Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, składnik aktywny produktu leczniczego Axyven, może wchodzić w interakcje z wieloma różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące potencjalnych interakcji z innymi produktami leczniczymi oraz zalecenia odnośnie postępowania w przypadku ich wystąpienia.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest przeciwwskazane. Należy zachować co najmniej 14-dniową przerwę od zakończenia leczenia nieodwracalnymi IMAO przed rozpoczęciem terapii wenlafaksyną oraz co najmniej 7-dniową przerwę od odstawienia wenlafaksyny przed zastosowaniem nieodwracalnych IMAO.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie nie jest zalecane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni, jednak przyjmowanie wenlafaksyny musi być przerwane na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia IMAO.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid będący słabym odwracalnym i nieselektywnym IMAO nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych u pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto w krótkim czasie po zakończeniu leczenia IMAO albo gdy leczenie IMAO rozpoczęto bezpośrednio po zakończeniu leczenia wenlafaksyną. Te działania niepożądane obejmowały drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy i hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki oraz zgon.⁶

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu zespół serotoninowy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami oddziałującymi na układ serotoninergiczny, takimi jak:⁷

• Tryptany
• Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sibutramina
• Ziele dziurawca (Hypericum perforatum)
• Opioidy (np. buprenorfina, fentanyl i jego odpowiedniki, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon i pentazocyna)
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inne antagonisty dopaminy⁸

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne obserwowanie pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i w przypadku zwiększania dawki. Stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny (np. suplementy tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z alkoholem

Pacjenci przyjmujący Axyven powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii. Interakcja alkoholu z wenlafaksyną może prowadzić do:¹⁰

• Nasilenia depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
• Klinicznego nasilenia istniejących zaburzeń psychicznych
• Niepożądanych interakcji z wenlafaksyną

Alkohol może potęgować działanie depresyjne wenlafaksyny na OUN, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nadmierna sedacja, zaburzenia koordynacji czy upośledzenie funkcji poznawczych.¹¹

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowych (np. typu torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania takich produktów leczniczych, do których należą:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe (np. moksyfloksacyna)¹³

Powyższa lista nie jest pełna, dlatego należy unikać stosowania innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QTc.¹⁴

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – badania farmakokinetyki wykazały zwiększenie wartości AUC wenlafaksyny (70% u osób intensywnie metabolizujących przez CYP2D6 i 21% u osób słabo metabolizujących) oraz O-demetylowenlafaksyny (33% i 23% odpowiednio) po podaniu ketokonazolu.¹⁵

Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) i wenlafaksyny może zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹⁶

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁷

Diazepam – wenlafaksyna nie ma wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu (demetylodiazepamu). Diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁸

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Odnotowano zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 mg do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.¹⁹

Haloperydol – badania farmakokinetyki wykazały zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów jednocześnie leczonych haloperydolem i wenlafaksyną. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²⁰

Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziaływuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²¹

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie uległo zmianie. Kliniczne znaczenie tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu.²²

Indynawir – badania farmakokinetyki indynawiru wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²³

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

W badaniach in vivo wykazano, że wenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamowała aktywności enzymów CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.²⁴

Doustne środki antykoncepcyjne

Po wprowadzeniu wenlafaksyny do obrotu zgłaszano przypadki nieplanowanych ciąż u pacjentek przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia wenlafaksyną. Brak jednoznacznych dowodów potwierdzających, że ciąże te były wynikiem interakcji lekowej z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji wenlafaksyny z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁵

Substancje oddziaływujące na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na OUN nie było systematycznie oceniane. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na ośrodkowy układ nerwowy.²⁶

Tabela interakcji produktu leczniczego Axyven