Właściwości farmakodynamiczne leku Neosine duo

Neosine duo to preparat zawierający dwie substancje czynne: inozyny pranobeks (1000 mg) oraz jony cynku (6,25 mg Zn²⁺) w postaci cynku glukonianu. Produkt leczniczy należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwwirusowych do stosowania ogólnego, działających bezpośrednio na wirusy, choć kod ATC nie został jeszcze przydzielony.¹

Działanie inozyny pranobeksu

Inozyny pranobeks, będący syntetyczną pochodną puryny, wykazuje podwójne działanie: immunostymulujące oraz przeciwwirusowe. Efekty terapeutyczne wynikają zarówno z bezpośredniego oddziaływania na wirusy, jak również ze znaczącego wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej organizmu.²

Wpływ na układ odpornościowy

Działanie immunomodulacyjne inozyny pranobeksu wiąże się ze wzmocnieniem odporności zarówno humoralnej, jak i komórkowej, co prowadzi do efektywniejszego niszczenia i eliminacji wirusów. Badania kliniczne potwierdziły, że substancja ta normalizuje niewystarczające lub wadliwe mechanizmy odporności komórkowej poprzez:³

• Wywoływanie odpowiedzi typu Th1, co stymuluje dojrzewanie i różnicowanie limfocytów T
• Nasilenie indukowanych reakcji limfoproliferacyjnych w komórkach aktywowanych mitogenem lub antygenem wirusowym

Ponadto udowodniono, że inozyny pranobeks reguluje szereg kluczowych mechanizmów immunologicznych:⁴

• Mechanizmy cytotoksyczności limfocytów T oraz komórek NK (Natural Killer)
• Funkcjonowanie limfocytów supresorowych T CD8 oraz pomocniczych T CD4
• Zwiększa poziom immunoglobulin IgG
• Zwiększa ekspresję powierzchniowych markerów dopełniacza
• Zwiększa liczbę limfocytów CD3+

Wpływ na produkcję cytokin

W badaniach in vitro wykazano, że inozyny pranobeks:⁵

• Nasila wytwarzanie cytokin IL-1 oraz IL-2 (będącej kluczowym czynnikiem wzrostu dla limfocytów T i komórek NK)
• Zwiększa ekspresję receptora IL-2

W badaniach in vivo zaobserwowano następujące zmiany w poziomie cytokin:

• Znamienne zwiększenie endogennego wydzielania IFN-γ (interferonu gamma) oraz TNF-α (czynnika martwicy nowotworów alfa)
• Zmniejszenie wytwarzania IL-4 i IL-10

Dodatkowo wykazano, że inozyny pranobeks nasila chemotaksję i fagocytozę neutrofili, monocytów i makrofagów (jednojądrzastych komórek fagocytarnych). W konsekwencji tych mechanizmów rozwijają się elementy zarówno nieswoistej odpowiedzi immunologicznej, jak i swoistej odpowiedzi przeciwwirusowej.⁶

Przeciwwirusowe mechanizmy działania inozyny pranobeksu

W badaniach in vivo inozyny pranobeks wzmaga pobudzenie obniżonej syntezy mRNA białek limfocytów oraz poprawia sprawność procesu translacji, jednocześnie hamując syntezę wirusowego materiału genetycznego. Mechanizmy leżące u podstaw tego działania (wymagające dalszych badań) obejmują:⁷

• Włączanie związanego z inozyną kwasu orotowego do polirybosomów
• Hamowanie dołączania łańcucha poliadenylowego do wirusowego RNA przekaźnikowego
• Reorganizację limfocytarnych cząsteczek wewnątrzbłonowych (IMP, ang. intramembrane plasma particles), prowadzącą do niemal trzykrotnego zwiększenia ich gęstości

Inozyny pranobeks hamuje również fosfodiesterazę cGMP in vitro, ale wyłącznie w dużych stężeniach, co nie występuje przy poziomach leku zapewniających działanie immunofarmakologiczne in vivo.⁸

Bezpośrednie działanie przeciwwirusowe polega na hamowaniu procesu namnażania wirusów poprzez blokowanie syntezy wirusowego materiału genetycznego. Proces ten zachodzi przez niewłaściwe odczytywanie lub nieodczytywanie zasad kwasu nukleinowego, co ogranicza wykorzystanie rybosomalnego RNA komórek do produkcji białek wirusa.⁹

Skuteczność przeciwko wirusowi opryszczki

W badaniach in vitro inozyny pranobeks wykazuje działanie hamujące replikację wirusa opryszczki typu I (HSV-1).¹⁰ Substancja jest skuteczna w leczeniu nawracającej opryszczki wargowej zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych.¹¹

Pierwotna infekcja wirusem HSV-1 prowadzi do powstawania przeciwciał anty-HSV-1, jednak herpeswirusy pozostają w zwojach nerwowych w postaci utajonej. Reaktywacja wirusa w wyniku replikacji objawia się jako nawracająca opryszczka wargowa. Częstotliwość nawrotów jest zróżnicowana (od 1 do ponad 12 razy w ciągu roku) i zależy od aktywności układu odpornościowego. Wtórne epizody manifestują się zmianami w pobliżu miejsc pierwotnego zakażenia i mogą być prowokowane przez:^{12 razy w ciągu roku). Wtórne epizody manifestują się zmianami w pobliżu miejsc pierwotnego zakażenia i są prowokowane przez osłabienie układu odpornościowego, zmiany hormonalne, stres, urazy czy ekspozycję na promienie słoneczne UV.”>12}

• Osłabienie układu odpornościowego
• Zmiany hormonalne
• Stres
• Urazy
• Ekspozycję na promienie słoneczne UV

Właściwości cynku glukonianu

Cynk należy do pierwiastków śladowych, które pełnią wiele kluczowych funkcji metabolicznych w organizmie człowieka jako składnik koenzymatyczny lub aktywator enzymów. Jest niezbędny w syntezie kwasów nukleinowych i uczestniczy w procesie podziału i wzrostu komórek.¹³

Fizjologiczne funkcje cynku obejmują:¹⁴

• Udział w przemianach metabolicznych lipidów, białek i węglowodanów
• Wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu oddechowego i rozrodczego
• Uczestnictwo w eliminacji wolnych rodników ponadtlenkowych (hamowanie utleniania nienasyconych kwasów tłuszczowych)
• Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania skóry i błon śluzowych
• Wykazywanie aktywności przeciwwirusowej
• Warunkowanie prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego

Przeciwwirusowe działanie cynku

W badaniach na hodowlach komórkowych wykazano, że jony cynku hamują replikację arteriwirusów i koronawirusów poprzez blokowanie polimerazy RNA zależnej od RNA (RdRp), która jest niezbędna do namnażania tych wirusów.¹⁵

Immunomodulacyjne i przeciwzapalne działanie cynku

Liczne badania potwierdziły immunomodulacyjne i przeciwzapalne właściwości cynku. Niedobór tego pierwiastka prowadzi do hamowania zarówno odporności wrodzonej, jak i swoistej, poprzez:¹⁶

• Zmniejszenie aktywności komórek NK
• Ograniczenie fagocytozy z udziałem makrofagów i neutrofili
• Upośledzenie funkcji komórek, takich jak:
  • Chemotaksja
  • Zabijanie wewnątrzkomórkowe
  • Produkcja cytokin przez makrofagi
  • Nagłe uwalnianie reaktywnych form tlenu

Jony cynku mogą także modulować uwalnianie interleukin: IL-1, IL-6, TNF-α oraz aktywność monocytów.¹⁷

Objawami niedoboru cynku w organizmie są: obniżona odporność i zwiększona podatność organizmu na infekcje i alergie.¹⁸

Terapia glukonianem cynku może przyczyniać się do:¹⁹

• Szybszego ustąpienia objawów przeziębienia
• Zmniejszenia nasilenia choroby
• Redukcji deficytów psychomotorycznych indukowanych przeziębieniem
• Zmniejszenia częstości występowania infekcji

Działanie połączenia inozyny pranobeksu z cynku glukonianem

Synergistyczne działanie obu substancji potwierdzono w badaniach in vitro:²⁰

• Na zainfekowanych koronawirusem SARS-CoV-2 liniach komórkowych Vero E6 wykazano zahamowanie infekcji wirusem SARS-CoV-2 mierzone metodą RT-qPCR w pierwszej i drugiej dobie eksperymentu po zastosowaniu kombinacji pranobeksu inozyny z glukonianem cynku w proporcjach odpowiadających produktowi Neosine duo

Dodatkowo, w badaniu in vitro na liniach komórkowych, z wykorzystaniem metody real-time PCR, wykazano, że połączenie pranobeksu inozyny z glukonianem cynku w stosunku masowym odpowiadającym zawartości w produkcie Neosine duo powoduje zahamowanie infekcji wirusem grypy AH1N1.²¹