryzyka uzależnienia.
Substancje kontrolowane są klasyfikowane w grupy (I-V lub A-N, zależnie od kraju) według potencjału uzależniającego, wartości terapeutycznej oraz ryzyka dla zdrowia publicznego. Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących obrotu takimi substancjami może skutkować konsekwencjami prawnymi dla personelu medycznego, w tym utratą prawa wykonywania zawodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – AuroFena 100 mcg
AuroFena to lek zawierający fentanyl w postaci cytrynianu, dostępny w formie tabletek podpoliczkowych o dawkach 100, 200 oraz 400 mikrogramów. Każda tabletka ma średnicę około 10 mm i jest oznaczona odpowiednio cyframi „1”, „2” lub „4” dla łatwej identyfikacji dawki. Substancją pomocniczą obecna we wszystkich dawkach jest sorbitol (67,1 mg/tabletkę), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów. Inne składniki pomocnicze to mannitol, kwas cytrynowy, makrogol 6000, L-arginina oraz magnezu stearynian, które wpływają na stabilność, rozpuszczalność i właściwości fizykochemiczne preparatu. Tabletki przeznaczone są do umieszczenia w jamie ustnej między dziąsłem a policzkiem, gdzie ulegają rozpuszczeniu, co umożliwia szybkie wchłanianie fentanylu. Produkt ma okres ważności 2 lat od daty produkcji i powinien być przechowywany w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nieprzekraczającej 30ºC, z dala od wilgoci. Opakowania dostępne są w formie blisterów PVC/Aluminium/PA/PVC-papier/PE, zawierających 4 lub 28 tabletek, choć dostępność wielkości opakowań może się różnić w zależności od rynku. Ze względu na silne działanie fentanylu i ryzyko nadużycia, niewykorzystane tabletki lub ich resztki należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi substancji kontrolowanych, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i środowiska.
arginina, cytrynian fentanylu, fentanyl, kwas cytrynowy, makrogol, mannitol, niewłaściwe użycie leku, ochrona przed wilgocią, podanie podpoliczkowe, regulator kwasowości, sorbitol, stearynian magnezu, substancja kontrolowana, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja słodząca, tabletka podpoliczkowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sativex (27 mg + 25 mg)/ml
Sativex to żółto-brązowy roztwór w aerozolu do stosowania w jamie ustnej, zawierający dwa wyciągi z Cannabis sativa L. (liść i kwiat konopi) w stężeniach 38-44 mg oraz 35-42 mg na mililitr, co odpowiada 27 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu (THC) oraz 25 mg kannabidiolu (CBD). Pojedyncza dawka to 100 µl aerozolu, dostarczająca 2,7 mg THC i 2,5 mg CBD, wraz z substancjami pomocniczymi: do 40 mg etanolu i 52 mg glikolu propylenowego. Preparat jest podawany przez śluzówkę jamy ustnej, co umożliwia szybkie wchłanianie i precyzyjne dawkowanie. Opakowanie 10 ml zawiera do 90 dawek, a pojemnik wykonany jest ze szkła bursztynowego z systemem dozującym zapewniającym dokładność podania.
aerozol do jamy ustnej, Cannabis sativa, delta-9-tetrahydrokannabinol, dwutlenek węgla, ekstrakcja substancji czynnej, etanol bezwodny, glikol propylenowy, interakcje lekowe, kannabidiol, okres ważności leku, olejek miętowy, pojemnik aerozolowy, pojemność leku, śluzówka jamy ustnej, substancja kontrolowana, substancja pomocnicza, warunki przechowywania leków, zgodność farmaceutyczna