steroidy systemowe
Steroidy systemowe to grupa leków o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, które oddziałują na cały organizm. Do najczęściej stosowanych należą glikokortykosteroidy, takie jak prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon czy hydrokortyzon.
Działanie tych leków polega głównie na hamowaniu odpowiedzi immunologicznej i procesu zapalnego poprzez wpływ na ekspresję genów kodujących cytokiny prozapalne i przeciwzapalne. Steroidy systemowe są skuteczne w leczeniu wielu chorób autoimmunologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz w terapii przeciwnowotworowej.
Stosowanie steroidów systemowych wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałej terapii. Do najczęstszych należą: zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa), osteoporoza, wzrost masy ciała, zaburzenia psychiczne, nadciśnienie tętnicze, zaćma, jaskra oraz zwiększona podatność na infekcje.
W praktyce klinicznej istotne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz właściwe monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych. Przy długotrwałej terapii konieczne jest wdrożenie odpowiedniej profilaktyki, szczególnie w zakresie osteoporozy i zakażeń oportunistycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw ospie wietrznej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionka przeciw ospie wietrznej to żywa atenuowana szczepionka stosowana w schemacie dwudawkowym: pierwsza dawka między 12. a 15. miesiącem życia, druga między 4. a 6. rokiem życia, z możliwością wcześniejszego podania drugiej dawki już w 18. miesiącu w zależności od lokalnych wytycznych. U osób powyżej 13. roku życia, które nie chorowały i nie były szczepione, zaleca się dwie dawki w odstępie 4-8 tygodni. Szczepienie znacząco redukuje zachorowania, hospitalizacje i powikłania, zapewniając 90-98% skuteczności. Szczepionka jest podawana podskórnie (preferowana) lub domięśniowo, w okolice mięśnia naramiennego lub przednio-bocznej części uda. Szczepienie jest szczególnie wskazane dla grup wysokiego ryzyka, w tym pracowników ochrony zdrowia, osób z kontaktami z immunosupresyjnymi, nauczycieli, personelu domów opieki, studentów, podróżnych oraz kobiet w wieku rozrodczym niebędących w ciąży. Przed szczepieniem konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia, wywiad dotyczący ekspozycji, wcześniejszych szczepień, stanu immunologicznego oraz przeciwwskazań, takich jak ciężkie reakcje alergiczne, immunosupresja, ciąża czy aktywna choroba gorączkowa.
anafilaksja, badanie serologiczne, dializa, drgawki, gruźlica, mukowiscydoza, neomycyna, obniżona odporność, obrzęk naczynioruchowy, opony mózgowo-rdzeniowe, ospa wietrzna, pokrzywka, półpasiec, powikłania ospy wietrznej, produkty krwiopochodne, profilaktyka poekspozycyjna, przełomowe zakażenie, reakcja alergiczna, salicylany, steroidy systemowe, szczepionka MMRV, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka żywa atenuowana, wirus varicella zoster, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Morphea – Zapobieganie i profilaktyka
Morfea, czyli twardzina ograniczona, to przewlekłe zapalne schorzenie tkanki łącznej charakteryzujące się nadmierną syntezą i odkładaniem kolagenu w skórze oraz narządach wewnętrznych. Wczesne rozpoznanie i ocena aktywności choroby za pomocą zwalidowanych skal klinicznych są kluczowe dla zapobiegania trwałym następstwom funkcjonalnym i kosmetycznym. Szczególnie istotne jest szybkie wdrożenie leczenia systemowego u pacjentów z morfeą linijną głowy, szyi i kończyn oraz uogólnioną, aby uniknąć deformacji, przykurczów i różnicy długości kończyn. Leczenie ukierunkowane jest na fazę aktywną choroby, gdyż faza „wypalenia” nie reaguje na immunosupresję, a ryzyko terapii przewyższa potencjalne korzyści.
aktywność choroby, dermatolog, faza zapalna, fizjoterapia, fototerapia, kalcytriol, kortykosteroidy miejscowe, leczenie systemowe, metotreksat, morfea linijna, morfea uogólniona, mykofenolan mofetylu, nawrót choroby, predyspozycje genetyczne, przykurcze, remisja, steroidy systemowe, synteza kolagenu, takrolimus miejscowy, tkanka włóknista, twardzina ograniczona, układ immunologiczny