Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dulxetenon 60 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego oraz brak jednoznacznych dowodów na rakotwórczość u szczurów, choć obserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie o nieznanym znaczeniu klinicznym. U myszy samic poddanych długotrwałej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę stwierdzono zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę (odpowiadająca maksymalnej ekspozycji klinicznej AUC) powodowała zaburzenia płodności, zmniejszenie masy ciała, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń oraz opóźnienie wzrostu potomstwa. Embriotoksyczność u królików objawiła się wadami układu sercowo-naczyniowego i kostnego przy ekspozycji mniejszej niż kliniczna AUC, co wskazuje na potencjalne ryzyko teratogenne.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd dostępnych danych przedklinicznych z różnych obszarów badań toksykologicznych.1

Genotoksyczność i rakotwórczość

Duloksetyna została poddana standardowym testom genotoksyczności, w których nie wykazała potencjału genotoksycznego. Badania rakotwórczości przeprowadzone na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego tej substancji. Jednakże w wątrobie szczurów zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek, którym nie towarzyszyły inne zmiany histopatologiczne. Mechanizm powstawania tych zmian, jak również ich znaczenie kliniczne, pozostają nieznane.2

W badaniach przeprowadzonych na myszach, u samic otrzymujących duloksetynę przez okres 2 lat, zaobserwowano zwiększoną częstość występowania gruczolaków i raków wątroby. Efekt ten był widoczny jedynie przy stosowaniu wysokiej dawki wynoszącej 144 mg/kg/dobę. Badacze uznali, że zmiany te były najprawdopodobniej wynikiem indukcji wątrobowych enzymów mikrosomalnych. Należy podkreślić, że znaczenie tych obserwacji dla ludzi nie zostało ustalone.3

Wpływ na rozród i rozwój płodu

Badania na samicach szczurów, którym podawano duloksetynę w dawce 45 mg/kg/dobę przed i podczas kojarzenia się oraz we wczesnej ciąży, wykazały szereg niekorzystnych efektów, takich jak:

  • Zmniejszenie spożycia pokarmu
  • Redukcja masy ciała
  • Zaburzenia cyklu rujowego
  • Obniżenie wskaźnika żywych urodzeń
  • Zmniejszenie przeżywalności potomstwa
  • Opóźnienie wzrostu potomstwa

Efekty te wystąpiły przy układowym narażeniu odpowiadającym maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC).4

Embriotoksyczność i teratogenność

W badaniach embriotoksyczności przeprowadzonych na królikach zaobserwowano zwiększoną częstość występowania wad rozwojowych w obrębie układu sercowo-naczyniowego i układu kostnego. Co istotne, efekty te wystąpiły przy układowym narażeniu mniejszym niż maksymalna ekspozycja kliniczna (AUC). Należy jednak zaznaczyć, że w innym badaniu, w którym stosowano większą dawkę duloksetyny w postaci innej soli, nie zaobserwowano żadnych wad rozwojowych.5

Toksyczność przed- i poporodowa

Badania toksyczności w okresie przed- i poporodowym u szczurów wykazały, że duloksetyna wywoływała objawy niepożądane w zachowaniu potomstwa. Te niekorzystne efekty były obserwowane przy układowym narażeniu mniejszym niż maksymalna ekspozycja kliniczna (AUC).6

Toksyczność u młodych osobników

Szczególnie interesujące są wyniki badań przeprowadzonych na młodych szczurach, u których zaobserwowano szereg przemijających działań neurobehawioralnych. Dodatkowo, przy dawce 45 mg/kg/dobę występowały następujące zmiany:

  • Istotne zmniejszenie masy ciała
  • Obniżenie spożycia pokarmu
  • Indukcja enzymów wątrobowych
  • Wakuolizacja wątrobowokomórkowa

Warto podkreślić, że ogólny profil toksyczności duloksetyny u młodych szczurów był zbliżony do tego, jaki obserwowano u dorosłych szczurów. Na podstawie tych badań określono dawkę niepowodującą działań niepożądanych (NOAEL) na poziomie 20 mg/kg masy ciała/dobę.7

Zestawienie wyników badań przedklinicznych

Rodzaj badania Gatunek Główne obserwacje Dawka Znaczenie kliniczne
Genotoksyczność Różne modele Brak działania genotoksycznego Korzystny profil bezpieczeństwa
Rakotwórczość Szczury Wielojądrzaste komórki w wątrobie Nieznane
Rakotwórczość Myszy Gruczolaki i raki wątroby 144 mg/kg/dobę Nieznane
Toksyczność reprodukcyjna Szczury Zaburzenia płodności i rozwoju potomstwa 45 mg/kg/dobę Potencjalne ryzyko w ciąży
Embriotoksyczność Króliki Wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego i kostnego Potencjalne ryzyko teratogenne
Toksyczność poporodowa Szczury Objawy niepożądane w zachowaniu potomstwa Potencjalne ryzyko rozwojowe
Toksyczność u młodych osobników Szczury Zaburzenia neurobehawioralne, zmiany wątrobowe 45 mg/kg/dobę NOAEL: 20 mg/kg/dobę

Podsumowując, dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania duloksetyny wskazują na szereg potencjalnych zagrożeń, szczególnie w zakresie rozwoju płodu oraz wpływu na narządy wewnętrzne. Obserwacje te mają istotne znaczenie dla oceny stosunku korzyści do ryzyka przy stosowaniu tego leku w praktyce klinicznej, zwłaszcza u kobiet w ciąży oraz pacjentów pediatrycznych.8

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl