Dawkowanie i sposób podawania
Dexamethasone phosphate SF 4 mg/ml

Deksametazon fosforan w roztworze do wstrzykiwań (4 mg/ml) stosuje się w dawkach zależnych od wskazania klinicznego, nasilenia choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa u dorosłych wynosi 8-10 mg i.v., z możliwością zwiększenia do 80 mg, a następnie 16-24 mg/dobę w dawkach podzielonych. W przypadku wstrząsu pourazowego stosuje się 40-100 mg i.v., a w ciężkich napadach astmy u dorosłych 8-20 mg i.v. z możliwością powtórzenia co 4 godziny. Dla dzieci dawki są obliczane na podstawie masy ciała, np. w astmie 0,15-0,3 mg/kg mc. i.v. lub 1,2 mg/kg jako bolus. W leczeniu COVID-19 zalecana dawka to 6 mg i.v. raz na dobę przez maksymalnie 10 dni. W profilaktyce i leczeniu wymiotów po chemioterapii stosuje się 10-20 mg i.v. lub p.o. przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę przez 1-6 dni w zależności od emetogenności terapii.

Dawkowanie leku Dexamethasone phosphate SF

Dawkowanie deksametazonu fosforanu w postaci roztworu do wstrzykiwań (4 mg/ml) jest uzależnione od rodzaju i nasilenia choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Standardowo stosuje się większe dawki początkowe, szczególnie w ciężkich, ostrych stanach chorobowych. W przypadku schorzeń przewlekłych dawkowanie jest zwykle niższe.1

Podanie ogólnoustrojowe

Poniżej przedstawiono standardowe dawkowanie leku w różnych wskazaniach klinicznych, jeżeli lekarz nie zaleci inaczej:2

Wskazanie Grupa pacjentów Dawkowanie Uwagi
Obrzęk mózgu Dorośli Dawka początkowa: 8-10 mg (do 80 mg) i.v., następnie 16-24 mg (do 48 mg)/dobę i.v. w 3-4 (do 6) dawkach podzielonych Czas trwania: 4-8 dni. W przypadku nowotworów mózgu może być wymagane dłuższe podawanie mniejszych dawek.
Obrzęk mózgu wywołany bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych: 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin przez 4 dni
Dzieci: 0,4 mg/kg mc. co 12 godzin przez 2 dni, rozpoczynając przed pierwszą dawką antybiotyku
Wstrząs pourazowy/profilaktyka pourazowego płuca wstrząsowego Dorośli i dzieci 40-100 mg i.v. (dzieci: 40 mg), powtórzone po 12h lub 16-40 mg co 6h Czas trwania: 2-3 dni
Ciężki, ostry napad astmy Dorośli 8-20 mg i.v. tak szybko, jak to możliwe. W razie potrzeby powtórzyć 8 mg co 4h Można dodatkowo podawać aminofilinę i leki sekretolityczne
Dzieci 0,15-0,3 mg/kg mc. i.v. lub deksametazon doustnie lub 1,2 mg/kg mc. jako bolus, następnie 0,3 mg/kg mc. co 4-6h
Ostre choroby skóry Dorośli 8-40 mg/dobę i.v., w ciężkich przypadkach do 100 mg Następnie należy stopniowo zmniejszać dawkę
Układowy toczeń rumieniowaty Dorośli 6-16 mg/dobę Aktywna faza choroby
Reumatoidalne zapalenie stawów Postać szybko postępująca destrukcyjna: 12-16 mg/dobę Aktywna faza choroby o ciężkim przebiegu
Z objawami pozastawowymi: 6-12 mg/dobę
Ciężkie choroby zakaźne z objawami zatrucia Dorośli 4-20 mg/dobę i.v. Wyłącznie w połączeniu z terapią przeciwinfekcyjną. W szczególnych przypadkach (np. tyfus) początkowo do 200 mg
Leczenie paliatywne nowotworów złośliwych Dorośli Początkowo 8-16 mg/dobę; 4-12 mg/dobę przy terapii długotrwałej
Profilaktyka i leczenie wymiotów po chemioterapii Dorośli 10-20 mg i.v. lub p.o. przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę Czas trwania: 1-3 dni (chemioterapia umiarkowanie emetogenna) lub do 6 dni (chemioterapia wysoce emetogenna)
Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych Dorośli Dawka pojedyncza 8-20 mg i.v. przed operacją
Dzieci >2 lat 0,15-0,5 mg/kg mc. (maks. 16 mg)
Leczenie COVID-19 Dorośli 6 mg i.v. raz na dobę Czas trwania: do 10 dni, zależnie od odpowiedzi klinicznej i indywidualnych potrzeb pacjenta
Młodzież ≥12 lat 6 mg i.v. raz na dobę

Podanie miejscowe

Wstrzyknięcia i podania nasiękowe zazwyczaj wymagają dawki od 4 do 8 mg deksametazonu fosforanu. W przypadku wstrzyknięć do małych stawów wystarczająca jest dawka 2 mg.3

Sposób podawania deksametazonu fosforanu

Dexamethasone phosphate SF można podawać różnymi drogami w zależności od wskazania klinicznego i stanu pacjenta:4

  • Dożylnie – w powolnym wstrzyknięciu trwającym 2-3 minuty lub w infuzji
  • Domięśniowo – przy trudnościach z dostępem do żyły i prawidłowym krążeniu krwi
  • Nasiękowo – w okolicach objętych bólem lub przyczepów ścięgna (z wyjątkiem wstrzyknięć bezpośrednio do ścięgna)
  • Dostawowo – do leczenia zmian zapalnych w obrębie stawów

Szczególne grupy pacjentów

W przypadku następujących grup pacjentów należy rozważyć modyfikację dawkowania:5

  • Pacjenci z niedoczynnością tarczycy – mogą wymagać mniejszych dawek
  • Pacjenci z marskością wątroby – mogą wymagać mniejszych dawek
  • Pacjenci w podeszłym wieku – nie ma konieczności dostosowania dawki w leczeniu COVID-19
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek – nie ma konieczności dostosowania dawki w leczeniu COVID-196

Czas trwania leczenia

Czas trwania terapii deksametazonem fosforanem zależy od wskazania klinicznego oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie.7 Należy wziąć pod uwagę następujące wskazówki dotyczące czasu trwania leczenia dla poszczególnych dróg podania:

Zalecenia dotyczące wstrzyknięć dostawowych

Wstrzyknięcia dostawowe należy traktować jako procedury na otwartych stawach i przeprowadzać wyłącznie w warunkach jałowych. Należy przestrzegać następujących zasad:8

  1. Pojedyncze wstrzyknięcie jest zwykle wystarczające do skutecznego złagodzenia objawów
  2. Jeśli konieczne jest kolejne wstrzyknięcie, należy zachować odstęp co najmniej 3-4 tygodnie
  3. Liczba wstrzyknięć do jednego stawu powinna być ograniczona do 3-4 razy
  4. Zaleca się przeprowadzenie badania lekarskiego stawu, szczególnie po powtarzających się wstrzyknięciach

Zalecenia dotyczące podania nasiękowego

Przy podawaniu nasiękowym Dexamethasone phosphate SF należy przestrzegać następujących zasad:9

  • Lek należy podawać w okolicach objętych najbardziej intensywnym bólem lub w okolicy przyczepów ścięgna
  • Przeciwwskazane jest wstrzykiwanie bezpośrednio do ścięgna
  • Należy unikać wstrzyknięć w krótkich odstępach czasu
  • Bezwzględnie konieczne jest zachowanie jałowych warunków

Przygotowanie i podawanie roztworu

Przy przygotowywaniu i podawaniu roztworu Dexamethasone phosphate SF należy przestrzegać następujących wskazówek:10

  • Do podania nadaje się wyłącznie przezroczysty roztwór
  • Zawartość ampułki jest przeznaczona tylko do jednorazowego użytku
  • Niewykorzystany roztwór należy usunąć
  • Przed podaniem we wlewie dożylnym, zawartość ampułki należy rozcieńczyć w:
    • izotonicznym roztworze chlorku sodu, lub
    • 5% roztworze glukozy

Należy pamiętać, że produkt Dexamethasone phosphate SF w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera 4 mg/ml deksametazonu fosforanu, co odpowiada 4,37 mg/ml deksametazonu sodu fosforanu.11

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl