Interakcje leku
Symfaxin ER 75 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) charakteryzuje się szeregiem istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Niniejszy rozdział przedstawia szczegółowy opis wszystkich znanych interakcji lekowych, ich mechanizm oraz znaczenie kliniczne.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy wiąże się z poważnym ryzykiem wystąpienia szkodliwych, a nawet zagrażających życiu reakcji. Wyróżnia się kilka kategorii tych interakcji:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z tymi lekami. Należy zachować minimum 14 dni odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną. Z kolei po zakończeniu leczenia wenlafaksyną, należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnymi IMAO przerwa przed wdrożeniem wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni. Po odstawieniu wenlafaksyny należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii odwracalnymi IMAO.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Nieprzestrzeganie powyższych zaleceń może prowadzić do wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, obejmujących: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a w skrajnych przypadkach nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Zespół serotoninowy to stan potencjalnego zagrożenia życia, który może wystąpić podczas leczenia wenlafaksyną, szczególnie gdy stosowana jest jednocześnie z innymi lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny. Ryzyko jest znacząco zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu następujących substancji:⁷

• Tryptany (leki przeciwmigrenowe)
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Fentanyl i jego odpowiedniki
• Tramadol
• Dekstrometorfan
• Tapentadol
• Petydyna
• Metadon
• Pentazocyna
• Produkty lecznicze osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Gdy skojarzenie wenlafaksyny z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się ścisłą obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementy tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Substancje oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Ryzyko związane ze stosowaniem wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami wpływającymi na OUN nie zostało systematycznie ocenione, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiej terapii skojarzonej.¹⁰

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko wystąpienia wydłużenia odstępu QTc i/lub arytmii komorowych (np. typu torsade de pointes). W miarę możliwości należy unikać jednoczesnego stosowania takich kombinacji lekowych.¹¹

Do leków wydłużających odstęp QT należą:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)

Powyższa lista nie jest kompletna – należy zachować ostrożność przy stosowaniu innych produktów leczniczych o znanych właściwościach wydłużania odstępu QT.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 – badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol może znacząco zwiększać stężenie wenlafaksyny w osoczu, zarówno u osób z intensywnym, jak i powolnym metabolizmem przez CYP2D6. Wartość AUC wenlafaksyny zwiększa się o 70% u osób z powolnym metabolizmem i o 21% u osób z szybkim metabolizmem. Podobnie dla O-demetylowenlafaksyny wartości te wynosiły odpowiednio 33% i 23%.¹⁴

Podobnego efektu można oczekiwać podczas jednoczesnego stosowania innych inhibitorów CYP3A4, takich jak:¹⁵

• Atazanawir
• Klarytromycyna
• Indynawir
• Itrakonazol
• Worykonazol
• Pozakonazol
• Nelfinawir
• Rytonawir
• Sakwinawir
• Telitromycyna

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego leczenia wenlafaksyną i wymienionymi inhibitorami CYP3A4.¹⁶

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z litem może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁷

Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu, demetylodiazepamu. Diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Brak jest danych dotyczących potencjalnych interakcji z innymi benzodiazepinami.¹⁸

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Zaobserwowano jednak zależne od dawki zwiększenie wartości AUC 2-hydroksydezypraminy 2,5 do 4,5 razy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane, dlatego podczas jednoczesnego stosowania tych leków wymagana jest szczególna ostrożność.¹⁹

Haloperydol – badania farmakokinetyczne wykazały 42% zmniejszenie całkowitego doustnego klirensu haloperydolu, 70% zwiększenie wartości AUC, 88% zwiększenie wartości Cmax, ale bez wpływu na okres półtrwania haloperydolu. Należy uwzględnić te zmiany podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny, chociaż kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało w pełni określone.²⁰

Rysperydon – wenlafaksyna zwiększa wartość AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²¹

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu powoduje zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, natomiast stężenie aktywnego metabolitu, α-hydroksymetoprololu, pozostaje bez zmian. Metoprolol nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zalecana jest ostrożność, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem.²²

Indynawir – badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru przy jednoczesnym stosowaniu z wenlafaksyną. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²³

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450 – badania in vivo wykazały, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamowała aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.²⁴

Doustne środki antykoncepcyjne – po wprowadzeniu produktu do obrotu opisywano przypadki nieplanowanych ciąż u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne wraz z wenlafaksyną. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów, że ciąże te były wynikiem interakcji środków antykoncepcyjnych z wenlafaksyną. Należy zauważyć, że nie przeprowadzono badań interakcji wenlafaksyny z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁵

Interakcje z alkoholem

Badania nie wykazały, aby wenlafaksyna nasilała zaburzenia funkcji umysłowych i motorycznych wywoływane przez etanol. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku wszystkich substancji oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się aby pacjenci podczas leczenia wenlafaksyną unikali spożywania alkoholu.²⁶

Spożywanie alkoholu podczas przyjmowania wenlafaksyny może prowadzić do:

• Nasilenia działań depresyjnych alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy
• Zwiększonego ryzyka zaburzeń funkcji poznawczych i psychomotorycznych
• Nasilenia objawów niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
• Potencjalnego zwiększenia hepatotoksyczności
• Pogorszenia kontroli emocji i zachowań

Pomimo braku dowodów na farmakodynamiczne interakcje, zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową podczas terapii wenlafaksyną, ze względu na potencjalne ryzyko addytywnego działania depresyjnego na OUN oraz możliwe nasilenie działań niepożądanych.

Tabela interakcji wenlafaksyny