Interakcje leku
Faxolet ER 37,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako substancja czynna preparatu Faxolet ER, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas planowania farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych interakcji według grup leków i ich znaczenia klinicznego.¹

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Interakcje z inhibitorami MAO są szczególnie niebezpieczne i wymagają ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa farmakoterapii:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należy zachować odpowiednie odstępy czasowe:
  • Po zakończeniu terapii nieodwracalnymi IMAO, należy odczekać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną
  • Po zakończeniu terapii wenlafaksyną, należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnymi IMAO³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Przerwa po zakończeniu leczenia odwracalnymi IMAO przed wprowadzeniem wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni, natomiast po zakończeniu leczenia wenlafaksyną należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii odwracalnymi IMAO.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – ze względu na to, że antybiotyk linezolid jest słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie należy go podawać pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

U pacjentów, u których nie zachowano odpowiednich przerw między stosowaniem IMAO i wenlafaksyny, opisywano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy i hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Podczas leczenia wenlafaksyną istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu zagrożenia życia, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ serotoninergiczny:⁷

• Tryptany
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
• Opioidy (fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, buprenorfina, metadon i pentazocyna)
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptanem), należy dokładnie obserwować pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z substancjami działającymi na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie zostało systematycznie ocenione. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiego leczenia skojarzonego.¹⁰

Interakcje z alkoholem

Pacjentów należy pouczyć o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas leczenia wenlafaksyną. Alkohol etylowy może wzajemnie oddziaływać z wenlafaksyną powodując potencjalnie niebezpieczne konsekwencje:¹¹

• Nasilenie depresyjnego wpływu na OUN
• Kliniczne nasilenie zaburzeń psychicznych
• Podwyższenie ryzyka niepożądanych interakcji farmakodynamicznych
• Potencjalne nasilenie działań niepożądanych wenlafaksyny
• Zmniejszenie skuteczności terapeutycznej wenlafaksyny

Mechanizm interakcji polega głównie na sumowaniu się depresyjnego wpływu obu substancji na OUN oraz zaburzeniu metabolizmu wenlafaksyny przez enzym CYP2D6, którego aktywność może być modyfikowana przez alkohol. Skutkiem może być nadmierna sedacja, zaburzenia koordynacji ruchowej, wydłużenie czasu reakcji oraz zaburzenia poznawcze.¹¹

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z innymi lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania takich leków, jak:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe (np. moksyfloksacyna)¹³

Należy podkreślić, że powyższa lista nie jest pełna i należy unikać stosowania wszelkich innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QT.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 – badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol zwiększa wartości AUC wenlafaksyny (70% u osób intensywnie metabolizujących przez CYP2D6 i 21% u osób słabo metabolizujących) oraz O-demetylowenlafaksyny (33% i 23% odpowiednio). Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) i wenlafaksyny może zwiększyć stężenie zarówno wenlafaksyny, jak i jej aktywnego metabolitu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁵

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych leków

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450 – badania in vivo wskazują, że wenlafaksyna jest względnie słabym inhibitorem CYP2D6. Nie hamuje ona CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.¹⁶

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego.¹⁷

Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje z innymi benzodiazepinami.¹⁸

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy, natomiast powoduje zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy przy dawkach 75-150 mg/dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, ale zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.¹⁹

Haloperydol – badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie całkowitego doustnego klirensu haloperydolu o 42%, zwiększenie AUC o 70%, zwiększenie Cmax o 88%, ale bez wpływu na okres półtrwania. Należy uwzględnić te zmiany przy jednoczesnym leczeniu tymi lekami.²⁰

Rysperydon – wenlafaksyna zwiększa AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²¹

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu pozostaje niezmienione. Kliniczne znaczenie tej interakcji u pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.²²

Indynawir – badania farmakokinetyczne wykazały zmniejszenie AUC o 28% oraz Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest ustalone.²³

Doustne środki antykoncepcyjne – po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki niezamierzonych ciąż u pacjentek przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne podczas stosowania wenlafaksyny. Brak jest jednak jednoznacznych dowodów na to, że ciąże te były wynikiem interakcji z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁴

Tabela interakcji leku Faxolet ER

Zalecenia dotyczące najważniejszych interakcji

W praktyce klinicznej należy szczególnie zwrócić uwagę na następujące zasady dotyczące interakcji leku Faxolet ER (wenlafaksyna):

1. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO (konieczne zachowanie odpowiednich odstępów czasowych)
2. Należy unikać jednoczesnego stosowania alkoholu ze względu na nasilenie działania depresyjnego na OUN
3. Przy stosowaniu z innymi lekami działającymi serotoninergicznie (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy) konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego
4. Unikać jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca
5. Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami CYP3A4, gdyż mogą zwiększać stężenie wenlafaksyny w osoczu

W przypadku konieczności stosowania leczenia skojarzonego, należy dokładnie monitorować stan kliniczny pacjenta oraz rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko wynikające z takiej terapii.²⁵