Specjalne ostrzeżenia
Symfaxin ER

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Symfaxin ER

Stosowanie leku Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) wymaga szczególnej uwagi lekarza oraz ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące istotnych klinicznie ostrzeżeń i środków ostrożności związanych z terapią tym lekiem.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

Depresja wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia oraz prób samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do momentu uzyskania pełnej remisji. Ze względu na fakt, że poprawa kliniczna może nie nastąpić w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia, pacjenci powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją kliniczną do czasu wystąpienia zauważalnej poprawy. Doświadczenie kliniczne wskazuje, że ryzyko samobójstwa może paradoksalnie zwiększyć się we wczesnym etapie zdrowienia.²

Inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywana jest wenlafaksyna, również mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Ponadto mogą one współwystępować z epizodem dużej depresji. W związku z tym u pacjentów leczonych z powodu innych zaburzeń psychicznych należy stosować analogiczne środki ostrożności jak u pacjentów z dużą depresją.³

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów:

• Z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie⁴
• Przejawiających znaczne skłonności samobójcze przed rozpoczęciem leczenia⁵
• W wieku poniżej 25 lat (meta-analizy badań klinicznych wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w tej grupie wiekowej)⁶

W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku terapii oraz po zmianie dawkowania, należy dokładnie monitorować stan pacjentów, szczególnie tych z grupy podwyższonego ryzyka. Zarówno pacjentów, jak i ich opiekunów, należy poinformować o konieczności zwracania uwagi na wszelkie objawy klinicznego nasilenia choroby, zachowania lub myśli samobójcze oraz nietypowe zmiany w zachowaniu, a w przypadku ich wystąpienia – o konieczności natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Symfaxin ER nie powinien być stosowany w leczeniu dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Badania kliniczne w tej grupie wiekowej wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogości (głównie agresji, zachowań buntowniczych i gniewu) w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.⁸

Jeżeli, ze względu na istotne wskazania kliniczne, podjęta zostanie decyzja o leczeniu, pacjent powinien być ściśle monitorowany pod kątem wystąpienia objawów samobójczych. Należy również pamiętać, że brak jest długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wenlafaksyny u dzieci i młodzieży w odniesieniu do wzrostu, dojrzewania oraz rozwoju poznawczego i behawioralnego.⁹

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną, podobnie jak w przypadku innych leków o działaniu serotoninergicznym, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu zespół serotoninowy. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ serotoninergiczny, takich jak:¹⁰

• Tryptany
• Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Inne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidowe leki przeciwbólowe (fentanyl, tramadol, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
• Dekstrometorfan
• Leki zaburzające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy¹¹

Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować:

• Zmiany stanu psychicznego – pobudzenie, omamy, śpiączka
• Niestabilność układu autonomicznego – tachykardia, chwiejne ciśnienie krwi, hipertermia
• Zaburzenia neuromięśniowe – hiperrefleksja, brak koordynacji ruchów
• Objawy żołądkowo-jelitowe – nudności, wymioty, biegunka¹²

Najcięższa postać zespołu serotoninowego może przypominać złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) i charakteryzować się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością autonomiczną z możliwą gwałtowną zmiennością parametrów życiowych i zmianami stanu psychicznego.¹³

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z innymi lekami wpływającymi na przekaźnictwo serotoninergiczne i/lub dopaminergiczne jest klinicznie uzasadnione, należy uważnie obserwować pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.¹⁴

Jaskra z wąskim kątem przesączania

Stosowanie wenlafaksyny może powodować rozszerzenie źrenic. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub pacjentów z ryzykiem wystąpienia ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania.¹⁵

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Nadciśnienie tętnicze

U pacjentów leczonych wenlafaksyną często obserwuje się zależne od dawki podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki bardzo wysokiego ciśnienia krwi wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁶

Zalecenia dotyczące monitorowania ciśnienia tętniczego:

• Przed rozpoczęciem terapii należy uzyskać kontrolę istniejącego nadciśnienia
• Ciśnienie krwi należy regularnie monitorować, zwłaszcza po rozpoczęciu leczenia i po zwiększeniu dawki
• Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których współistniejące choroby mogą ulec zaostrzeniu w wyniku wzrostu ciśnienia tętniczego¹⁷

Częstość akcji serca

Podczas terapii wenlafaksyną może wystąpić przyspieszenie czynności serca, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek. Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których współistniejące choroby mogą ulec pogorszeniu w wyniku tachykardii.¹⁸

Choroby serca i ryzyko arytmii

Nie przeprowadzono badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania wenlafaksyny u pacjentów z niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego lub niestabilną chorobą serca. U tych pacjentów lek należy stosować ze szczególną ostrożnością.¹⁹

Po wprowadzeniu wenlafaksyny do obrotu zgłaszano przypadki:

• Wydłużenia odstępu QTc
• Częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes
• Tachykardii komorowej
• Zaburzeń rytmu serca zakończonych zgonem²⁰

Zdarzenia te występowały szczególnie po przedawkowaniu leku lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc czy częstoskurczu typu torsade de pointes. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem ciężkich zaburzeń rytmu serca oraz wydłużenia odstępu QTc należy przed przepisaniem wenlafaksyny dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.²¹

Drgawki

W trakcie leczenia wenlafaksyną mogą wystąpić drgawki. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z drgawkami w wywiadzie. Pacjenci ci wymagają ścisłego monitorowania. W przypadku pojawienia się drgawek, leczenie należy przerwać.²²

Hiponatremia

W trakcie leczenia wenlafaksyną mogą wystąpić przypadki hiponatremii i/lub zespołu nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Przypadki te obserwowano częściej u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej lub odwodnionych. Ryzyko hiponatremii jest większe u:²³

• Pacjentów w podeszłym wieku
• Pacjentów przyjmujących leki moczopędne
• Pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej²⁴

Nieprawidłowe krwawienia

Produkty lecznicze hamujące wychwyt serotoniny, w tym wenlafaksyna, mogą prowadzić do zaburzeń czynności płytek krwi i zwiększać ryzyko krwotoków. Obserwowane przypadki krwawień obejmowały:²⁵

• Siniaki
• Krwiaki
• Krwawienia z nosa
• Wybroczyny
• Zagrażające życiu krwawienia z przewodu pokarmowego²⁶

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania wenlafaksyny u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe i inhibitory płytek krwi oraz u osób z predyspozycjami do krwawień.²⁷

Cholesterol w surowicy

W kontrolowanych badaniach klinicznych z placebo odnotowano istotne klinicznie zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy u 5,3% pacjentów przyjmujących wenlafaksynę, podczas gdy w grupie placebo zmiany takie nie wystąpiły. W przypadku długotrwałej terapii zaleca się okresowe monitorowanie stężenia cholesterolu.²⁸

Leczenie otyłości

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z produktami zmniejszającymi masę ciała, w tym z fenterminą, nie zostało ustalone. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków. Wenlafaksyna nie jest wskazana w leczeniu otyłości ani w monoterapii, ani w terapii skojarzonej.²⁹

Mania/hipomania

U niewielkiego odsetka pacjentów z zaburzeniami nastroju leczonych lekami przeciwdepresyjnymi, w tym wenlafaksyną, może wystąpić mania lub hipomania. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi w wywiadzie własnym lub rodzinnym.³⁰

Zachowania agresywne

U niewielkiej liczby pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne, w tym wenlafaksynę, mogą wystąpić zachowania agresywne. Zgłaszane przypadki takich zachowań pojawiały się najczęściej podczas rozpoczynania leczenia, zmiany dawki i przerwania terapii. U pacjentów z zachowaniami agresywnymi w wywiadzie należy zachować szczególną ostrożność.³¹

Przerwanie leczenia

W przypadku przerwania terapii wenlafaksyną często występują objawy odstawienia, szczególnie przy nagłym zaprzestaniu leczenia. W badaniach klinicznych objawy odstawienia obserwowano u około 31% pacjentów leczonych wenlafaksyną i 17% pacjentów otrzymujących placebo.³²

Do najczęściej obserwowanych objawów odstawienia należą:

• Zawroty głowy
• Zaburzenia czucia (w tym parestezje)
• Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny)
• Pobudzenie lub lęk
• Nudności i/lub wymioty
• Drżenie
• Ból głowy³³

Objawy odstawienia mają zwykle nasilenie łagodne do umiarkowanego, jednak u niektórych pacjentów mogą przebiegać ciężko. Występują zazwyczaj w ciągu pierwszych kilku dni po przerwaniu leczenia, ale obserwowano również rzadkie przypadki takich objawów u pacjentów, którzy przypadkowo pominęli dawkę leku.³⁴

Objawy odstawienia najczęściej ustępują samoistnie w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub więcej). W związku z tym zaleca się stopniowe zmniejszanie dawek wenlafaksyny przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od odpowiedzi pacjenta.³⁵

Akatyzja/niepokój psychoruchowy

Stosowanie wenlafaksyny może wiązać się z wystąpieniem akatyzji, charakteryzującej się subiektywnie nieprzyjemnym lub wyczerpującym niepokojem oraz potrzebą ruchu, często połączoną z niezdolnością do siedzenia lub stania w miejscu. Stan ten najczęściej pojawia się w pierwszych tygodniach leczenia. U pacjentów, u których wystąpiły takie objawy, zwiększanie dawki może być szkodliwe.³⁶

Suchość w jamie ustnej

Suchość w jamie ustnej zgłaszana jest przez 10% pacjentów leczonych wenlafaksyną. Zjawisko to może zwiększać ryzyko wystąpienia próchnicy, dlatego pacjentów należy poinformować o konieczności dbania o higienę jamy ustnej.³⁷

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leczenie wenlafaksyną, podobnie jak innymi lekami z grupy SSRI, może wpływać na kontrolę glikemii. Może być konieczne dostosowanie dawkowania insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.³⁸

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

U pacjentów przyjmujących wenlafaksynę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników immunologicznych testów przesiewowych na obecność fencyklidyny (PCP) i amfetaminy w moczu. Zjawisko to wynika z braku swoistości testów przesiewowych. Fałszywie dodatnie wyniki mogą się utrzymywać przez kilka dni po zakończeniu terapii wenlafaksyną.³⁹

W celu odróżnienia wenlafaksyny od fencyklidyny i amfetaminy należy wykonać testy potwierdzające, takie jak chromatografia gazowa lub spektrometria mas.⁴⁰

Zaburzenia czynności seksualnych

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym wenlafaksyna, mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń funkcji seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania SSRI/SNRI.⁴¹

Informacja dotycząca Symfaxin ER 150 mg

Produkt leczniczy Symfaxin ER 150 mg zawiera barwnik żółcień pomarańczową FCF (E 110), który może powodować reakcje alergiczne.⁴²