Dawkowanie i sposób podawania
Lisdeksamfetamina

Lisdeksamfetamina dimezylan (Elvanse) jest stosowana w leczeniu zaburzeń zachowania, głównie ADHD u dzieci i młodzieży, z dawkowaniem indywidualizowanym i pod ścisłym nadzorem specjalisty. Terapia rozpoczyna się od dawki początkowej 30 mg raz na dobę rano, z możliwością zwiększania o 20 mg co tydzień do maksymalnej dawki 70 mg/dobę. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (GFR 15–<30 ml/min/1,73 m²) dawka maksymalna nie powinna przekraczać 50 mg/dobę, a u pacjentów dializowanych konieczne jest dalsze zmniejszenie dawki, gdyż lek nie jest usuwany podczas dializy. Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać kompleksową ocenę stanu zdrowia, w tym badanie układu krążenia (ciśnienie tętnicze, tętno), pomiar wzrostu i masy ciała z zapisem na siatkach centylowych oraz szczegółowy wywiad dotyczący leków, zaburzeń psychicznych i rodzinnego ryzyka nagłej śmierci sercowej. Monitorowanie parametrów klinicznych (ciśnienie, tętno, wzrost, masa ciała, stan psychiczny) powinno odbywać się co najmniej co 6 miesięcy oraz po każdej zmianie dawki.

Dawkowanie i sposób podawania lisdeksamfetaminy

Lisdeksamfetamina dimezylan (Elvanse) jest substancją stosowaną w leczeniu zaburzeń zachowania, a prawidłowe dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Leczenie zawsze powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem specjalisty w dziedzinie zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.1

Badanie pacjenta przed rozpoczęciem leczenia

Przed włączeniem terapii lisdeksamfetaminą konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej oceny stanu zdrowia pacjenta. W szczególności należy wykonać wstępne badanie układu krążenia, obejmujące pomiar ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości akcji serca. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad uwzględniający:2

  • Aktualnie stosowane leki
  • Zaburzenia lub objawy ogólne
  • Zaburzenia psychiczne (obecnie występujące lub przebyte)
  • Wywiad rodzinny w kierunku nagłej śmierci sercowej lub niewyjaśnionych nagłych zgonów

3

Istotnym elementem badania wstępnego jest dokładny pomiar wzrostu i masy ciała pacjenta, które należy zapisać na siatce centylowej. Przed rozpoczęciem leczenia produktem Elvanse należy również ocenić ryzyko nadużywania, stosowania niezgodnego z zaleceniami lub w niezarejestrowanych wskazaniach, co jest standardowym postępowaniem przy stosowaniu leków psychostymulujących.4

Monitorowanie pacjenta podczas leczenia

W trakcie terapii lisdeksamfetaminą należy regularnie monitorować parametry kliniczne pacjenta, takie jak:5

  • Parametry układu sercowo-naczyniowego – ciśnienie tętnicze krwi i tętno należy zapisywać na siatce centylowej co najmniej raz na 6 miesięcy oraz po każdej zmianie dawki6
  • Parametry wzrastania i odżywiania – wzrost, masę ciała i informacje o apetycie należy zapisywać co najmniej raz na 6 miesięcy, aktualizując siatki centylowe7
  • Stan psychiczny – nowe lub nasilające się dotychczasowe zaburzenia psychiczne należy rejestrować podczas każdej wizyty, co najmniej raz na 6 miesięcy i po każdej zmianie dawki8

Konieczne jest również stałe monitorowanie pacjentów pod kątem ryzyka stosowania produktu Elvanse w niezarejestrowanych wskazaniach, stosowania niezgodnego z zaleceniami oraz potencjalnego nadużywania.9

Schemat dawkowania lisdeksamfetaminy

Dobór dawki lisdeksamfetaminy powinien być zawsze zindywidualizowany, uwzględniający wskazania kliniczne oraz odpowiedź pacjenta na leczenie. Szczególnej uwagi wymaga początkowa faza terapii, podczas której należy starannie dobrać dawkę produktu Elvanse w zależności od indywidualnej reakcji na leczenie.10

Dawka początkowa i schemat zwiększania dawki

Leczenie lisdeksamfetaminą rozpoczyna się od dawki 30 mg raz na dobę, podawanej rano. Dawkę można zwiększać o 20 mg raz na tydzień. Maksymalna zalecana dawka wynosi 70 mg na dobę. Należy zawsze dążyć do stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Działanie dawek wyższych niż 70 mg na dobę nie było przedmiotem badań klinicznych.11

Etap leczenia Dawka Schemat podawania Uwagi
Dawka początkowa 30 mg Raz na dobę, rano Standardowa dawka inicjująca dla wszystkich pacjentów
Zwiększanie dawki +20 mg Nie częściej niż raz na tydzień W zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji
Dawka podtrzymująca 30-70 mg Raz na dobę, rano Najmniejsza skuteczna dawka
Maksymalna dawka 70 mg Raz na dobę, rano Nie przekraczać zalecanej dawki maksymalnej

Ocena skuteczności i modyfikacja dawkowania

Jeśli w ciągu jednego miesiąca po ustaleniu optymalnej dawki nie zostanie zaobserwowana poprawa kliniczna, należy przerwać leczenie. W przypadku wystąpienia paradoksalnego nasilenia objawów lub pojawienia się działań niepożądanych, konieczne jest zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii.12

Sposób podawania lisdeksamfetaminy

Produkt Elvanse można przyjmować niezależnie od posiłków. Dostępne są następujące metody podawania leku:13

  • Kapsułki można połykać w całości
  • Alternatywnie, kapsułkę można otworzyć, a następnie wysypać i rozpuścić całą zawartość w szklance płynu:
    • Jeśli proszek zbije się w grudki, należy go wymieszać łyżeczką aż do całkowitego rozpuszczenia
    • Pacjent powinien natychmiast przyjąć lek – przygotowanego roztworu nie należy przechowywać
    • Substancja czynna ulega całkowitemu rozpuszczeniu, choć na ściankach naczynia może pozostać warstwa osadu niezawierająca substancji aktywnej

14

Ważne zalecenia dotyczące stosowania:

  • Nie należy dzielić zawartości kapsułki
  • Nie należy zażywać mniej niż jednej kapsułki na dobę
  • W razie pominięcia dawki, należy przyjąć kolejną dawkę następnego dnia zgodnie z zalecanym dawkowaniem
  • Nie należy przyjmować leku w godzinach popołudniowych ze względu na ryzyko bezsenności

15

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Długotrwałe leczenie

ADHD może wymagać długotrwałego leczenia farmakologicznego. W przypadku stosowania produktu Elvanse przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, lekarz powinien przeprowadzać ponowną ocenę przydatności klinicznej co najmniej raz w roku. Zaleca się rozważenie próbnego odstawienia leku w celu oceny funkcjonowania pacjenta bez farmakoterapii, najlepiej w okresach wakacji szkolnych.16

Osoby dorosłe

W przypadku gdy objawy u młodzieży utrzymują się po osiągnięciu dorosłości, a leczenie przynosi wyraźne korzyści terapeutyczne, można kontynuować terapię lisdeksamfetaminą również u dorosłych pacjentów.17

Dzieci w wieku poniżej 6 lat

Nie należy stosować produktu Elvanse u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lisdeksamfetaminy w tej grupie wiekowej nie zostały określone, co uniemożliwia sformułowanie zaleceń dotyczących dawkowania.18

Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek

W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR od 15 do <30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny <30 ml/min) maksymalna dawka lisdeksamfetaminy nie powinna przekraczać 50 mg na dobę. U pacjentów poddawanych dializom należy rozważyć dodatkowe zmniejszenie dawkowania. Istotną informacją dla klinicystów jest fakt, że zarówno lisdeksamfetamina, jak i deksamfetamina nie są eliminowane podczas dializy.<sup data-drug="Elvanse" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR od 15 do <30 ml/min/1,73 m² lub klirens kreatyniny 19

Pacjenci z zaburzeniem czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących stosowania lisdeksamfetaminy u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy ordynowaniu leku w tej grupie pacjentów.20

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl