Właściwości farmakodynamiczne leku Neosine duo

Neosine duo to produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: inozyny pranobeks (500 mg/5 ml) oraz jony cynku w postaci cynku glukonianu (3,125 mg Zn²⁺/5 ml). Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych do stosowania ogólnego, działających bezpośrednio na wirusy, dla której kod ATC nie został jeszcze przydzielony.¹

Inozyny pranobeks – mechanizm działania

Inozyny pranobeks jest syntetyczną pochodną puryny, wykazującą podwójny mechanizm działania: immunostymulujący oraz przeciwwirusowy. Efekt terapeutyczny wynika zarówno z bezpośredniego oddziaływania na wirusy, jak i ze znaczącego pobudzenia odpowiedzi immunologicznej organizmu.²

Działanie immunomodulacyjne inozyny pranobeksu

Immunomodulacyjne właściwości inozyny pranobeksu związane są ze wzmocnieniem zarówno odporności humoralnej, jak i komórkowej, co prowadzi do skuteczniejszego niszczenia i eliminacji wirusów z organizmu. Badania kliniczne wykazały, że substancja ta normalizuje nieprawidłowo funkcjonujące mechanizmy odporności komórkowej poprzez wywoływanie odpowiedzi typu Th1, co skutkuje:³

• Dojrzewaniem i różnicowaniem limfocytów T
• Nasileniem indukowanych reakcji limfoproliferacyjnych w komórkach aktywowanych mitogenem lub antygenem (w tym antygenem wirusowym)

Ponadto, udowodniono, że inozyny pranobeks wykazuje szereg dodatkowych efektów immunomodulacyjnych:⁴

• Reguluje mechanizmy cytotoksyczności limfocytów T oraz komórek NK
• Optymalizuje funkcjonowanie limfocytów supresorowych T CD8 oraz pomocniczych T CD4
• Zwiększa poziom immunoglobulin klasy G (IgG)
• Zwiększa ekspresję powierzchniowych markerów dopełniacza
• Zwiększa liczbę limfocytów CD3+

Wpływ inozyny pranobeksu na cytokiny

W badaniach in vitro wykazano, że inozyny pranobeks stymuluje wytwarzanie kluczowych cytokin:⁵

• Nasila wytwarzanie interleukiny 1 (IL-1)
• Zwiększa produkcję interleukiny 2 (IL-2), będącej najważniejszym czynnikiem wzrostu dla limfocytów T i komórek NK
• Zwiększa ekspresję receptora IL-2

Natomiast w badaniach in vivo zaobserwowano:⁶

• Znaczący wzrost endogennego wydzielania interferonu gamma (IFN-γ)
• Zwiększenie poziomu czynnika martwicy nowotworów alfa (TNF-α)
• Redukcję wytwarzania interleukin IL-4 i IL-10

Wpływ na komórki fagocytarne

Wykazano również, że inozyny pranobeks nasila chemotaksję i fagocytozę neutrofili, monocytów i makrofagów (jednojądrzastych komórek fagocytarnych). Prowadzi to do wzmocnienia zarówno nieswoistej odpowiedzi immunologicznej, jak i swoistej odpowiedzi przeciwwirusowej.⁷

Molekularne mechanizmy działania przeciwwirusowego

W badaniach in vivo wykazano, że inozyny pranobeks wzmaga pobudzenie obniżonej syntezy mRNA białek limfocytów oraz sprawność procesu translacji, jednocześnie hamując syntezę wirusowego materiału genetycznego poprzez następujące mechanizmy (których dokładny udział wymaga dalszych badań):⁸

• Włączanie związanego z inozyną kwasu orotowego do polirybosomów
• Hamowanie dołączania łańcucha poliadenylowego do wirusowego RNA przekaźnikowego
• Reorganizacja limfocytarnych cząsteczek wewnątrzbłonowych (IMP, ang. intramembrane plasma particles), prowadząca do niemal trzykrotnego zwiększenia ich gęstości

Inozyny pranobeks hamuje fosfodiestrazę cGMP in vitro, ale tylko w dużych stężeniach. Działanie to nie występuje przy poziomach leku zapewniających efekt immunofarmakologiczny in vivo. Bezpośrednie działanie przeciwwirusowe polega na hamowaniu procesu namnażania wirusów przez blokowanie syntezy wirusowego materiału genetycznego. Skutkuje to ograniczeniem wykorzystania rybosomalnego RNA komórek gospodarza do produkcji białek wirusa.⁹

Skuteczność w leczeniu zakażeń wirusem opryszczki

W badaniach in vitro inozyny pranobeks wykazuje działanie hamujące replikację wirusa opryszczki typu I (HSV-1).¹⁰ Substancja jest skuteczna w leczeniu nawracającej opryszczki wargowej zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Początkowe objawy opryszczki, takie jak ból, mrowienie i swędzenie, występują przed pojawieniem się uszkodzeń skóry.¹¹

Podczas infekcji pierwotnej wirusem HSV-1 dochodzi do wytworzenia przeciwciał anty-HSV-1. Po infekcji pierwotnej herpeswirusy pozostają w zwojach nerwowych w postaci utajonej i mogą ulegać reaktywacji w postaci nawracającej opryszczki wargowej. Częstotliwość nawrotów jest zróżnicowana (od 1 do ponad 12 razy w ciągu roku) i zależy od aktywności układu odpornościowego. Wtórne epizody objawiają się zmianami w pobliżu miejsc pierwotnego zakażenia i mogą być prowokowane przez:^{12 razy w ciągu roku). Wtórne epizody manifestują się zmianami w pobliżu miejsc pierwotnego zakażenia i są prowokowane przez osłabienie układu odpornościowego, zmiany hormonalne, stres, urazy czy ekspozycję na promienie słoneczne UV.”>12}

• Osłabienie układu odpornościowego
• Zmiany hormonalne
• Stres
• Urazy
• Ekspozycję na promienie słoneczne UV

Cynku glukonian – charakterystyka i działanie

Cynk jest pierwiastkiem śladowym, pełniącym wiele fundamentalnych funkcji metabolicznych w organizmie jako składnik koenzymatyczny lub aktywator enzymów. Jest niezbędny w licznych procesach biochemicznych:¹³

• Synteza kwasów nukleinowych
• Podział i wzrost komórek
• Przemiany metaboliczne lipidów, białek i węglowodanów
• Prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego i rozrodczego
• Eliminacja wolnych rodników ponadtlenkowych (hamowanie utleniania nienasyconych kwasów tłuszczowych)
• Utrzymanie prawidłowej funkcji skóry i błon śluzowych

Cynk wykazuje również aktywność przeciwwirusową i jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego.¹⁴

Mechanizm działania przeciwwirusowego cynku

W badaniach na hodowlach komórkowych wykazano, że mechanizm odpowiedzialny za hamowanie przez jony cynku replikacji arteriwirusów i koronawirusów polega na blokowaniu polimerazy RNA zależnej od RNA (RdRp), kluczowego enzymu niezbędnego do namnażania tych wirusów.¹⁵

Immunomodulacyjne działanie cynku

Działanie immunomodulacyjne i przeciwzapalne cynku zostało potwierdzone w licznych badaniach. Niedobór tego pierwiastka prowadzi do upośledzenia zarówno odporności wrodzonej, jak i swoistej, powodując:¹⁶

• Zmniejszenie aktywności komórek NK
• Ograniczenie fagocytozy z udziałem makrofagów i neutrofili
• Upośledzenie funkcji komórkowych:
  • Chemotaksji
  • Zabijania wewnątrzkomórkowego
  • Produkcji cytokin przez makrofagi
  • Nagłego uwalniania reaktywnych form tlenu

Jony cynku mogą także modulować uwalnianie interleukin: IL-1, IL-6, TNF-α oraz aktywność monocytów.¹⁷

Typowymi objawami niedoboru cynku w organizmie są obniżona odporność oraz zwiększona podatność na infekcje i alergie.¹⁸

Terapia glukonianem cynku może przyczyniać się do:¹⁹

• Szybszego ustąpienia objawów przeziębienia
• Zmniejszenia nasilenia objawów chorobowych
• Redukcji deficytów psychomotorycznych indukowanych przeziębieniem
• Zmniejszenia częstości występowania infekcji

Działanie synergistyczne połączenia inozyny pranobeksu z cynku glukonianem

Połączenie inozyny pranobeksu z cynku glukonianem wykazuje działanie synergistyczne w zwalczaniu infekcji wirusowych. W badaniu in vitro na zainfekowanych koronawirusem SARS-CoV-2 liniach komórkowych Vero E6 wykazano zahamowanie infekcji tym patogenem, mierzone metodą RT-qPCR w pierwszej i drugiej dobie prowadzenia eksperymentu. Badanie przeprowadzono z zastosowaniem inozyny pranobeksu z glukonianem cynku w stosunku masowym odpowiadającym ilości substancji czynnych w produkcie leczniczym Neosine duo.²⁰

Dodatkowo, w badaniu in vitro przeprowadzonym na liniach komórkowych z wykorzystaniem metody biologii molekularnej (real-time PCR) wykazano, że pranobeks inozyny w połączeniu z glukonianem cynku, w proporcjach odpowiadających składowi produktu Neosine duo, skutecznie hamuje infekcję wirusem grypy AH1N1.²¹