Przedawkowanie
Lisdeksamfetamina

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu charakteryzuje się przedłużonym uwalnianiem aktywnej deksamfetaminy, co skutkuje długotrwałym działaniem toksycznym i utrzymywaniem się objawów klinicznych. Ostre zatrucie manifestuje się nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego (OUN) z objawami takimi jak niepokój, drżenie, splątanie, agresja, omamy, napady paniki, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka. Występują również objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym zarówno podwyższenie, jak i obniżenie ciśnienia tętniczego oraz ryzyko wstrząsu kardiogennego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Dodatkowo obserwuje się tachypnoe, objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, kurczowe bóle brzucha), hipertermię oraz poważne powikłania mięśniowe, takie jak rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza przy zakwaszaniu moczu.

  1. Przedawkowanie substancji lisdeksamfetamina
    1. Objawy ostrego przedawkowania
    2. Najcięższe powikłania przedawkowania
    3. Postępowanie w przedawkowaniu
    4. Tabela objawów przedawkowania lisdeksamfetaminy
    5. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie substancji lisdeksamfetamina

W przypadku przedawkowania lisdeksamfetaminy dimezylanu kluczowe znaczenie ma uwzględnienie przedłużonego uwalniania deksamfetaminy z organizmu. Specyfiką leku Elvanse jest konwersja proformy lisdeksamfetaminy do aktywnej deksamfetaminy, co implikuje wydłużony czas działania toksycznego i utrzymywanie się objawów klinicznych przez dłuższy okres.1

Objawy ostrego przedawkowania

Ostre przedawkowanie pochodnych amfetaminy, do których należy lisdeksamfetamina, charakteryzuje się różnorodnymi objawami związanymi z nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Początkowe objawy obejmują pobudzenie OUN, które z czasem może przechodzić w obniżenie nastroju i uczucie znużenia.2

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Nadmierna stymulacja ośrodkowego układu nerwowego manifestuje się specyficznymi objawami klinicznymi, które mogą prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych.3

Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego

Działania niepożądane obejmują zarówno podwyższenie, jak i obniżenie ciśnienia tętniczego oraz możliwy wstrząs kardiogenny, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.4

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy powoduje również istotne objawy żołądkowo-jelitowe.5

Najcięższe powikłania przedawkowania

W przypadkach zatruć lisdeksamfetaminą zakończonych zgonem najczęściej obserwuje się sekwencję objawów prowadzących od drgawek do śpiączki.6

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie ostrego zatrucia amfetaminą, w tym lisdeksamfetaminą, opiera się przede wszystkim na postępowaniu objawowym. Obejmuje ono:7

  • Płukanie żołądka
  • Podawanie węgla aktywnego
  • Stosowanie leków przeczyszczających
  • Podawanie leków uspokajających

8

Zakwaszenie moczu przyspiesza wydalanie amfetaminy z organizmu, jednak należy zachować ostrożność w przypadku mioglobinurii, gdyż może to zwiększyć ryzyko ostrego uszkodzenia nerek.9

Postępowanie w ciężkim nadciśnieniu

W przypadku ciężkiego nadciśnienia tętniczego spowodowanego przedawkowaniem lisdeksamfetaminy zaleca się dożylne podanie fentolaminy. Często jednak wystarczająca jest odpowiednia sedacja, która prowadzi do stopniowego obniżenia ciśnienia tętniczego.10

Ograniczenia w stosowaniu dializy

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że zarówno lisdeksamfetamina, jak i jej aktywny metabolit deksamfetamina nie są eliminowane podczas dializy, co ogranicza możliwości leczenia w przypadku ciężkiego przedawkowania.11

Tabela objawów przedawkowania lisdeksamfetaminy

Układ/narząd Objawy przedawkowania Stopień nasilenia/dawka
Ośrodkowy układ nerwowy – Niepokój
– Drżenie
– Nasilenie odruchów
– Splątanie
– Agresja
– Omamy
– Napady paniki
– Drgawki (w ciężkich przypadkach)
– Śpiączka (w przypadkach zagrażających życiu) 		Początkowe pobudzenie OUN przechodzi w znużenie i obniżenie nastroju. Ryzyko drgawek i śpiączki wzrasta przy znacznym przedawkowaniu.
Układ oddechowy – Przyspieszenie oddychania Tachypnoe jest częstym objawem, nasilającym się wraz z dawką.
Układ sercowo-naczyniowy – Podwyższenie ciśnienia tętniczego
– Obniżenie ciśnienia tętniczego
– Wstrząs kardiogenny 		Wstrząs kardiogenny występuje w ciężkich przypadkach przedawkowania i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Układ pokarmowy – Nudności
– Wymioty
– Biegunka
– Kurczowe bóle brzucha 		Objawy nasilają się wraz ze wzrostem dawki.
Termoregulacja – Podwyższenie temperatury ciała Hipertermia może prowadzić do dalszych powikłań przy znacznym przedawkowaniu.
Układ mięśniowy – Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza) Rabdomioliza jest poważnym powikłaniem, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym zakwaszaniu moczu.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl