Właściwości farmakodynamiczne leku Venlectine

Venlectine (chlorowodorek wenlafaksyny) należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków przeciwdepresyjnych i sklasyfikowany jest kodem ATC: N06A X16. Lek dostępny jest w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, twardych, w trzech dawkach: 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg.¹

Mechanizm działania

Działanie przeciwdepresyjne wenlafaksyny u ludzi przypisuje się zwiększonej aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). Badania przedkliniczne wykazały, że wenlafaksyna oraz jej główny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) są inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Ponadto wykazano, że wenlafaksyna jest również słabym inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy.²

Wenlafaksyna i jej aktywny metabolit wykazują zdolność do zmniejszania reaktywności receptorów β-adrenergicznych zarówno po podaniu pojedynczej dawki, jak i po podaniu dawek wielokrotnych. Całkowity wpływ wenlafaksyny i ODV na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników oraz wiązanie z receptorami jest bardzo podobny.³

W badaniach in vitro stwierdzono, że wenlafaksyna praktycznie nie wykazuje powinowactwa do następujących receptorów:

• receptorów muskarynowych cholinergicznych – brak powinowactwa zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o charakterze przeciwcholinergicznym⁴
• receptorów H1-histaminergicznych – co ogranicza występowanie efektów sedatywnych⁵
• receptorów α1-adrenergicznych – co minimalizuje wpływ na układ sercowo-naczyniowy⁶
• receptorów opioidowych i benzodiazepinowych – co ogranicza ryzyko uzależnienia⁷

Ważną cechą farmakodynamiczną wenlafaksyny jest również brak hamowania aktywności monoaminooksydazy (MAO), co ogranicza ryzyko wystąpienia interakcji charakterystycznych dla inhibitorów MAO.⁸

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania w leczeniu epizodów dużej depresji

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu epizodów dużej depresji została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych:

• Pięć randomizowanych, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo badań krótkotrwałych (4-6 tygodni) dla formy o natychmiastowym uwalnianiu, z zastosowaniem dawek do 375 mg na dobę⁹
• Dwa kontrolowane placebo, krótkotrwałe badania (8 i 12 tygodni) dla form o przedłużonym uwalnianiu, przy dawkach od 75 do 225 mg na dobę¹⁰

Długotrwałą skuteczność wenlafaksyny potwierdzono w badaniach z udziałem pacjentów ambulatoryjnych:

• Badanie, w którym pacjenci odpowiadający na 8-tygodniowe leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (w dawkach 75, 150 lub 225 mg) byli randomizowani do grupy kontynuującej dotychczasowe leczenie lub do grupy placebo, z okresem obserwacji do 26 tygodni pod kątem nawrotu choroby¹¹
• 12-miesięczne badanie kontrolowane placebo z podwójnie ślepą próbą, które potwierdziło skuteczność wenlafaksyny (w dawkach 100-200 mg na dobę, w 2 dawkach podzielonych) w zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych u pacjentów z nawracającymi epizodami dużej depresji¹²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania w leczeniu zaburzeń lękowych

Uogólnione zaburzenia lękowe (GAD)

Skuteczność wenlafaksyny w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) została udokumentowana w następujących badaniach:

• Dwa 8-tygodniowe badania kontrolowane placebo ze stałymi dawkami od 75 do 225 mg na dobę¹³
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze stałymi dawkami od 75 do 225 mg na dobę¹⁴
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze zmiennymi dawkami 37,5, 75 i 150 mg na dobę¹⁵

Warto zauważyć, że mimo istnienia dowodów potwierdzających skuteczność dawki 37,5 mg na dobę w porównaniu do placebo, nie była ona zawsze tak efektywna jak dawki większe.¹⁶

Fobia społeczna

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu fobii społecznej potwierdzono w:

• Czterech 12-tygodniowych, wieloośrodkowych badaniach z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną, kontrolowanych placebo, ze zmiennymi dawkami¹⁷
• Jednym 6-miesięcznym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną, kontrolowanym placebo, ze stałymi/zmiennymi dawkami¹⁸

Stosowane dawki mieściły się w zakresie od 75 do 225 mg na dobę. Co istotne, w 6-miesięcznym badaniu nie wykazano istotnej przewagi dawek 150-225 mg na dobę nad dawką 75 mg na dobę.¹⁹

Lęk napadowy

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu lęku napadowego została udowodniona w:

• Dwóch 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z lękiem napadowym z lub bez towarzyszącej agorafobii²⁰

W tych badaniach zastosowano schemat dawkowania, który rozpoczynał się od 37,5 mg na dobę przez 7 dni, po czym stosowano stałe dawki w zakresie:

• Od 75 do 150 mg na dobę w jednym badaniu²¹
• Od 75 do 225 mg na dobę w drugim badaniu²²

Długotrwałe bezpieczeństwo stosowania, skuteczność i zapobieganie nawrotom wenlafaksyny w lęku napadowym potwierdzono również w badaniu długoterminowym z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo z grupą kontrolną, przeprowadzonym u pacjentów ambulatoryjnych, którzy wcześniej zareagowali na leczenie w fazie open-label. Pacjenci ci kontynuowali przyjmowanie takich samych dawek wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu (75, 150 lub 225 mg), jakie otrzymywali na zakończenie fazy open-label.²³

Tabelaryczne zestawienie skuteczności wenlafaksyny w badaniach klinicznych