surowiec roślinny
Surowiec roślinny (łac. materia medica vegetabilis) to część rośliny lub cała roślina wykorzystywana w medycynie, farmacji, kosmetologii oraz przemyśle spożywczym ze względu na zawarte w niej substancje aktywne biologicznie. Surowce roślinne stanowią podstawę fitoterapii oraz są źródłem pozyskiwania licznych substancji leczniczych.
Surowce roślinne klasyfikuje się według części rośliny, z której pochodzą: ziele (herba), liść (folium), korzeń (radix), kłącze (rhizoma), kwiat (flos), owoc (fructus), nasienie (semen), kora (cortex) oraz według głównych grup substancji czynnych, jakie zawierają (np. surowce alkaloidowe, antranoidowe, flawonoidowe, garbnikowe).
W medycynie współczesnej surowce roślinne poddawane są szczegółowej standaryzacji i kontroli jakości zgodnie z farmakopealnymi monografiami. Pozyskiwanie surowców roślinnych obejmuje procesy zbioru, suszenia oraz odpowiedniego przechowywania, które mają istotny wpływ na zachowanie aktywności biologicznej zawartych w nich związków czynnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nasienie Lnu 1 g/g
Produkt leczniczy Nasienie lnu (1 g/g, zioła do zaparzania) nie był poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym dotyczącym bezpieczeństwa stosowania. W dokumentacji rejestracyjnej brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej po podaniu pojedynczych lub wielokrotnych dawek, a także informacji o potencjalnej genotoksyczności, w tym wyników testów mutacji genowych czy aberracji chromosomowych. Ponadto, nie przeprowadzono badań oceniających potencjał kancerogenny preparatu na modelach zwierzęcych, co oznacza brak danych dotyczących ryzyka indukcji procesów nowotworowych.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania leku, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja rejestracyjna, genotoksyczność, Linum usitatissimum, nasienie lnu, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, surowiec roślinny, test mutacji genowej, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zioło do zaparzania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nasiona Lnu –
Produkt leczniczy zawierający nasiona lnu (Linum usitatissimum L., semen) w dawce 1 g/1 g charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania. Nie przeprowadzono standardowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz kancerogenności. Brak tych danych wymaga ostrożności w interpretacji profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście stosowania u pacjentów wrażliwych, takich jak kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz dzieci, u których ryzyko nie zostało formalnie ocenione. Produkt zawiera 1 g nasion lnu na 1 g preparatu, co odpowiada surowcowi roślinnemu o długiej historii zastosowań w medycynie tradycyjnej.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dane toksykologiczne, genotoksyczność, kancerogenność, Linum usitatissimum, medycyna tradycyjna, nasiona lnu, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat roślinny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, surowiec roślinny, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon substancji czynnych
Ziele bukwicy – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele bukwicy (Betonicae herba), pozyskiwane z Betonica officinalis L. (syn. Stachys officinalis), jest substancją czynną produktu leczniczego ZIELE BUKWICY, dostępnego w formie ziół do zaparzania. Aktualna dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki, mechanizmu działania ani efektów farmakologicznych tego surowca roślinnego. Pomimo braku precyzyjnych informacji, produkt jest dopuszczony do obrotu jako lek, co wskazuje na jego zastosowanie w celach leczniczych, jednak profil farmakodynamiczny wymaga dalszych badań i potwierdzenia klinicznego.
aktywność biologiczna, cel leczniczy, dane kliniczne, dokumentacja kliniczna, doświadczenie kliniczne, działanie farmakologiczne, efekt farmakologiczny, jasnotowate, mechanizm działania, mechanizm terapeutyczny, praktyka kliniczna, profil farmakodynamiczny, surowiec roślinny, tradycyjne zastosowanie, właściwości farmakodynamiczne, ziele bukwicy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Echinerba 100 mg
Preparat Echinerba zawiera 100 mg wyciągu suchego z ziela jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum) w formie tabletek, z co najmniej 1 mg kwasów polifenolowych wyrażonych jako kwas chlorogenowy na tabletkę. Wyciąg charakteryzuje się stosunkiem surowca do ekstraktu 3,5-4,5:1, co zapewnia standaryzowaną zawartość substancji aktywnych. Mechanizm działania preparatu opiera się na immunomodulacji, w szczególności stymulacji układu odpornościowego, obejmującej aktywność fagocytarną makrofagów i granulocytów, produkcję cytokin prozapalnych, aktywność komórek NK oraz odpowiedź limfocytów T i B.
aktywność biologiczna, aktywność fagocytarna granulocytów, aktywność fagocytarna makrofagów, aktywność immunomodulująca, cytokiny prozapalne, efekt immunomodulujący, farmakodynamika, jeżówka purpurowa, komórki Natural Killer, komórki NK, kwas chlorogenowy, kwas polifenolowy, limfocyty B, limfocyty T, standaryzacja preparatów, stymulacja układu odpornościowego, substancja biologicznie czynna, surowiec roślinny, wyciąg suchy, wyciąg z jeżówki purpurowej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ziele Rzepiku –
Ziele Rzepiku (Agrimoniae herba) jest produktem leczniczym w postaci ziół do zaparzania, zawierającym 100% wysuszonego i rozdrobnionego ziela rzepiku pospolitego (Agrimonia eupatoria L.) bez dodatku substancji pomocniczych. Produkt dostępny jest w opakowaniach papierowych powlekanych polietylenem (PE) o masie 25g lub 50g, z okresem ważności wynoszącym 1 rok. Zalecane warunki przechowywania obejmują temperaturę nieprzekraczającą 30°C, ochronę przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, a także zabezpieczenie przed dostępem dzieci. Produkt nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych ani interakcji z materiałami opakowania, co potwierdza jego stabilność i bezpieczeństwo stosowania.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Owoc Anyżu –
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest stosowany jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, klasyfikowany zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC UE, co zwalnia go z obowiązku szczegółowego dokumentowania właściwości farmakodynamicznych w badaniach przedklinicznych i klinicznych. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania w saszetkach, z dawką 2 g surowca roślinnego na saszetkę. Pomimo braku pełnego wyjaśnienia mechanizmu działania, owoc anyżu wykazuje tradycyjnie przypisywane efekty karminatywne, spazmolityczne, wykrztuśne oraz sekretolityczne, co wskazuje na jego zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i dróg oddechowych.
drogi oddechowe, działanie karminatywne, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, odkrztuszanie wydzieliny, owoc anyżu, pimpinella anisum, przewód pokarmowy, skurcz mięśni gładkich, skuteczność terapeutyczna, surowiec roślinny, tradycja lecznicza, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwość farmakodynamiczna, wydzielanie śluzu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Melisa Fix –
Produkt leczniczy MELISA FIX to zioła do zaparzania, zawierające wyłącznie liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jako substancję czynną w dawce 2,0 g na saszetkę. Brak substancji pomocniczych podkreśla czystość składu, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancjami. Produkt dostępny jest w saszetkach wykonanych z włókniny termozgrzewalnej filtracyjnej, pakowanych w pudełka pokryte folią polipropylenową, co zapewnia ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Opakowania zawierają 20, 26 lub 30 saszetek, a okres ważności wynosi 2 lata od daty produkcji przy przechowywaniu w temperaturze do 25°C, z ochroną przed światłem, wilgocią i obcymi zapachami.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Kwiatostan Lipy –
Kwiat lipy (Tilia cordata Miller i/lub Tilia platyphyllos Scop., flos) stosowany w formie ziół do zaparzania charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, bez udokumentowanych przypadków przedawkowania w literaturze medycznej. Dawka toksyczna nie została określona, a specyficzne objawy przedawkowania nie są szczegółowo opisane. Produkt zawiera 1 g kwiatu lipy na 1 g surowca i jest stosowany zgodnie z zaleceniami, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. W przypadku przyjęcia dawki większej niż zalecana, zaleca się niezwłoczny kontakt z lekarzem lub farmaceutą celem konsultacji i ewentualnego wdrożenia leczenia objawowego.
dawka toksyczna, działanie niepożądane, kwiat lipy, leczenie objawowe, objawy kliniczne, parametry życiowe, postać farmaceutyczna, potencjał toksyczny, praktyka kliniczna, produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, stan kliniczny, surowiec roślinny, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Passminum MED LUNIS to syrop zawierający 183 mg/5 ml ekstraktu z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.), co odpowiada 366 mg surowca roślinnego na 5 ml. Dawkowanie standardowe dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 3-4 razy na dobę po 10 ml, co daje dzienną dawkę ekstraktu w zakresie 549-732 mg. W razie potrzeby dawkę można dwukrotnie zwiększyć do maksymalnie 1098-1464 mg ekstraktu dziennie, jednak decyzja o takim zwiększeniu powinna być konsultowana z lekarzem, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak wystarczających danych, a ewentualne zastosowanie w tej grupie wiekowej wymaga indywidualnej decyzji lekarza.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Castagnus 45 mg
Castagnus to lek w formie tabletek zawierający 4,5 mg wyciągu suchego z owoców niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus castus L. fructus), co odpowiada około 45 mg surowca roślinnego. W procesie ekstrakcji użyto 60% etanolu [m/m]. W dokumentacji produktu brak jest danych dotyczących farmakokinetyki, w tym wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania składników aktywnych. Brak tych informacji wynika z złożoności preparatu roślinnego, który zawiera wiele związków biologicznie czynnych, co utrudnia identyfikację i śledzenie pojedynczych komponentów w organizmie.
Ze względu na brak szczegółowych danych farmakokinetycznych, stosowanie Castagnus wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz w sytuacjach wymagających precyzyjnego dawkowania lub monitorowania interakcji lekowych. Ponadto, tabletki zawierają 98,8 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy i może wymagać uwzględnienia podczas kwalifikacji do terapii.
Castagnus, charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakokinetyczne, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, niepokalanek zwyczajny, nietolerancja laktozy, parametr farmakokinetyczny, preparat roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny, surowiec roślinny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, związek biologicznie czynny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) w preparacie Passminum MED LUNIS zawiera 183 mg ekstraktu na 5 ml syropu, co odpowiada 366 mg surowca roślinnego. Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 10 ml syropu 3-4 razy na dobę (dawka dobowa standardowa 30-40 ml, zawartość ekstraktu 549-732 mg), z możliwością dwukrotnego zwiększenia dawki do 60-80 ml (1098-1464 mg ekstraktu) w przypadku nasilonych objawów, po konsultacji lekarskiej. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat nie jest zalecane z powodu braku danych klinicznych, a decyzję o ewentualnym zastosowaniu podejmuje lekarz po ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do podania doustnego, a przed użyciem należy wstrząsnąć butelką w celu zapewnienia jednorodności roztworu. Syrop nie zawiera cukru, co jest istotne dla pacjentów z cukrzycą, jednak zawiera maltitol (7,3 g na 10 ml), o czym należy poinformować pacjentów diabetologicznych.
cukrzyca, dawka terapeutyczna, dysfagia, ekstrakt roślinny, etanol, maltitol, pacjent diabetologiczny, Passiflora incarnata, podanie doustne, poziom glukozy we krwi, preparat leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, surowiec roślinny, syrop leczniczy, wyciąg z ziela męczennicy cielistej, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Kwasy walerenowe – Właściwości farmakokinetyczne
Kwasy walerenowe, będące aktywnymi składnikami korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix), stanowią marker jakościowy w preparatach uspokajających takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane, Tabletki uspokajające Labofarm oraz Valdix Noc. Zawartość korzenia kozłka w tych produktach wynosi odpowiednio 170 mg (z minimalną zawartością kwasów walerenowych 0,15 mg) w preparatach złożonych oraz 400 mg (z minimalną zawartością kwasów walerenowych 0,32 mg) w preparacie zawierającym wyłącznie korzeń. Preparaty złożone dodatkowo zawierają szyszkę chmielu (50 mg), liść melisy (50 mg) oraz ziele serdecznika (50 mg). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, brak jest dostępnych danych farmakokinetycznych dotyczących kwasów walerenowych, co jest charakterystyczne dla wielu leków roślinnych ze względu na złożoność fitochemiczną oraz historyczne podejście do ich rejestracji.
badanie farmakokinetyczne, bezpieczeństwo terapii, dane farmakokinetyczne, doświadczenie kliniczne, farmakokinetyka, interakcja lekowa, korzeń kozłka lekarskiego, kwas walerenowy, lek roślinny, liść melisy, marker jakościowy, preparat pochodzenia roślinnego, preparat uspokajający, skład fitochemiczny, skuteczność kliniczna, stan niepokoju, surowiec roślinny, szyszka chmielu, tabletka uspokajająca, Valeriana officinalis, zaburzenie snu, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Liść porzeczki czarnej – Właściwości farmakodynamiczne
Liść porzeczki czarnej (Ribis nigri folium) jest jedyną substancją czynną w produkcie leczniczym dostępnym w formie ziół do zaparzania, zawierającym 100% surowca roślinnego (100 g liścia na 100 g produktu). Pomimo jego stosowania w praktyce klinicznej, obecna dokumentacja nie dostarcza szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki tej substancji. Mechanizmy działania na poziomie komórkowym i molekularnym pozostają nieznane, a brak jest badań klinicznych spełniających standardy medycyny opartej na dowodach, co ogranicza pełne zrozumienie efektów terapeutycznych liścia porzeczki czarnej.
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie terapeutyczne, interakcje lekowe, liść porzeczki czarnej, mechanizm działania, mechanizm molekularny, medycyna oparta na dowodach, poziom komórkowy i molekularny, praktyka kliniczna, Ribis nigri folium, substancja czynna, surowiec roślinny, szlak biochemiczny, właściwości farmakodynamiczne, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Korzeń Łopianu –
Produkt leczniczy Korzeń łopianu dostępny jest w formie ziół do zaparzania o stężeniu 1g/g, gdzie każdy gram zawiera 1g korzenia łopianu pochodzącego z gatunków Arctium lappa L., Arctium minus Hill. lub Arctium tomentosum Mill., bądź ich mieszaniny. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmaceutycznych. Opakowanie standardowe zawiera 50 g surowca, zabezpieczone w torebkach z papieru kredowego powlekanego polietylenem, co chroni przed czynnikami zewnętrznymi i pozwala zachować właściwości lecznicze przez okres ważności wynoszący 12 miesięcy. Produkt należy przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, z dala od światła, wilgoci i obcych zapachów, aby utrzymać jego skuteczność terapeutyczną.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja –
Produkt leczniczy SYROP Z LIPY, BZU CZARNEGO, WIERZBY I DZIEWANNY ZIOŁOWA TRADYCJA to preparat w formie syropu zawierający 10 g wyciągu płynnego (w stosunku 1:1,46) z mieszanki ziół na 100 g syropu. Składniki aktywne to wyciągi z kwiatów dziewanny (2,5 części), lipy (3,0 części), kory wierzby (1,5 części) oraz kwiatów bzu czarnego (3,0 części). Ekstrakcja odbywa się przy użyciu 60% etanolu, którego zawartość w gotowym produkcie nie przekracza 5,1% (m/m). Syrop zawiera także 3,9 g sacharozy na 5 ml, co jest istotne w kontekście pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Preparat charakteryzuje się klarowną, wiśniowo-brunatną barwą, wynikającą z obecności flawonoidów i antocyjanów, a jego stabilność jest zapewniona przez przechowywanie w butelce ze szkła brunatnego w temperaturze poniżej 25°C.
antocyjany, cukrzyca, ekstrakcja substancji czynnej, ekstrakt roślinny, etanol, flawonoidy, kora wierzby, kwiat bzu czarnego, kwiat dziewanny, kwiat lipy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, substancja aktywna, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, właściwości organoleptyczne, wyciąg płynny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dziurawiec fix –
Dziurawiec Fix to preparat roślinny w formie ziół do zaparzania, zawierający 2,0 g ziela dziurawca (Hypericum perforatum L., herba) w każdej saszetce. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co gwarantuje czystość surowca roślinnego. Saszetki wykonane są z włókniny filtracyjnej termozgrzewalnej, co ułatwia przygotowanie naparu bez konieczności stosowania dodatkowych filtrów. Dostępny jest w opakowaniach zawierających 20, 26 lub 30 saszetek. Okres ważności wynosi 12 miesięcy od daty produkcji, a preparat należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, chroniąc przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, które mogłyby wpłynąć na właściwości lecznicze surowca.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kora dębu 1 g/g
W przypadku stosowania kory dębu (Quercus robur L., Quercus petraea, Quercus pubescens) jako substancji czynnej w produktach leczniczych w formie ziół do zaparzania, dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone. Dokumentacja produktu zawierającego korę dębu w stężeniu 1 g/g nie obejmuje szczegółowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności (testy aberracji chromosomowych, mutacji genowych, uszkodzeń DNA) oraz potencjału kancerogennego. Brak tych danych wynika z faktu, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, przeprowadzenie takich badań nie było obligatoryjne, o ile nie było to konieczne do potwierdzenia bezpieczeństwa stosowania preparatu.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Korzeń Cykorii Podróżnika –
Produkt leczniczy Korzeń cykorii podróżnika, zawierający 1 g korzenia Cichorium intybus L. na 1 g zioła do zaparzania, jest zarejestrowany zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC, która zwalnia z obowiązku przedstawiania szczegółowych danych farmakodynamicznych. Zwolnienie to dotyczy tradycyjnych produktów roślinnych o ugruntowanym zastosowaniu, co oznacza, że skuteczność terapeutyczna opiera się na wieloletnim, tradycyjnym stosowaniu surowca, a nie na nowoczesnych badaniach farmakodynamicznych. Produkt jest dostępny w formie ziół do zaparzania, co odpowiada standardowej postaci stosowanej w medycynie tradycyjnej.
- Leksykon substancji czynnych
Płucnica islandzka – Dawkowanie i sposób podawania
Płucnica islandzka (Cetraria islandica) jest stosowana jako substancja czynna w preparatach przeciwkaszlowych, takich jak syrop Herbion na kaszel, zawierający 30 mg/5 ml wyciągu gęstego. Dawkowanie jest zróżnicowane wiekowo: dorośli i młodzież powyżej 16 lat przyjmują 15 ml 4 razy na dobę (360 mg wyciągu), dzieci 10-16 lat 10 ml 4 razy na dobę (240 mg), dzieci 4-9 lat 5 ml 4 razy na dobę (120 mg), a dzieci poniżej 4 lat do 2,5 ml do 4 razy na dobę (do 60 mg). Preparatu nie stosuje się u dzieci poniżej 1 roku życia. Zaleca się zachowanie minimum 4-godzinnej przerwy między dawkami u dzieci oraz unikanie jedzenia i picia bezpośrednio po podaniu, aby nie zmniejszyć skuteczności działania na błonę śluzową jamy ustnej i gardła. Leczenie nie powinno trwać dłużej niż konieczne, a w przypadku braku poprawy po 7 dniach wskazana jest konsultacja lekarska.
błona śluzowa jamy ustnej, Cetraria islandica, konsultacja lekarska, płucnica islandzka, preparat na kaszel, przeciwwskazanie, schemat leczenia, sodu benzoesan, sorbitol płynny niekrystalizujący, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, syrop Herbion, właściwości organoleptyczne, wyciąg gęsty, wyciąg z płucnicy islandzkiej, wywiad medyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Herbion na kaszel 30 mg/5 ml
Produkt leczniczy Herbion na kaszel w postaci syropu zawiera jako substancję czynną wyciąg gęsty z Cetraria islandica (płucnica islandzka) w dawce 6 mg na 1 ml syropu, co odpowiada 96–108 mg surowca roślinnego (DER 16-18:1). Syrop ma barwę od żółtobrązowej do brązowej, charakterystyczny zapach i smak oraz może zawierać lekki osad, typowy dla preparatów roślinnych. Substancje pomocnicze o znanym działaniu to sorbitol płynny (532 mg/ml), benzoesan sodu (2 mg/ml) oraz etanol (0,6 mg/ml). Jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny zastosowano wodę oczyszczoną.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Melisy –
Produkt leczniczy Liść melisy zawiera 1 gram Melissa officinalis L., folium na 1 gram surowca, bez dodatku substancji pomocniczych, co potwierdza jego naturalny charakter. Preparat występuje w formie ziół do zaparzania, przeznaczonych do przygotowania naparu wodnego. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani interakcji fizykochemicznych z innymi lekami. Okres ważności wynosi 12 miesięcy od daty produkcji, a przechowywanie powinno odbywać się w temperaturze nie wyższej niż 25°C, z zabezpieczeniem przed światłem, wilgocią i obcymi zapachami, co jest istotne dla zachowania właściwości leczniczych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Korzeń Lukrecji –
Produkt leczniczy KORZEŃ LUKRECJI, zawierający 1 g korzenia lukrecji na 1 g produktu, pochodzi z gatunków Glycyrrhiza glabra L., Glycyrrhiza inflata Bat. oraz/lub Glycyrrhiza uralensis Fisch. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania, co stanowi tradycyjną formę podania surowca roślinnego. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, nie jest wymagane przedstawienie szczegółowych właściwości farmakodynamicznych, co wynika z klasyfikacji jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny.
aktywność biologiczna, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja farmakodynamiczna, dokumentacja rejestracyjna, Glycyrrhiza glabra, Glycyrrhiza inflata, Glycyrrhiza uralensis, korzeń lukrecji, produkt leczniczy roślinny, surowiec roślinny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakodynamiczne, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Liść Babki lancetowatej –
Liść babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) jest stosowany jako surowiec roślinny w preparatach leczniczych, zawierających 1 g liścia na gram produktu. Zgodnie z dostępną dokumentacją kliniczną oraz Charakterystyką Produktu Leczniczego, nie zidentyfikowano specyficznych działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem, a częstość występowania działań niepożądanych określono jako „nieznaną”. Profil bezpieczeństwa liścia babki lancetowatej jest zatem korzystny, co czyni go bezpiecznym surowcem w terapii ziołowej, jednak brak udokumentowanych działań nie wyklucza ich potencjalnego wystąpienia w indywidualnych przypadkach.
charakterystyka produktu leczniczego, czujność kliniczna, dostosowanie terapii, działanie niepożądane, idiosynkrazja, liść babki lancetowatej, monitorowanie bezpieczeństwa, objaw niepożądany, ocena kliniczna, Plantago lanceolata, preparat leczniczy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, środek ostrożności, surowiec roślinny, system monitorowania, współistniejące schorzenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Melisy 2,0 g/saszetkę
Produkt leczniczy Liść Melisy zawiera 2,0 g liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) w każdej saszetce do zaparzania, bez dodatku substancji pomocniczych, co jest istotne dla pacjentów z alergiami lub nietolerancjami. Preparat dostępny jest w opakowaniu zawierającym 30 saszetek wykonanych z bibuły termozgrzewalnej, co zapewnia odpowiednią ekstrakcję substancji czynnych podczas zaparzania. Produkt należy przechowywać w zamkniętym opakowaniu, w temperaturze nie przekraczającej 30ºC, z dala od dzieci, a okres ważności wynosi 1 rok od daty produkcji, co gwarantuje zachowanie właściwości terapeutycznych surowca.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Kora Dębu –
Produkt leczniczy KORA DĘBU występuje w postaci ziół do zaparzania, gdzie 1 gram produktu zawiera 1 gram kory dębu pochodzącej z gatunków Quercus robur L., Quercus petraea (Matt.) Liebl. oraz Quercus pubescens Willd. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych, co gwarantuje czystość surowca roślinnego. Forma farmaceutyczna umożliwia efektywną ekstrakcję aktywnych składników, głównie tanin, które odpowiadają za działanie lecznicze produktu. Kora dębu jest pakowana w torebki z folii polipropylenowej, co zapewnia ochronę przed czynnikami zewnętrznymi i zachowanie jakości surowca.
dąb bezszypułkowy, dąb omszony, dąb szypułkowy, działanie lecznicze, ekstrakcja składników aktywnych, kora dębu, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, skuteczność terapeutyczna, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, taniny, właściwość lecznicza, wyciąg wodny, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Syrop prawoślazowy Amara
Syrop prawoślazowy Amara jest tradycyjnym produktem leczniczym zawierającym 32,9 g maceratu z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) na 100 g syropu, co odpowiada 5 g surowca roślinnego. Bezpieczeństwo stosowania produktu opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym wynikającym z tradycyjnego użycia korzenia prawoślazu, gdyż nie przeprowadzono specjalistycznych badań przedklinicznych oceniających toksyczność reprodukcyjną, genotoksyczność ani kancerogenność. Syrop zawiera do 1% (m/m) etanolu, co należy uwzględnić przy ocenie bezpieczeństwa u wybranych grup pacjentów, np. dzieci, kobiet w ciąży czy osób z przeciwwskazaniami do alkoholu.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, etanol, genotoksyczność, kancerogenność, korzeń prawoślazu, lek syntetyczny, macerat z korzenia prawoślazu, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, surowiec roślinny, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy, tradycyjny produkt leczniczy roślinny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml
Intractum Hyperici Phytopharm to płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.) o stężeniu 4,65 g/5 ml, z zawartością sumy hiperycyn wynoszącą 0,05 mg w dawce 5 ml. Standardowe dawkowanie dla dorosłych (≥18 lat) to 5 ml podawane 4 razy na dobę, co daje dawkę dobową 20 ml, każdorazowo rozcieńczoną w niewielkiej ilości wody. Preparat zawiera znaczną ilość etanolu (52-62% V/V), co wymaga uwagi ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne oraz wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia jest przeciwwskazane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Maksymalny czas stosowania bez konsultacji lekarskiej wynosi 2 tygodnie, po którym w przypadku braku poprawy konieczna jest ocena kliniczna.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kwiatów cynamonowca – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Olejek eteryczny z kwiatów cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, w którym stanowi 0,7% mieszanki surowców roślinnych. W 100 ml tego preparatu znajduje się 62 mg olejków lotnych, rozpuszczonych w etanolu o stężeniu 66,3%-67,3% (V/V). Kluczowym aspektem klinicznym jest wysoka zawartość alkoholu etylowego, który wykazuje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Olejek eteryczny sam w sobie nie jest głównym czynnikiem wpływającym na sprawność psychomotoryczną, jednak obecność etanolu wymaga szczególnej uwagi przy ocenie ryzyka farmakologicznego.
alkohol etylowy, charakterystyka produktu leczniczego, Cinnamomum verum, destylacja olejków, etanol, hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, Melisana Klosterfrau, olejek eteryczny, olejek eteryczny z kwiatów cynamonowca, olejek lotny, ośrodkowy układ nerwowy, preparat leczniczy złożony, sprawność psychomotoryczna, surowiec roślinny, wrażliwość na alkohol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kwiat Bzu czarnego –
Produkt leczniczy Kwiat bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) stosowany w formie ziół do zaparzania nie wymaga określania właściwości farmakokinetycznych zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leków roślinnych. Ze względu na złożony skład surowca roślinnego, precyzyjne określenie procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji aktywnych jest utrudnione. Tradycyjne, wieloletnie stosowanie tego surowca w formie naparów stanowi wystarczające potwierdzenie bezpieczeństwa, eliminując konieczność przeprowadzania szczegółowych badań farmakokinetycznych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Mięty pieprzowej/Mięta Fix –
Mięta Fix to produkt leczniczy w formie ziół do zaparzania, zawierający 2,0 g liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., folium) w każdej saszetce. Produkt jest dostępny w opakowaniach po 20, 26 lub 30 saszetek, wykonanych z włókniny termozgrzewalnej filtracyjnej, co zapewnia precyzyjne dawkowanie i wygodę stosowania. Preparat należy przechowywać w temperaturze do 25°C, z dala od światła, wilgoci oraz obcych zapachów, aby zachować jego właściwości lecznicze. Okres ważności wynosi 12 miesięcy od daty produkcji przy zachowaniu zalecanych warunków przechowywania.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc borówki czernicy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Owoc borówki czernicy (Vaccinum myrtillus L., fructus) jest stosowany jako surowiec roślinny w lecznictwie, głównie w formie naparów. Podczas terapii preparatami z tego surowca należy zwrócić szczególną uwagę na objawy niepożądane, takie jak bóle brzucha, gorączka, nudności, wymioty oraz nieprawidłowości w stolcu (śluz, ropa, krew), które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia przewodu pokarmowego lub nietolerancję preparatu. Zaleca się maksymalny czas samoobserwacji wynoszący 1-2 dni; brak poprawy lub nasilenie objawów wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Preparatu nie należy stosować u dzieci, a w przypadku biegunek u pacjentów pediatrycznych leczenie powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarza pediatry.
biegunka u dzieci, ból brzucha, dolegliwość gastryczna, działanie niepożądane, infekcja, nieprawidłowości w stolcu, nietolerancja preparatu, nudności i wymioty, owoc borówki czernicy, pediatra, populacja pediatryczna, postępowanie terapeutyczne, poważne schorzenie, progresja choroby podstawowej, schorzenie przewodu pokarmowego, śluz, stan kliniczny, surowiec roślinny, Vaccinum myrtillus, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cynacholin 4,88 g/5 ml
Cynacholin w postaci płynu doustnego (4,88 g/5 ml) zawiera wyciąg gęsty z ziela karczocha (Cynara scolymus L.) w stężeniu 97,5 g/100 ml, przygotowany w stosunku 2-4:1. Preparat jest wskazany do leczenia niestrawności u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia, z dawkowaniem 2,5 ml 2-3 razy na dobę, podawanym doustnie po rozcieńczeniu niewielką ilością wody. Ze względu na zawartość etanolu (40-50% V/V) rozcieńczenie jest istotne dla tolerancji leku. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat nie jest zalecane. Maksymalny czas stosowania bez konsultacji lekarskiej wynosi 14 dni, po którym w przypadku utrzymujących się objawów konieczna jest dalsza diagnostyka i zmiana terapii.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hepatosan fix –
Produkt leczniczy Hepatosan fix, dostępny w formie ziół do zaparzania w saszetkach (2,0 g/saszetka), zawiera mieszankę pięciu surowców roślinnych: Taraxacum officinale (0,7 g), Cynara scolymus (0,4 g), Mentha x piperita (0,4 g), Achillea millefolium (0,3 g) oraz Hypericum perforatum (0,2 g). Pomimo tradycyjnego zastosowania tych składników, nie przeprowadzono specyficznych badań farmakodynamicznych dotyczących całej kompozycji, co oznacza brak precyzyjnych danych na temat mechanizmów działania na poziomie molekularnym, komórkowym czy tkankowym. W związku z tym, synergistyczne efekty poszczególnych komponentów w tej mieszance nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.
achillea millefolium, badanie farmakodynamiczne, biodostępność, Cynara scolymus, dziurawiec, farmakodynamika, Hypericum perforatum, karczoch, krwawnik, mechanizm działania, Mentha piperita, mieszanka ziołowa, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, napar, postać farmaceutyczna, surowiec roślinny, synergizm, Taraxacum officinale, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Thuja occidentalis, obecna w preparacie Esberitox N w dawce 2 mg surowca roślinnego w postaci alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z 30% etanolem (v/v), nie jest zalecana do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. Charakterystyka produktu leczniczego wyraźnie wskazuje na konieczność unikania tego składnika w okresie ciąży, co lekarz powinien przekazać pacjentkom planującym ciążę lub będącym w ciąży. Podobne zalecenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdyż brak jest badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania Thuja occidentalis w okresie laktacji oraz potencjalny wpływ na niemowlęta.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, ekstrahent etanolowy, Esberitox N, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kobieta karmiąca, metoda terapeutyczna, płodność kobiet, płodność mężczyzn, produkt leczniczy, surowiec roślinny, sytuacja kliniczna, Thuja occidentalis, wpływ na niemowlęta, wyciąg alkoholowo-wodny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Liść Orzecha włoskiego –
Liść Orzecha Włoskiego (Juglandis folium) w postaci ziół do zaparzania jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ten surowiec roślinny. Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem jest potwierdzona alergia na liść orzecha włoskiego lub wcześniejsze reakcje alergiczne po zastosowaniu preparatów zawierających ten składnik. Produkt zawiera 100% liścia orzecha włoskiego w przeliczeniu na 100 g preparatu, co jest istotne dla oceny ryzyka u pacjentów z potencjalną nadwrażliwością. Należy również uwzględnić możliwość krzyżowej reakcji alergicznej z innymi roślinami z rodziny orzechowatych.
- Leksykon substancji czynnych
Liść ortosyfonu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Liść ortosyfonu (Orthosiphonis folium) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na swoje właściwości diuretyczne, które mogą prowadzić do zwiększonego wydalania wody i elektrolitów. Zaleca się odpowiednie nawodnienie pacjenta w trakcie terapii, aby zapobiec odwodnieniu. Produkt nie jest rekomendowany dla pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tej grupie. Ponadto, stosowanie liścia ortosyfonu jest przeciwwskazane u pacjentów z obrzękami wynikającymi z niewydolności serca lub nerek, gdyż może to pogorszyć stan kliniczny lub maskować objawy choroby podstawowej.
ból układu moczowego, charakterystyka produktu leczniczego, działanie diuretyczne, działanie niepożądane, gorączka, hematuria, liść ortosyfonu, nawodnienie organizmu, Orthosiphonis folium, pacjent pediatryczny, surowiec roślinny, trudność w oddawaniu moczu, właściwości diuretyczne, zaburzenie układu moczowego, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ziele Krwawnika
Produkt leczniczy Ziele krwawnika zawiera 1 g Achillea millefolium L., herba na gram surowca, dostępny jest w formie ziół do zaparzania o stężeniu 1g/g. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych, co eliminuje ryzyko reakcji alergicznych związanych z dodatkami farmaceutycznymi. Forma podania umożliwia efektywną ekstrakcję substancji czynnych podczas przygotowania naparu. Produkt charakteryzuje się stabilnością farmaceutyczną, bez interakcji fizykochemicznych z innymi substancjami, co potwierdza jego bezpieczeństwo stosowania.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Nasienie Płesznika –
Nasienie Płesznika to produkt leczniczy w postaci surowych nasion roślin Plantago psyllium L. i/lub Plantago indica L., zawierający 1 gram nasion w każdym gramie produktu, bez dodatku substancji pomocniczych. Produkt jest dostępny w naturalnej formie ziół, pakowany w torebki z papieru kredowanego powlekanego polietylenem, w standardowym opakowaniu o masie 100 gramów. Zaleca się przechowywanie w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze do 30°C, z ochroną przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, w miejscu niedostępnym dla dzieci. Okres ważności wynosi 2 lata od daty produkcji, a produkt nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych podczas przechowywania.