Właściwości farmakodynamiczne
Konaten 40 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Konaten

Konaten zawiera atomoksetynę w postaci chlorowodorku, dostępną w kapsułkach twardych o mocy 10 mg, 18 mg, 25 mg oraz 40 mg. Jest to lek należący do grupy farmakoterapeutycznej psychoanaleptyki, sympatykomimetyki działające ośrodkowo (kod ATC: N06BA09).¹

Mechanizm działania i profil farmakodynamiczny

Atomoksetyna działa jako wysoce selektywny i silny inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny. Istotne jest, że mechanizm działania atomoksetyny prawdopodobnie nie wpływa bezpośrednio na transporter serotoniny czy dopaminy. Lek wykazuje minimalne powinowactwo do innych receptorów noradrenergicznych oraz innych transporterów i receptorów neuroprzekaźników.²

W odróżnieniu od leków psychostymulujących, atomoksetyna nie jest pochodną amfetaminy ani lekiem psychostymulującym. W randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, przeprowadzonym u dorosłych w celu oceny potencjału uzależniającego, atomoksetyna nie wykazała właściwości pobudzających ani wywołujących euforię.³

Główne metabolity i ich działanie

Atomoksetyna podlega przemianom metabolicznym, tworząc dwa główne metabolity oksydacji:

• 4-hydroksyatomoksetyna – działa podobnie jak związek macierzysty jako inhibitor transportera noradrenaliny, ale dodatkowo wykazuje pewną aktywność hamującą w stosunku do transportera serotoniny. Wpływ na transporter serotoniny jest jednak prawdopodobnie niewielki, ponieważ metabolit ten podlega dalszym przemianom, a jego stężenie w osoczu jest znacznie niższe niż atomoksetyny (1% stężenia atomoksetyny u osób intensywnie metabolizujących i 0,1% u osób wolno metabolizujących).
• N-demetyloatomoksetyna – charakteryzuje się znacznie mniejszą aktywnością farmakologiczną w porównaniu ze związkiem macierzystym. W stanie równowagi dynamicznej, u osób intensywnie metabolizujących występuje w mniejszych stężeniach, natomiast u osób wolno metabolizujących osiąga stężenia porównywalne do związku macierzystego.

⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Populacja pediatryczna – dzieci i młodzież

Skuteczność atomoksetyny w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży została udokumentowana w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych obejmujących ponad 5000 pacjentów. Wstępną ocenę skuteczności leku w krótkookresowej terapii przeprowadzono w sześciu randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, trwających od sześciu do dziewięciu tygodni. Porównując średnie zmiany nasilenia objawów przedmiotowych i podmiotowych ADHD od punktu wyjściowego do końcowego, wykazano, że atomoksetyna była istotnie statystycznie skuteczniejsza niż placebo we wszystkich sześciu badaniach.⁵

Skuteczność w leczeniu podtrzymującym

Skuteczność atomoksetyny w długotrwałym leczeniu podtrzymującym została potwierdzona w rocznym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem ponad 400 dzieci i młodzieży, przeprowadzonym głównie w Europie. Badanie składało się z dwóch faz:

• około 3-miesięcznego leczenia krótkookresowego (badanie otwarte)
• 9-miesięcznego leczenia podtrzymującego (kontrolowane placebo z zastosowaniem podwójnie ślepej próby)

Wyniki wykazały, że nawrót choroby po roku terapii wystąpił u 18,7% pacjentów w grupie atomoksetyny i 31,4% pacjentów w grupie placebo. Co istotne, u pacjentów przyjmujących atomoksetynę przez rok, którzy kontynuowali leczenie przez kolejne 6 miesięcy, nawrót lub częściowy nawrót objawów obserwowano znacznie rzadziej (2%) w porównaniu z pacjentami, którzy przerwali przyjmowanie aktywnego leku i otrzymywali placebo (12%). W przypadku długotrwałej terapii atomoksetyną u dzieci i młodzieży zaleca się przeprowadzanie okresowej oceny korzyści leczenia.⁶

Skuteczność różnych schematów dawkowania

Badania kliniczne wykazały skuteczność atomoksetyny zarówno przy podawaniu w pojedynczej dawce dobowej, jak i w dawce podzielonej podawanej rano i późnym popołudniem lub wczesnym wieczorem. Atomoksetyna podawana raz na dobę wykazała istotnie statystycznie większe łagodzenie objawów ADHD w porównaniu z placebo, zgodnie z oceną nauczycieli i rodziców.⁷

Badania porównawcze z aktywnym komparatorem

Przeprowadzono randomizowane badanie metodą podwójnie ślepej próby, trwające 6 tygodni, w grupach równoległych, z udziałem dzieci i młodzieży, mające na celu ocenę czy atomoksetyna nie jest mniej skuteczna od standardowej terapii metylofenidatem o przedłużonym uwalnianiu. Wyniki wskazały na wyższy odsetek odpowiedzi dla metylofenidatu w porównaniu z atomoksetyną. Odsetek pacjentów, u których zgodnie z przyjętą klasyfikacją uzyskano odpowiedź na leczenie, wynosił:

W badaniu tym wykazano statystyczną przewagę zarówno atomoksetyny jak i metylofenidatu w porównaniu do placebo, a także statystyczną przewagę metylofenidatu w porównaniu do atomoksetyny (p=0,016). Warto jednak zauważyć, że z badania wykluczono pacjentów, u których wcześniej nie wystąpiła odpowiedź po zastosowaniu leków stymulujących.⁸

Populacja osób dorosłych

Skuteczność atomoksetyny w leczeniu ADHD u osób dorosłych została udokumentowana w badaniach klinicznych obejmujących ponad 4800 pacjentów spełniających diagnostyczne kryteria ADHD według DSM-IV. Przeprowadzono sześć krótkookresowych, randomizowanych, kontrolowanych placebo badań z podwójnie ślepą próbą, trwających od dziesięciu do szesnastu tygodni. W każdym z tych badań porównano średnią zmianę nasilenia objawów ADHD od punktu wyjściowego do punktu końcowego, wykazując, że atomoksetyna statystycznie istotnie bardziej zmniejsza objawy przedmiotowe i podmiotowe ADHD niż placebo.⁹

W porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo, u pacjentów leczonych atomoksetyną, w punkcie końcowym badania wykazano statystycznie istotnie większą poprawę wyników w następujących obszarach:

• skala ogólnej oceny klinicznej stopnia ciężkości choroby (ang. Clinical Global Impression of Severity, CGI-S) – we wszystkich 6 badaniach krótkookresowych
• funkcjonowanie związane z ADHD – we wszystkich 3 badaniach krótkookresowych, w których ten parametr był oceniany

¹⁰

Skuteczność kliniczna leku Konaten (atomoksetyna) została potwierdzona w badaniach z zastosowaniem metodologii LOCF (Last Observation Carried Forward) – analizy uwzględniającej ostatnią dostępną obserwację dla pacjentów, którzy mieli wykonany co najmniej jeden pomiar od punktu wyjściowego.¹¹