Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna, substancja czynna produktu leczniczego Dulofor, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które należy dokładnie rozważyć podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis istotnych interakcji farmakologicznych oraz środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas stosowania duloksetyny.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Nieselektywne, nieodwracalne IMAO nie powinny być stosowane jednocześnie z duloksetyną ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp po przerwaniu leczenia IMAO przed rozpoczęciem terapii duloksetyną. Po zakończeniu stosowania produktu Dulofor należy odczekać minimum 5 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO – jest to związane z okresem półtrwania duloksetyny.²

Nie zaleca się również jednoczesnego stosowania produktu Dulofor z selektywnymi, odwracalnymi IMAO, takimi jak moklobemid. Należy pamiętać, że antybiotyk linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym IMAO, więc nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.³

Inhibitory CYP1A2

Duloksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2, dlatego jednoczesne stosowanie duloksetyny i silnych inhibitorów tego enzymu może prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia duloksetyny w organizmie. Przykładem takiego leku jest fluwoksamina, która w dawce 100 mg raz na dobę zmniejsza klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i zwiększa sześciokrotnie pole pod krzywą AUC₀₋ₜ. Z tego powodu nie należy stosować produktu Dulofor razem z silnymi inhibitorami CYP1A2.⁴

Produkty lecznicze działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy powinno odbywać się z zachowaniem szczególnej ostrożności. Dotyczy to zwłaszcza stosowania z:⁵

• Benzodiazepinami – mogą nasilać działanie sedatywne
• Opioidowymi lekami przeciwbólowymi – zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN
• Lekami przeciwpsychotycznymi – możliwe nasilenie działania uspokajającego
• Fenobarbitalem – możliwe interakcje farmakodynamiczne
• Lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym – nasilenie sedacji

Substancje działające na receptory serotoninergiczne

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować szczególną ostrożność przy łączeniu produktu Dulofor z:⁶

• Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) – np. fluoksetyna, paroksetyna
• Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI) – np. wenlafaksyna
• Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi – np. klomipramina, amitryptylina
• IMAO – takimi jak moklobemid lub linezolid
• Preparatami ziołowymi zawierającymi dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
• Tryptanami – leki stosowane w migrenie
• Opioidami – np. buprenorfina, tramadol, petydyna
• Tryptofanem – aminokwas będący prekursorem serotoniny

Wpływ duloksetyny na metabolizm innych leków

Duloksetyna może wpływać na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez określone enzymy cytochromu P450:⁷

CYP1A2: Duloksetyna w dawce 60 mg dwa razy na dobę nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę teofiliny, która jest substratem enzymu CYP1A2.⁸

CYP2D6: Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6. Stosowanie duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę może znacząco zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym. Po podaniu pojedynczej dawki dezypraminy (substrat CYP2D6) u pacjentów otrzymujących duloksetynę, obserwowano trzykrotne zwiększenie pola pod krzywą AUC dezypraminy. Podobnie, jednoczesne podawanie duloksetyny (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa AUC tolterodyny o 71%, choć nie wpływa na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu.⁹

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, zwłaszcza gdy mają wąski indeks terapeutyczny, takimi jak:¹⁰

• Rysperydon – lek przeciwpsychotyczny
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: nortryptylina, amitryptylina, imipramina
• Leki antyarytmiczne: flekainid, propafenon
• Beta-blokery: metoprolol

CYP3A4: Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza aktywności enzymu CYP3A, co sugeruje brak istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten szlak, w tym z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i innymi lekami steroidowymi.¹¹

Przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi wymaga ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej. Podczas równoczesnego stosowania duloksetyny i warfaryny zgłaszano przypadki zwiększenia wartości współczynnika INR (international normalized ratio). Badania kliniczne na zdrowych ochotnikach nie wykazały jednak istotnej klinicznie zmiany współczynnika INR ani farmakokinetyki warfaryny.¹²

Wpływ innych produktów leczniczych na duloksetynę

Leki zobojętniające i antagoniści receptora H2: Jednoczesne stosowanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub z famotydyną (antagonista receptora H2) nie wpływa istotnie na szybkość ani stopień wchłaniania duloksetyny.¹³

Substancje indukujące CYP1A2: Palenie tytoniu zwiększa aktywność enzymu CYP1A2, co prowadzi do znacznego zmniejszenia stężenia duloksetyny w osoczu. U osób palących tytoń poziom duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% niższy niż u osób niepalących.¹⁴

Interakcje duloksetyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie duloksetyny wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy, podobnie jak duloksetyna, co może prowadzić do nasilenia działania obu substancji.¹⁵

Podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny i alkoholu może dojść do:

• Nasilenia działania sedatywnego – zwiększone uczucie senności i otępienia
• Upośledzenia funkcji poznawczych – zaburzenia uwagi, pamięci, koordynacji
• Osłabienia zdolności psychomotorycznych – wydłużony czas reakcji, problemy z utrzymaniem równowagi
• Zwiększonego ryzyka upadków – szczególnie u osób starszych
• Podwyższonego ryzyka działań niepożądanych ze strony wątroby – oba związki są metabolizowane w wątrobie

Ze względu na powyższe interakcje farmakodynamiczne, pacjenci przyjmujący duloksetynę powinni unikać spożywania alkoholu lub znacząco ograniczyć jego ilość podczas trwania terapii.

Tabela interakcji z duloksetyną