Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna, substancja czynna produktu leczniczego Dulxetenon, wchodzi w szereg istotnych interakcji z innymi lekami, które należy uwzględnić przy planowaniu terapii. Ze względu na mechanizm działania i profil metaboliczny duloksetyny, interakcje te mogą mieć charakter zarówno farmakokinetyczny, jak i farmakodynamiczny ¹.

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Nieselektywne, nieodwracalne IMAO: Stosowanie duloksetyny jednocześnie z tymi lekami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować odstęp minimum 14 dni od zakończenia leczenia IMAO przed rozpoczęciem podawania duloksetyny. Podobnie, po zakończeniu leczenia duloksetyną należy odczekać co najmniej 5 dni przed rozpoczęciem terapii z zastosowaniem IMAO, co wynika z okresu półtrwania duloksetyny ².

Selektywne, odwracalne IMAO: Jednoczesne stosowanie duloksetyny z selektywnymi, odwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (np. moklobemid) również nie jest zalecane ³.

Antybiotyk linezolid: Ten antybiotyk jest odwracalnym, nieselektywnym IMAO i nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną ⁴.

Interakcje z inhibitorami cytochromu CYP1A2

Duloksetyna jest metabolizowana przez izoenzym CYP1A2, dlatego jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia duloksetyny w osoczu. Fluwoksamina, jako silny inhibitor CYP1A2, zmniejsza klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i powoduje sześciokrotne zwiększenie pola pod krzywą AUC_0-t. Z tego powodu nie należy stosować duloksetyny z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina ⁵.

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z innymi produktami leczniczymi oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ nie przeprowadzono systematycznej oceny ryzyka związanego z takim leczeniem skojarzonym. Dotyczy to w szczególności stosowania z:⁶

• Alkoholem
• Lekami uspokajającymi (np. benzodiazepiny)
• Opioidowymi lekami przeciwbólowymi
• Lekami przeciwpsychotycznymi
• Fenobarbitalem
• Lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym

Interakcje z lekami o działaniu serotoninergicznym

W rzadkich przypadkach zgłaszano zespół serotoninowy u pacjentów stosujących jednocześnie selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub serotoniny i noradrenaliny (SNRI) oraz inne leki działające na układ serotoninergiczny. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z:⁷

• Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. klomipramina, amitryptylina)
• Inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), takimi jak moklobemid lub linezolid
• Preparatami zawierającymi ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Tryptanami
• Tramadolem
• Petydyną
• Tryptofanem

Wpływ duloksetyny na metabolizm innych leków

Leki metabolizowane przez CYP1A2: Jednoczesne stosowanie duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę nie wpływało w sposób istotny na farmakokinetykę teofiliny, która jest substratem enzymu CYP1A2 ⁸.

Leki metabolizowane przez CYP2D6: Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Podawanie duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę wraz z pojedynczą dawką dezypraminy (substrat CYP2D6) skutkowało trzykrotnym zwiększeniem pola pod krzywą AUC dezypraminy. Ponadto, podawanie duloksetyny w dawce 40 mg dwa razy na dobę zwiększało o 71% pole pod krzywą AUC tolterodyny (podawanej w dawce 2 mg dwa razy na dobę), jednak nie wpływało na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu 5-hydroksylowego ⁹.

Zalecana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:¹⁰

• Rysperydon
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (nortryptylina, amitryptylina, imipramina)
• Flekainid
• Propafenon
• Metoprolol

Doustne środki antykoncepcyjne i steroidy: Wyniki badań in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza katalitycznej aktywności CYP3A. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań interakcji in vivo ¹¹.

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania duloksetyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi ze względu na potencjalnie zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej. U pacjentów jednocześnie przyjmujących duloksetynę i warfarynę zgłaszano zwiększenie wartości współczynnika INR (ang. International Normalized Ratio). Jednakże badania kliniczne u zdrowych ochotników nie wykazały istotnych klinicznie zmian w wartościach INR ani w farmakokinetyce R- lub S-warfaryny podczas jednoczesnego stosowania tych leków ¹².

Wpływ innych leków na duloksetynę

Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora histaminowego H2: Jednoczesne podawanie duloksetyny z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez lub z famotydyną nie wpływało istotnie na szybkość ani stopień wchłaniania duloksetyny po doustnym podaniu dawki 40 mg ¹³.

Substancje zwiększające aktywność CYP1A2: Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących tytoń stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% niższe niż u osób niepalących, co wskazuje na indukcję CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego ¹⁴.

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie duloksetyny z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol, jako substancja działająca depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, może nasilać działanie uspokajające duloksetyny, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Może również dojść do nasilenia sedacji, pogorszenia zdolności psychomotorycznych oraz upośledzenia zdolności oceny sytuacji ¹⁵.

Dodatkowo, jednoczesne stosowanie alkoholu i duloksetyny może powodować zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami funkcji tego narządu. Z tego powodu podczas terapii duloksetyną zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu lub całkowitą abstynencję.

Tabela interakcji